TV-burgemeester suggereert niet meer met kracht te kunnen besturen

Illustratie A. Keikes

(door een medewerker)

Locaties azc. Waarom onder de vliegbasis? Bezwarenden omwonenden genegeerd.

Burgemeester Buma – en zijn wethouders – zijn niet erg gecharmeerd van de Wet Open Overheid (WOO). In de omstreden kwestie van vestiging van een azc in Leeuwarden is nu tweemaal een beroep gedaan op de WOO. Een derde verzoek is daar onlangs aan toegevoegd.

Als opvolger van de Wet Openbaarheid van Bestuur (WOB) moet de WOO de toegankelijkheid van de overheid vergroten. Met een actieve, initiërende aanpak wil de wet er aan bijdragen om de publieke zaak beter inzichtelijk te maken voor de burger. De gemeente Leeuwarden trok enkele maanden geleden enkele tonnen aan euro’s uit voor een goede start en uitvoering van de WOO in deze gemeente, in de komende jaren. Een gebaar van goede wil. Maar burgemeester en wethouders maken tegelijk de indruk het allemaal maar niks te vinden.

WOO-stukken geven raad meer inzicht

De door inwoners opgevraagde stukken stelden de raadsleden in staat tot een veel betere beoordeling te komen van de handel en wandel van b. en w. dan anders het geval was geweest. Het regent vragen en antwoorden en extra bijeenkomsten. De geïrriteerde burgemeester suggereert zowaar op de landelijke televisie hierdoor niet meer met voldoende daadkracht te kunnen besturen.

Begin juli organiseerde de gemeente met spoed een voorlichtingsbijeenkomst voor bewoners Troelstraweg en omgeving over de geplande komst van een azc dicht tegen de vliegbasis aan. Dit was het onverwachte resultaat van een 2 1/2 jaar durend ‘gezamenlijk zoekproces’ van COA en gemeente naar een passende locatie voor een azc in de gemeente. De hele stad verbaasde zich erover dat in deze grote gemeente geen geschiktere plek was gevonden.

De bewoners (aanwonenden en omwonenden) rond de Troelstraweg voelden zich overvallen. De burgemeester en de wethouder blonken uit door nietszeggende antwoorden op de diverse vragen. Met name de vraag naar andere locaties die gedurende de zoektocht in beeld waren geweest, wuifde de burgemeester weg. Dat viel onder geheimhouding want er waren financiële belangen mee gemoeid.

In september kwam de raad in beweging dankzij belangwekkende documenten uit de eerste WOO-procedure. Met name de rol van projectontwikkelaar Zwanenburg trok de aandacht. De vragen daarnaar duren tot op dit moment (3-11-2022) voort. De raad wilde ook graag weten welke andere locaties dan de Troelstraweg waren onderzocht. En anders dan tegenover de bewoners kwam de burgemeester nu met een lijstje van 10 locaties. Wat eerst niet kon (financiële belangen) kon nu wel. Overigens was het lijstje niet meer dan een blote opsomming.

In de hele procedure is dit een essentieel punt. Het tijdig en volledig verschaffen van informatie lukt b. e w. maar niet. Gelet op de afspraken met de gemeenteraad over de gezamenlijke zoektocht had een helder verhaal over het verloop van die tocht – met informatie over het al dan niet doorgaan van mogelijkheden – op papier moeten staan. In plaats daarvan beperkten b. en w. zich tot een vastpinnen van de raad op de locatie Troelstraweg. En pro forma werden de omwonenden geïnformeerd. Zij waren in grote meerderheid tegen een azc op deze plek, vanwege de aanwezigheid van de vliegbasis en bijvoorbeeld ook de verkeersveiligheid. De gesprekken en een in oktober losjes georganiseerde nieuwe ‘ínloopbijeenkomst’ startten vaak met de mededeling dat er nog geen definitief besluit was gevallen. Vervolgens bleek dat – ook al praatten bewoners als Brugman – b. en w. er niet aan dachten nog van standpunt te zullen veranderen. Zo heeft de veel geprezen dialoog weinig zin. De bezwaren werden gemakshalve gepareerd doordat b. en w. zich verschuilden achter het COA. Het COA vond het verantwoord en de gemeente faciliteerde alleen maar. Zo werkte het nu eenmaal niet, moesten de inwoners begrijpen.Het COA – als rijksdienst – heeft meer in de melk te brokkelen dan de gemeente zelf. De gemeente stelt zich onderdanig op.

Een door bewoners ingeschakelde advocaat drukt het in een brief aan de raad zo uit:

”Dan creëer je pas draagvlak voor een regionale opvanglocatie in plaats van de achterkamertjes-politiek die nu wordt bedreven door het COA samen met Zwanenburg.”

De advocaat roept de raadsleden op hun werk goed te doen en ook het college “in bescherming te nemen tegen het handelen van COA en Zwanenburg”. Ter illustratie hiervan een citaat uit de WOO-stukken: “Ontwikkelaar en COA proberen daarom onderling tot een intentieovereenkomst te komen waarin de ontwikkelaar de zekerheid krijgt om in ieder geval een ROL in Leeuwarden te realiseren.”

Kongsi

De projectontwikkelaar Zwanenburg toonde zich in een bijeenkomst van de raad op 2 november zwijgzaam en onwetend. Vragen van raadsleden kregen nauwelijks respons. Zwanenburg – op diverse plaatsen in de gemeente actief met projecten en dus op goede voet met wethouder De Haan (PvdA) – manifesteert zich als onaantastbaar. In de wereld van het onroerend goed zijn inspraak van burgers, en vragen van gemeenteraadsleden als vliegen die je makkelijk weg slaat. Bij de aankoop van het tuincentrum achter de Troelstraweg hielden Zwanenburg en Kooistra Dokkum – die we bijvoorbeeld ook bij het azc Assen aan de touwtjes zien trekken – zowel de verkoper als de Leeuwarder Courant (interview met eigenaar Tuin!) voor de gek. Zogenaamd wisten de heren nog niet wat ze hier gingen doen. En ook de gemeente blijft volhouden pas laat op de hoogte te zijn gekomen. Op zich al vreemd vanwege de nauwe banden tussen Zwanenburg en COA .Het COA dat samen met de gemeente in een zoektocht naar een goede locatie was gewikkeld. Toen de LC later de kongsi op het spoor kwam weigerde Zwanenburg verder informatie te geven aan de krant. B. en w. zwegen eveneens. Zij hadden hier corrigerend op kunnen treden.

En dan is nog onvermeld dat een ex-werknemer van Zwanenburg op een saillant moment in dienst trad van de gemeente en tot op heden druk aan het werk is met het azc in Leeuwarden op de locatie Troelstraweg. In nauwe verstandhouding met de wethouder Kramers (GroenLinks). De zaak riekt nogal. Het kwam even aan de orde in de gemeenteraad. Er ontstond aanmerkelijke onrust. Schorsen en geheim verklaren. Leve de WOO.

Vergelijk een mail van 30 mei 2022 van betrokkene:

“Vorige week woensdag heb ik met de ontwikkelaar van de ROL gesproken. Zij bieden de grond langs de Kampweg aan voor een tijdelijk oplossing, totdat de ROL er definitief staat. Volgens hem is er ruimte voor 80 containerwoningen. Zou jij nog weer even op kunnen sommen wat we nodig hebben voor een tijdelijke vergunning? Graag even vertrouwelijk behandelen. Het is op dit moment nog puur theoretisch.”