Aanpak Groote Wielen – ontsluiting haventjes Gytsjerk en Ryptsjerk

(tekst: gemeente Leeuwarden)

Aanleg bijzondere vooroever in de Groote Wielen

De gemeente Leeuwarden en Tytsjerksteradiel starten komende week met een bijzonder gezamenlijk project; het aanleggen van een natuurvriendelijke vooroever in het gebied �De Groote Wielen�. Daarmee worden de vaarwegen Ryptsjerksterfeart, De Rijd en Koaiboutsfeart ontdaan van slib, worden de haventjes in Gytsjerk en Ryptsjerk ontsloten en wordt de bevaarbaarheid, de waterkwaliteit en het milieu in dit gebied sterk verbeterd en de natuurwaarden versterkt. Omdat het een Natura 2000 gebied betreft, moet de aanpak bovendien voldoen aan de strenge eisen van de Flora en Fauna wet en de natuurbeschermingswet.

Zowel de gemeente Tytsjerksteradiel als de gemeente Leeuwarden zijn waterrijk en beschikken over veel waterwegen. Om de kwaliteit van deze waterwegen op peil te houden hebben beide gemeenten plannen ontwikkeld om de vaarwegen Ryptsjerksterfeart, De Ryd en Koaiboutfeart te ontdoen van slib in combinatie met het aanleggen van deze vooroever. Op de bodem van deze vaarwegen verzamelt zich na verloop van tijd een laag bagger onder meer door gevallen blad, plantenresten en afval. Deze laag wordt steeds dikker en daarmee worden de vaarwegen steeds ondieper. Dit heeft een nadelige invloed op de bevaarbaarheid, de waterkwaliteit en het milieu.

Bijzondere uitdaging

De onderhoudsplannen moeten worden ingepast in de Natura 2000 doelstellingen, de Flora en Fauna wet en de natuurbeschermingswet. Er wordt gewerkt volgens het �werk met werk� principe. De Natura 2000 doelstellingen worden zo in stand gehouden en waar mogelijk opgewaardeerd. Gelijktijdig wordt de onderhoudstaak uitgevoerd. Om dit te realiseren is er voor gekozen om een vooroever aan te leggen binnen de Sierdswiel. Een bijzondere uitdaging waarbij vanaf het begin alle betrokken partijen intensief hebben overlegd. Naast beide gemeenten zijn ook in de voorbereidingen Provinsje Frysl�n (subsidieverstrekker en vergunningverlener Natuurbeschermingswet), It Wetterskip (bevoegd gezag) en It Fryske Gea (beheerder) betrokken.

Transformatie tot rietmoeras

Het project bestaat uit het leggen van een zogenaamde �Geo-tube� op een afstand van ongeveer 45 meter van de oostoever. Deze tube van ongeveer 500 meter lang wordt gevuld met zand en vormt zo een barri�re waarachter ruim 30.000 m3 slib zal worden aangebracht. Als de werkzaamheden klaar zijn, is er een bijzonder drasnatgebied gerealiseerd. Uiteindelijk zal de vooroever tot een rietmoeras transformeren waar de habitat van de Rietzanger zich verder kan ontwikkelen. Gelijktijdig zullen de vaarwegen en de achterliggende havens weer goed bereikbaar zijn wat een stimulans voor de economie van dit gebied betekent.

De werkzaamheden zullen begin 2011 klaar zijn en worden door de Provinsje Frysl�n gesubsidieerd vanuit het �Friese-Meren-project�.