40 jaar PEL – ‘Hadden we nog maar een wethouder als Tom van Mourik’

(tekst: lees het hele verhaal in het nieuwste nummer van het Stadsblad Liwwadders)

‘Ik vraag me af of we ons doel hebben bereikt. De geest van de tijd is tegen ons.’ Johan Bakker, secretaris van het Platform Eén- en Tweepersoonshuishoudens (PEL), trapt enigszins mismoedig af om vervolgens met enthousiasme te vertellen over de rijke geschiedenis van zijn vereniging. Een geschiedenis van veertig jaar strijd waarin het PEL slaagde om zelfgenoegzame staatssecretarissen en wethouders in beweging te krijgen. Er is na al die jaren nog een strijd te winnen. De verbouw tot betaalbaar appartementencomplex van de voormalige Prins Frederikkazerne ziet de secretaris als hoogtepunt; de huidige volkshuisvesting als dieptepunt. ‘De volkshuisvesting gaat in de richting van de vrije markt. Sociale volkshuisvesting bestaat straks niet meer. Het huurrecht wordt langzamerhand gesloopt.’

Eigenlijk is het PEL meer nodig dan ooit. Dat blijkt uit de vechtlust die, na enig opporren, opkomt in het met zwarte ordners vol paperassen volgestopte kantoortje aan de Marowijnestraat. Veertig jaar Leeuwarder woningbouwgeschiedenis staat hier tegen de wand. Staatssecretarissen Enneüs Heerma, Gerrit Brokx en Marcel van Dam veerden op wanneer het PEL in actie kwam. Met kerende post kreeg de actiegroep antwoord van Brokx: ‘Toen hielp een brief nog.’

‘Alleen als je lawaai maakt, bereik je iets. Met het stellen van vriendelijke vragen lukt dat niet.’ Pyt van der Galiën hekelt in dit verband de nieuwe Adviesraad Sociaal Domein die de Cliëntenraad heeft vervangen als belangenbehartiger voor de minima. ‘De welzijnslui die hier nu in zitten worden gesubsidieerd door de gemeente. Die passen natuurlijk wel op wat ze zeggen. Wethouder Ekhart (PvdA) heeft het overlegorgaan voor de minima om zeep geholpen.’ Bakker: ‘Er zitten nu allemaal mensen in die zich vasthouden aan structuren als een dronkenman aan een lantaarnpaal.’ Van der Galiën: ‘De adviesraad is een bureaucratische nachtmerrie.’ Hoe anders ging het toe bij hun eigen Cliëntenraad en andere overlegorganen. ‘Je ging gewoon aan tafel zitten, in een ruimte die vaak blauw van de rook stond, en dan ging je recht op je doel af. Ekhart is een typische PvdA-bureaucraat. Ik heb er nog steeds spijt van dat wethouder Tom van Mourik is verdwenen. Daar viel gewoon mee te overleggen. Hij gaf wat toe en was helder. Hij was wel een echte VVD’er, maar je had er wat aan.’

De speerpunten van het PEL zijn nu gericht op het woonzorgquote, het plan om de kosten van wonen en zorg te drukken en zo meer geld over te houden om vrij te besteden. Onderzoek laat zien dat veel huurders in de binnenstad van Leeuwarden, de wijken Vossepark, Aldlân en Bilgaard en in de dorpen Wergea, Warten en Grou boven het woonzorgquote van 40 procent (het percentage dat afgesproken is waartoe huur- en zorgkosten zich zouden moeten beperken) uitkomen. ‘Tot zes keer toe is dat plan tijdens de collegeonderhandelingen van tafel geveegd, hebben we gehoord. En evenzoveel keer is het door Lutz Jacobi weer op tafel gelegd en uiteindelijk in het collegeprogramma opgenomen.’ Dat de PvdA-coryfee regelmatig langskomt, daarover zijn de twee actievoerders aangenaam verrast. ‘De PvdA hebben we in die veertig jaar nooit gezien. Lutz is al een paar keer langs geweest.’