KHN: Contracten brouwerijen onbegrijpelijk voor ondernemers

2 augustus 2013 Actueel

(tekst: Koninklijke Horeca)

“Brouwerijen doen er alles aan om ondernemers te binden”

Contractduur zegt niets over bindende factor

Vrijdag 26 juli heeft KHN op BNR gereageerd op de uitspraak van Heineken-topman Philip de Ridder dat horecaondernemers voortaan alleen nog biercontracten met een opzegtermijn van twee maanden moeten tekenen. Daarnaast pleit De Ridder voor betere voorlichting door KHN naar haar leden over de biercontracten. De Ridder deed deze uitspraken in een interview met Misset Horeca. Volgens De Ridder zit de biermarkt op slot en hebben ondernemers zelf de sleutel voor het openbreken van de markt in handen. Een merkwaardige oproep, vindt KHN. Bij Heineken zijn, net als bij Grolsch, Bavaria en AB Inbev, ondernemers immers op allerlei mogelijke manieren gebonden.

De Ridder wil af van contracten waarmee ondernemers zich voor bijvoorbeeld vijf jaar aan een brouwerij binden. Grolsch, Bavaria en ABInbev sluiten contracten met hun horeca-afnemers met afnamebedingen voor vijf jaar. “In die vijf jaar kun je ook niet onderhandelen en lig je dus ook echt vast”, zegt De Ridder in Misset Horeca. Heineken heeft een marktaandeel van meer dan dertig procent waardoor zij -volgens Europese regelgeving- verplicht is om opzegbare contracten te hanteren.

Beluister BNR Nieuwsradio 26 juli 2013, 7:31 u. (op iPad of iPhone)

75 procent van de horecaondernemers is gebonden

De oproep klinkt sympathiek, maar de praktijk van de ondernemer die wil overstappen is complexer dan dat De Ridder doet voorkomen. Uit de EIM-rapporten blijkt dat 75% van de horecaondernemers is gebonden aan een brouwerij. Bijvoorbeeld door leningen, huurverplichtingen of bruikleen van kelder- en of tapinstallaties. Zo maar opzeggen is dan ook bij Heineken in de praktijk niet mogelijk. Deze gebondenheid aan de bierbrouwerij betekent dus in de praktijk dat de ondernemer niet kán overstappen. Doordat zowel Heineken, Bavaria, Grolsch als AB Inbev werken met dit soort contractconstructies functioneert de horecabiermarkt niet en is de ondernemer én de gast de dupe door een te hoge prijs voor een biertje. Het Economisch onderzoeksbureau SEO trekt deze belangrijke conclusie in haar rapport “Naar meer concurrentie op de tap”.

Ondoorzichtig en slecht functionerend

Lodewijk van der Grinten, algemeen directeur KHN, reageert: “De brouwerijen doen er alles aan om ondernemers te binden. De feiten zijn heel helder; slechts 2,4 procent van de ondernemers stapt over. Ze durven niet in discussie met de brouwerij te gaan. Het is een ondoorzichtige, slecht functionerende markt.”

Transparantie en afbouw rol financier

In het interview in Misset pleit De Ridder ook voor een betere voorlichtingsrol van KHN over de biercontracten. Van der Grinten: “Dat is bijzonder merkwaardig. Brouwerijen maken de contracten dusdanig ingewikkeld, zodat geen ondernemer meer overziet wat hij tekent, en dan zou de branche-organisatie voorlichting moeten gaan geven over die contracten. Dat is de wereld op zijn kop. De zorgplicht voor duidelijke contracten en het geven van duidelijke tekst en uitleg over die contracten ligt in de allereerste plaats natuurlijk bij de opstellers van die contracten. En dat zijn de brouwerijen zelf”

De horecabiermarkt moet uiteindelijk een transparante en concurrerende markt worden. Dat betekent niet alleen transparante prijzen en contracten, maar ook het afbouwen van de rol van bierbrouwerijen als financier en afbouw van oneindige afnamebedingen via (huur)panden.

Analyse van ACM en reactie Tweede Kamer

In haar analyse van de horecabiermarkt pleit Autoriteit Consument & Markt (ACM) voor echte transparantie op alle verschillende contracten en diensten die brouwerijen aan horecaondernemers leveren, zoals bruikleen, huur, restpakketten, inventaris, financiering etc. Minister Kamp heeft naar aanleiding van die analyse de Tweede Kamer laten weten het gesprek te zullen aangaan met de sector en ACM over die voorgestelde transparantieverbeteringen.

Een stap in de goede richting

KHN verwelkomt de aanbevelingen van ACM om tot meer duidelijkheid en transparantie in de contracten tussen brouwerijen en hun horeca-afnemers te komen. Het is een eerste stap in de goede richting. KHN heeft minister Kamp al laten weten tot een gesprek altijd bereid te zijn.

Wel is KHN uiterst kritisch over het oordeel van ACM dat de horecabiermarkt voldoende dynamisch is en dat ingrijpen door ACM dus niet noodzakelijk zou zijn. KHN heeft ACM dan ook verzocht om nadere tekst en uitleg te geven op belangrijke onderdelen uit de analyse van ACM.

Ingrijpen door ACM of minister van EZ onvermijdelijk

De horecabiermarkt heeft sterke verbeteringen nodig om goed te functioneren. Dat gaat over meer dan transparantieverbeteringen alleen. Als dat niet in een vorm van overleg met brouwerijen kan, dan is ingrijpen door ACM of minister van EZ volgens KHN onvermijdelijk.

Op 18 september 2013 is er een algemeen overleg van de vaste Kamercommissie van EZ, waarbij onder andere de analyse van ACM over de horecabiermarkt besproken wordt. Vanzelfsprekend heeft KHN haar mening over de analyse van ACM, en welke stappen gezet moeten worden om alsnog tot een goed functionerende horecabiermarkt te komen, gedeeld met de Kamercommissie EZ en de woordvoerders van de fracties. Ook de Tweede Kamerleden kunnen een rol hebben als het gaat om een goed functionerende horecabiermarkt.

In Mexico, Duitsland, UK en België spelen ook mededingingsproblemen op de horecabiermarkten. Ook daar wordt op verschillende manieren ingegrepen.

KHN biedt reikende hand

KHN ondersteunt de horecaondernemers nu al door hen de mogelijkheid te bieden om eigen biertankinstallaties van Ntray aan te schaffen om zo minder afhankelijk van de brouwer te zijn. De prijs die ondernemers voor deze biertanks van Ntray betalen bedraagt eenderde van de prijs die ondernemers gemiddeld betalen aan een brouwer.

KHN biedt daarnaast ook andere handvatten voor ondernemers om hen bij te staan in de oneerlijke strijd tegen brouwers: met de Bierkortingsindicator krijgen ondernemers zicht op het werkelijke kortingspercentage dat zij kunnen ontvangen. Via de website huurprijsvergelijking.nl krijgen ondernemers antwoord op de vraag of hun huurprijs (on)redelijk is en of deze verlaagd kan worden.