Leeuwarden Culturele Hoofdstad: order, order in the house (met muziek)

Freud over Pier Tilma (FNP); burgemeester Crone op achterstand tegenover Van der Molen (CDA). Ende de mol.

(Van een commentator)

– Brakenhoff (SP) is het helderste raadslid

– Van der Molen (CDA) zet burgemeester Crone overtuigend op achterstand

– Tilma (FNP) over zijn toeren; collega�s zijn �jittik-migers�

– de relevantie van de bruorren Halbertsma: Ende de mol (Leviticus 11, 30)

http://bit.ly/bvwxYP

Nog een en ander over de Culturele Hoofdstad 2018 (CH 2018).

Er zijn krachten die streven naar de uitroeping van Ljouwert/ Frysl�n tot CH 2018. Burgemeester Crone is ��n van hen. Woensdagavond probeerde hij zijn eigen raadsleden te overtuigen van het belang van dit project. Dat lukte nog maar matig, of eigenlijk lukte het niet. Echt draagvlak is binnen de raad moeilijk vaststelbaar.

Mannenbroeder

Naast Brakenhoff (SP), die meende dat de totaal valse start van de CH al voldoende reden was om hier nu maar mee te stoppen, toonde Van der Molen (CDA) zich een ware mannenbroeder. Hij constateerde dat we al met 3-0 achterstaan. Hij vermocht nog niet in te zien, waar het noodlijdende Leeuwarden de middelen voor dit prestigieuze voornemen vandaan zou moeten halen. En hij miste nog steeds het begin van een visie op wat nu eigenlijk het thema van de CH 2018 zal moeten worden. Van der Molen manifesteert zich vaak als technocraat, maar sprak hier als een bezorgd man, die van zijn hart geen moordkuil wilde maken. Alsof er een rasechte ARP-er op het toneel verscheen. Een nieuwe Sytse Faber. Maar ja, hoe lang houdt hij het vol? En de hoofdredacteur van het Friesch Dagblad stond onder de oproep van Crone. En Jansen van de stichting Culturele Hoofdstad is ook een vooraanstaand CDA-man. De druk op kritische CDA-ers zal ongetwijfeld nog sterk worden opgevoerd.

Wrakseling

De scepsis van Van der Molen leverde hem de hoon op van het raadslid Tilma (FNP). De beweegredenen van het raadslid Tilma zijn soms wat ondoorgrondelijk. Anders dan zijn partijgenoten in provinciale staten, die al in november 2010 � onder meer bij monde van Annigje Toering in de LC – het Friese volk in kennis stelden van hun �wrakseling� met de CH 2018, tenminste zoals die zich in Frysl�n heeft ontpopt, toont Tilma zich begeesterd voor de CH. �Himmelhoch jauchzend�, en zich niet bekreunend om de kosten van het spektakel, en andere aardse aspecten. Hij lijkt ook volstrekt niet op de hoogte van wat zich � inhoudelijk en financieel � al twee jaar als klucht rond de CH 2018 in Frysl�n afspeelt. En dat is vreemd. Want Tilma beijvert zich in de gemeenteraad, sinds het bezuinigingsbeleid is ingezet, voor vergaande financi�le uitmergeling binnen de stad. Iedereen moet van hem de tering naar de nering zetten, en het liefst ziet hij alle instellingen (buurtwerk, culturele instellingen, etc. ) opgeheven worden, waarna vrijwilligers alles over mogen nemen. Tilma vindt bezuinigingen en wegsnijden niet vervelend, nee, hij schept er groot genoegen in, omdat de ware volkskracht dan naar boven kan komen. Dat zou op een bepaald idealisme kunnen wijzen, maar bij Tilma is dat slechts beperkt het geval.

Afbreker

De ideologie van Tilma is namelijk vooral, dat je zelf (bijvoorbeeld in de kroeg) en als gemeente Leeuwarden, de beurs zo zorgvuldig mogelijk gesloten moet houden. Zijn beginsel is, dat Leeuwarden gef�teerd moet worden door anderen (rijk, Brussel, sponsors). Dat verklaart ook zijn enthousiasme voor de CH 2018. In de discussies over het bezuinigingsbeleid aangaande de cultuur in Leeuwarden toonde Tilma zich een begeesterd afbreker. Van de status van CH verwacht hij gouden bergen via bijdragen van anderen. Zoals altijd, voor een dubbeltje op de eerste rang willen zitten. Dat die anderen eerst wel eens willen zien, waar Leeuwarden mee over de brug komt, daar wil Tilma �perfoarst� niet van horen. De door de FNP nagestreefde sterkere decentralisatie en vormen van autonomie veronderstellen een functioneren op eigen kracht. Maar bij Tilma houdt het vooral in, het binnenslepen van geld van externe instanties.

Brullende profeet

Tilma toonde zich een brullende profeet (wy moatte �ssels ynternasjonaal opponearje, ynternasjonaal de oanfal sykje), die het zocht in de aanval op �jittik-migende� collega�s van VVD, CDA, en SP. Hij bleef steken in het Fries idioom voor penopauze. Misschien maar beter ook, want het speeksel vloog al tot in de publieke tribune.

Order, order

In het Engelse parlement vond deze week een rumoerig debat plaats over de Europese crisis. De voorzitter riep bij voortduring om �order, order in the house�. Hij adviseerde sommige onrustige parlementsleden om toch vooral hun medicijnen in te nemen. Bij Tilma moet de diagnose � zo valt uit waarnemingen van een deskundige op te maken � waarschijnlijk luiden: �preoccupatie met geld � zich uitend in diverse, maar verontrustende vormen van gierigheid – als gevolg van een te strenge zindelijkheidstraining�. Dit persoonlijkheidsbeeld werd al door Freud geanalyseerd. De liefhebbers kunnen bij Freud terecht voor meer gedetailleerde informatie. De dagelijkse gierigheid, vanwege te dwangmatige training, kan daarbij soms omslaan in een euforische spilzucht. De parallellen � op basis van het proces van de zindelijkheidstraining in de, nog onbewust beleefde, vroege jeugd � liggen voor het grijpen.

