304.412 opnamen uit de Nedergerechten
Stadhuis Leeuwarden op een prent van Abraham Jacobsz. Hulk (1785)
(tekst: Tresoar)
Meer dan 300.000 opnamen uit de Nedergerechten online
[Fryske tekst hjirûnder] Op de website van Tresoar zijn vandaag 304.412 opnamen uit de Nedergerechten van Friese gemeenten geplaatst. De Nedergerechten waren lokale rechtbanken in de grietenijen (gemeenten) en steden van Friesland in de periode van de late Middeleeuwen tot 1811. Zij hielden zich bezig met criminele, civiele en vrijwillige rechtspraak.
In 2009 is de stichting Vrienden van de Archieven in Friesland (FAF) begonnen met het digitaliseren van de bij Tresoar aanwezige archieven van de Nedergerechten. Alle archiefstukken zijn weliswaar op microfiche op de studiezaal Tresoar te raadplegen maar een aantal van deze fiches is van slechte kwaliteit. In eerste instantie was de inspanning er op gericht om alleen te digitaliseren ter vervanging van deze fiches. In de loop der tijd is dit project echter in de breedte gegroeid waardoor het nu de ambitie is om het complete Nedergerechtsarchief te digitaliseren. Vandaag is het eerste deel daarvan online beschikbaar gesteld.
Zowel voor algemeen historisch als voor genealogisch onderzoek zijn de Nedergerechten van groot belang. Naast informatie over (kleine) rechtzaken bevinden zich ook weesrekeningboeken, aanstellingen van voogden, boedelbeschrijvingen, verkopingen en hypotheken in de Nedergerechten. Voor wat betreft criminele zaken mocht het nedergerecht alleen lichte overtredingen behandelen, maar in de zogenaamde Informatieboeken wordt verslag gedaan van vooronderzoek van criminele zaken die werden opgestuurd naar het Hof van Friesland.
Het deel van de Nedergerechten wat nu op internet beschikbaar is gesteld, omvat nog maar zo’n 10% van de honderden meters Nedergerechtsarchief in de depots van Tresoar. Van sommige gemeenten zijn nog maar een beperkt aantal stukken gefotografeerd, terwijl van een kleine gemeente als Schiermonnikoog het gehele Nedergerecht nu digitaal beschikbaar is.
========================
Fryske tekst
Mear dan 300.000 opnamen út de Nedergerjochten online
Op de webside fan Tresoar binne hjoed 304.412 opnamen út de Nedergerjochten fan Fryske gemeenten pleatst. De Nedergerjochten wiene lokale rjochtbanken yn de gritenijen (gemeenten) en stêden fan Fryslân yn de perioade fan de lette Midsiuwen oant 1811. Sy holden har dwaande mei kriminele, sivile en frijwillige rjochtspraak.
Yn 2009 is de stifting Freonen fan de Argiven yn Fryslân (FAF) begûn mei it digitalisearjen fan de by Tresoar oanwêzige argiven fan de Nedergerjochten. Alle argyfstikken binne wol op mikrofysje op de stúdzjeseal fan Tresoar te rieplachtsjen mar in oantal fan dizze fysjes binne fan minne kwaliteit. Yn earste ynstânsje wie de ynspanning der op rjochte om allinne te digitalisearjen as ferfanging fan dizze fysjes. Yn de rin fan de tiid is dit projekt lykwols yn de breedte groeid wêrtroch it no de ambitie is om it folsleine Nedergerjochtsargyf te digitalisearjen. Hjoed is it earste diel dêrfan online beskikber steld.
Sawol foar algemien histoarysk as foar genealogysk ûndersyk binne de Nedergerjochten fan grut belang. Njonken ynformaasje oer (lytse) rjochtsaken sitte der ek weesrekkenboeken, oanstellingen fan fâlden, boedelbeskriuwingen, ferkeapingen en hypoteken yn de Nedergerjochten. Foar wat kriminele saken oanbelanget mocht it nedergerjocht allinne lichte saken behannelje, mar yn de saneamde ‘ynformaasjeboeken’ wurdt ferslach dien fan foarûndersyk fan kriminele saken dy’t opstjoerd waarden nei it Hôf fan Fryslân.
