Anton Germeraad: Woonmarkt is dramatisch en wordt nog ernstiger

De woningmarkt zit op slot tot 2014 – Woonboerderijtjes zijn onverkoopbaar geworden – Gemeenten moeten hun grond afwaarderen – Deinum bouwt 300 woningen? Daar geloof ik niks van – Minister De Jager moet ingrijpen –

Liwwadders.nl sprak vanmiddag met makelaar, taxateur en mediator Anton Germeraad uit Finkum over de woningmarkt. Germeraad sprak al ver voor de woningbouw- en kredietcrisis in het Stadsblad Liwwadders zijn verbazing uit over de prijzen die gevraagd werden voor woningen. In 2004 stelde hij dat er 30 procent lucht wordt verkocht. �De prijzen moeten met 20 tot 30 procent zakken�, zo stelde hij toen. Wat zegt Germeraad vandaag?

�Hoe het met de woningmarkt zit? Die zit op slot. Ik zie tot 2014 geen veranderingen. In Leeuwarden staan nu 1396 woningen te koop. Tel daar de omgeving bij op en je komt op 1458. De omzetsnelheid van de verkopen is tragisch. Als je een vrijstaand huis wilt verkopen moet je daar ��n tot twee jaar voor uit trekken. Minimaal. Een woning boven de 3 ton verkopen is heel erg moeilijk. Die duurdere dingen en die woonboerderijtjes zijn onverkoopbaar geworden.�

Wat te doen?

�Het wordt nog ernstiger. Een probleem is het lenen van geld van de banken. Per 1 april wordt dat nog moeilijker gemaakt dan het al was. Als je na 1 april voor 4 procent kunt lenen wordt er een berekening van 5,03 procent op losgelaten. Dus kun je nog minder lenen. Als de startersmarkt niet in beweging komt, dan komen de middenklasse en hogere klasse ook niet in beweging. De boel zit compleet op slot.�

�Er zijn nog andere problemen die op ons afkomen. In de komende tien jaar krijg je een verschuiving van bevolkingsgroepen die al dertig jaar in een gedateerde woning wonen en die nu gaan verhuizen. Zij kunnen het geld niet lenen om hun woning aan te passen aan de eisen van de tegenwoordige tijd. Wat ze zouden moeten investeren wordt van hun koopsom afgetrokken. Vervolgens hebben ze minder te besteden dan ze hadden gedacht.�

�Nog een probleem is de ontgroening. Je hebt de vergrijzing en de ontgroening. Er worden minder kinderen geboren. Ook het wonen in de plattelandsgebieden neemt af: krimp. Ja, daar zul je toch in moeten investeren. Als je niks doet dan gaat het hard achteruit. Ik ben geen voorstander van sloop in die gebieden.�

Is het geen trekken aan een dood paard?

�Je zult volgens mij iets moeten doen. Ik zou zeggen: maak van twee woningen ��n woning. Dan heb je een grote woning voor een kleine prijs, dat is goedkoper dan het bouwen van een nieuwe woning.�

Nog meer problemen?

�Ja. De gemeenten hebben ook een probleem. Die moeten hun grond afwaarderen. Dat kan niet anders. Die hanteren nog een grondquotum van 37 procent. Kocht je een woning dan maakte 37 procent deel uit van de grondkosten. Daar werd winst opgemaakt. Dat is nu voorbij. Dat percentage moet naar 25, of misschien nog wel lager.�

�Ook de bouwprijzen van de aannemers moeten omlaag. Dat gebeurt nu al. De room gaat eraf, maar vooral de gemeentelijke grondbedrijven zullen fors moeten afboeken.�

�Dan blijft er ook nog altijd de onzekerheid rond de hypotheekaftrek. Vijftien procent van de eigenwoningbezitters ontvangt 85 procent van de aftrek. Het gaat om 14 miljard euro per jaar. Je subsidieert de rijken. Dat is nooit de bedoeling geweest van die regeling. Ook dat hangt nog boven de woningmarkt.�

�Een ander probleem, het houdt niet op, zijn de mensen die geen vast contract hebben. Die zie je steeds meer. Freelancers en zzp�ers die geen lening kunnen krijgen. Die komen bij de banken van een koude kermis thuis. Er zijn zelfs ondernemers die geen lening kunnen krijgen ook al overleggen ze drie jaarrapporten met goede cijfers. De boel zit finaal op slot. Het is rampzalig met de verkopen. In heel Nederland staan 144.000 woningen te koop. Dat getal lag vorig jaar op 97.000. Elke koper in Friesland kan momenteel kiezen uit 17 woningen en 37 appartementen. Dat neemt niet af, maar neemt toe. Nu staat de open huizen dag voor de deur. Dan komen er tussen de nul en de vijf bezoeken. Dat is nog geen handel. Dat is niet best. Kijk eens naar de makelaarskantoren die in Leeuwarden zijn verdwenen of ingekrompen. Dan heb je het toch al snel over een twintigtal werknemers. Ik denk nog wel meer.�

Heb je hierover onlangs nog met wethouder Henk Deinum gesproken?

�Ja. Die trof ik. Hij was het eens met mijn analyse.�

Toch bouwde hij naar eigen zeggen vorig jaar 300 woningen en dit jaar zelfs meer dan 300.

�Daar geloof ik niets van.�

Wat moet er gebeuren?

�De overheid moet de leiding nemen. Minister Jan Kees de Jager moet ingrijpen.�

Gaat dat gebeuren?

�Nee. Niet met dit neo-liberale kabinet. Die wachten af. Jager is baas van een bank. Die ABN-Amro bank is van ons. Hij kan ingrijpen, maar ik verwacht niet dat dit zal gebeuren. De regering wil geen beleid voeren. Men doet hap snap. Het kabinet heeft geen Volkshuisvestingsvisie en leunt achterover. Men laat de markt zijn werk doen, behalve op de huurmarkt, daar jaagt men de huurders op kosten. Het kabinet zit stil.�

Datum: Maandag, 21 Maart 2011