Flets

Het optreden van de burgemeester bij het onderwerp CH bleef nog wat flets. Zijn grote voorbeeld was Liverpool. De CH in Liverpool was een redelijk succes, maar de burgemeester vertelt er veel niet bij. Een uitgebreide evaluatie van �Liverpool� leert namelijk ook, dat de stad tot op heden behoort tot de plaatsen in Engeland die op diverse terreinen zwak presteren of achterlopen. Met een CH bereik je slechts beperkte effecten. Waarbij in ogenschouw moet worden genomen, dat de ingezette middelen mogelijk � via andere instrumenten � minstens zo effectief kunnen zijn, zeker op de langere termijn, als het toch sterk vanuit prestige-motieven gevoede fenomeen van de Culturele Hoofdstad. Deze nuchterheid legt de burgemeester op dit moment niet aan de dag. Beschikbare middelen zijn � uitgaand van een bepaald doel, dat dan eerst goed moet worden gedefinieerd � in principe op meer manieren in te zetten. Diverse alternatieven moeten dan helder naast elkaar worden gezet. Dat gebeurt nu � met een monomane aandacht voor de CH � niet. De gemeenteraad toonde zich in meerderheid nog niet echt overtuigd. Er zijn nogal wat mensen, die denken dat uiteindelijk de positie en het op het spel staande prestige van de burgemeester de doorslag zullen geven. Leeuwarden (sjoch dizze st�d, sjoch wat der r�nom bart) staat er bij en kijkt er naar.

Polsstok

Frysl�n, de Friese taal en de Friese cultuur. Om van de Friese identiteit nog maar te zwijgen. Liwwarden, de Liwwadder taal, en de Liwwadder cultuur. Om van de Liwwadder identiteit nog maar te zwijgen. Van de gedeputeerde De Vries moeten we de bescheidenheid opzij zetten, en de wereld laten zien wat we in huis hebben, hoog in de polsstok klimmen, en een winnaarsmentaliteit ten toon spreiden. Alsof dat allemaal nu ontbreekt, en alleen dankzij een CH 2018 uit de verf kan komen. Onder aanvoering van De Vries, samen met Tilma en Crone de profeten vormend van de Friese wederopstanding. Wat een druktemakerij en opgeblazenheid allemaal. En wat een kliekjesvorming vindt er onder het mom van dit streven, en zogenaamde dromen, allemaal plaats. We willen �pikefel� maar denken we echt dat dat op deze manier gaat lukken?

Commissaris

Daarom ditmaal een toepasselijke oproep, tot nuchterheid, van alle betrokkenen, zoals daar zijn gemeenteraadsleden, statenleden, maar ook burgers en kiesgerechtigden, en ook tot verantwoordelijke ambten geroepen hoogwaardigheidsbekleders, die wij kennen als wethouders, gedeputeerden en burgemeesters (waarom is de Commissaris van de Koningin eigenlijk zo onzichtbaar in dit verhaal?).
Een oproep ontleend aan de Rimen en Teltsjes van de gebroeders Halbertsma, iedereen welbekend, afkomstig uit it �lde Grou, toen nog hoofdplaats van het prachtige Idaarderadeel, nu nog Boarnsterhim, binnenkort zelfs onderdeel van Liwwarden/Ljouwert. Onder deze gemeente ressorteert ook Eagum, het middelpunt van Frysl�n, meegesleept in de val van Boarnsterhim, veroorzaakt door bestuurders als tante Jenny, en de broer van gedeputeerde De Vries, en slaperige raadsleden zoals Jelle de Visser (PvdA), nu in Leeuwarden in de raad het evangelie van zijn partijpolitiek bevriende wethouders en burgemeester verkondigend. Iedereen wil tenslotte graag nog eens hogerop. Laten we Eagum, het kleine Eagum, waar de laatste boerderijen in verval zijn, in Brussel voordragen als de ware representant voor Frysl�n, met Rein Hofstra, Grouster, als een der bevolking aanvoerende moderne voorman, wars van subsidie-kliekjes, cli�ntelisme, gekruip voor sponsorende grote ondernemingen, en te hoog te paard geraakte politici. Het is tijd voor een tegenbeweging.

Rimen en Teltsjes

Volgt hier de oproep uit de de Rimen en Teltsjes, onderdeel van �De skearwinkel fan Joutebaas (III), waar Gosse in Oudwoude in Noord-Holland ter kerke gaat. Gosse (�Sa gau as Gosse te wr�ld kaam, wie er sa�n sterke swevellucht yn�e kreamkeamer, dat it hoarnwiif tsjin alle br�kme oan it finster opskowe moast; want gjin minske koe yn dy stank duorje�). Zulke mensen kent Frysl�n dus ook. Kijk goed om u heen.

Leviticus

De preek. �D�rop beg�n de man te preekjen oer de gewichtige wurden fan Leviticus �lve, fers tritich: Ende de mol. Hy dielde syn preek yn trije parten; ten earsten, de mol is blyn, de minske is ek blyn; ten twadden, de mol wrot yn de ierde, de minske wrot ek yn en op de ierde om goud en wr�ldske eare; ten tredden, de molwrot wurdt wipt mei de lodde fan de mollefanger; sa wurdt de minske , dy earme ierdwjirm, wipt fan de divel.� Enz.

Bekeert u, bekeert u, want misschien is het einde der Friese tijden wel nabij.