It stik fan de Nedergerjochten wat no op ynternet beskikber steld is, omfettet noch mar sa’n 10% fan de hûnderten meters Nedergerjochtsargyf yn de depots fan Tresoar. Fan guon gemeenten binne noch mar in beheind oantal stikken op ‘e foto set, wylst fan in lytse gemeente as Skiermuontseach it hiele Nedergerjocht no digitaal beskikber is.
Meer berichten
- Ik kijk nog even naar de onuitgepakte dozen in de hoek. Jullie staan er morgen vast ook nog wel, denk ik
- Noem het getal: 955 miljard euro. Dan is iedereen meteen bij de les
- Ard van der Steur over zijn benoeming lid raad van toezicht musea: Ik ben een fan van Friesland
- 1 op de 3 Nederlanders borrelt wekelijks: ‘overgang van verplichting naar ontspanning’
- Talkshows lijden aan journalisten-inflatie
- Fatal Flowers in 1987 ‘een ware happening’ in Zalen Schaaf
- Een dagje erop uit in Noord-Nederland: dit ben je kwijt
- Consumentenvertrouwen daalt verder in mei
- Bestaande koopwoningen ruim 5 procent duurder in eerste kwartaal
- Tweedehands campers verliezen populariteit: lasten wegen zwaarder dan vakantievrijheid
- Klein coronanieuws en andere zaken – Van der Tol in beeld bij Oranje Bierhuis – Oranje Bierhuis (nog niet) verkocht aan Eric Kooistra – 9 lege winkelpanden in winkelcentrum Bilgaard – Leeuwarden geeft toegankelijkheidsprijs aan café waar gehandicapten niet kunnen komen
- Politiek Café Leeuwarden – Van der Galiën: Sport is jarenlang sluitstuk van de begroting geweest, nu is een inhaalslag nodig
- Inflatie stijgt naar 2,8 procent in april
- Ondernemers zijn mensen die niet klagen, maar dragen. Maar de grens is bereikt
- Woning Archipelweg gesloten vanwege illegale prostitutie
- Voor gezondste generatie ooit is meer ambitie nodig
- Eigen Huis roept op: leg biedproces wettelijk vast
- 82% van de Nederlandse 50-plussers wil maar één ding op vakantie… rust
- NVM: Recordaantal verkopen monumentale woningen met uitdagingen energielabelplicht
- Bewoners slaan alarm over verkeersveiligheid in wijk Aldlân
- ‘Terwijl bedrijven schreeuwen om mensen, blijven statushouders werkloos’
- Sociale supermarkt MOES uit Leeuwarden maakt kans op Appeltje van Oranje 2026
- Een stad leeft niet van avocado-toast en havermoutlattes alleen
- Kim van Keken: De omroepen zijn allang vergeten waartoe ze op aarde zijn
- Waar vrijwel alle Joodse Nederlanders moeite mee hebben, is dat ze persoonlijk ter verantwoording worden geroepen voor wat de regering-Netanyahu doet
- Zes op de tien Nederlanders mijdt Amerika als vakantiebestemming: Europa profiteert
- Als ik zoiets lees word ik kwaad en denk ik: wees blij met een dochter idioot!
- De schijf van vijf en Joris Driepinter – Volgens wie zijn wij te dik?
- Het onthutsende zat in een publieke omroep die zichtbaar niet meer durft te corrigeren
- Boodschappen duurder door oorlog, kostenstijgingen en lastenstapeling
- Nederlands bruto binnenlands product per inwoner vierde van de EU
- Verward en onbegrepen gedrag nog steeds maatschappelijke uitdaging
- Waarom ik nee zeg tegen jouw gezellige teamdag om de neuzen weer dezelfde kant op te krijgen
- Exit Karin Spaink – ‘Er moet iets op het spel staan, anders moet je het niet doen’
- Hulpverleners missen signalen bij intieme terreur
- Friese grutto eieren uitgebroed in Vogelpark Avifauna
- Geboren in Zeeland of Noord-Nederland: grootste kans om honderd te worden
- Grootste daling ondernemersvertrouwen sinds begin 2022
- Het park is gebouwd in een Natura 2000-gebied, vlak bij de Waddenzee, UNESCO Werelderfgoed. Dat is wel héél bijzonder
- PvdA: Wij zijn verbijsterd over de eis van coalitiepartij BBB
