Aannemer Arjen Lont: Ik weet niet meer welke kant ik uit moet

(tekst: fragmenten uit het nieuwste nummer van Bouwen in het Noorden)

Arjen Lont: �Ik bouwde mijn eerste woning in Sint Annaparochie voor de stichtingskosten van 140.000 gulden. Die woning stond op grond van 25 gulden (gulden!) per vierkante meter. Ik ontving via de premie-A regeling 33.000 gulden terug. Daar stond een in waarde stijgende woning voor 110.000 gulden netto! Die tijd komt niet meer terug. We hebben met z�n allen een schuld van 650 miljard euro. Het product dat wij verkopen is onbetaalbaar geworden. Kijk ik naar mijn eigen bedrijf, dan weet ik niet meer welke kant ik uit moet. We zitten met torenhoge risico�s en middelmatige rendementen. Als ik zuiver naar het rendement kijk, dan moet ik ophouden met deze business. Ik zie de oplossing voor het vlottrekken van de woningbouw niet. We hebben van alles geprobeerd.�

(…)

Aannemer Arjen Lont vindt het tijd worden om een analyse te geven van de situatie waarin de bouwmarkt zich nu bevindt. �De banken zijn bang voor de toekomst. In de afgelopen tien tot twintig jaar hebben de banken een enorm vertrouwen gehad in de particuliere markt. Nu heerst er angst. We zijn momenteel met z�n allen overgeleverd aan een mechanisme dat we niet doorzien en waarvan we niet weten hoe we het moeten besturen.’

Bert de Vos brengt de stemming erin en poneert een marxistisch idee op tafel: �Is bezit wel de toekomst? Je ziet nu dat bezit niet in waarde toeneemt. Ik denk dat we hier eens goed over na moeten denken.�

Dat gaat liberaal (voormalige VVD-raadslid in Leeuwarden) en installateur (Pranger Rosier) Douwe Kiestra veel te ver. Mijlen te ver zelfs. �Ik vind dat na�ef. Voor de crisis die gemarkeerd wordt door de val van de bank Lehman zag vrijwel niemand problemen. We hadden dit, waar we nu in zitten, nooit kunnen bedenken. Ergens gaat dit weer goed komen, daarvan ben ik overtuigd.�

De Vos nuanceert zijn opmerking. �Ik blijf zeggen: de teruggang naar wat is geweest is niet realistisch. De vraag moet zijn: moet je bezit laten toekomen aan een enkeling of moet je meer in groepen denken.�

BAM-ontwikkelaar De Vos wordt bijgevallen door Frans Kooiker: �Ik zie ook het gevaar dat mensen eenvoudigweg niet meer willen kopen. Zodra ze zien dat het huren van een woning aantrekkelijker is willen ze huren.� Leo ter Beke: �Ik denk ook dat er andere vormen van bezit zullen ontstaan. Deels zijn die er al, maar ze zullen prominent in de belangstelling komen. Ik denk dan aan het leasen van een woning.� De Vos: �Niet alleen de woonvorm zal veranderen, ook de woonruimte. Men zal eerder kiezen voor een kleinere woning. Het is voor mij simpel: de woonlasten zullen omlaag moeten. Men verwoont gewoon te veel geld.� Frans Kooiker: �Friesland heeft gewoon een kleine portemonnee, daar zullen we rekening mee moeten houden.�

(…)

Misschien vinden veranderingen toch alleen maar plaats onder dwang en tucht. Moeten we wachten op onze nieuwe premier Emile Roemer? Frans Kooiker refereert aan een gesprek dat hij vorig jaar had met minister Donner, toentertijd minister van Volkshuisvesting, die een bezoek bracht aan wijken rond het Vliet in Leeuwarden. �Om de boel los te trekken hebben we voorgesteld om een status aparte te organiseren voor Friesland, een proeftuin. Minder regels en meer actie. Daar was wel voor te porren. Als je kijkt naar de bewoners, dan moet je je afvragen: waar voelen die zich bij thuis. De meeste mensen willen graag in hun eigen wijk blijven wonen. Daar moet je actie op ondernemen. De sociale structuur is een van belangrijkste aspecten hierbij. Mensen zitten nu gevangen in hun koopwoning. Ze kunnen geen kant meer op. Sommigen kunnen het onderhoud van hun woning niet meer betalen. Dat neemt steeds meer toe.� Isabelle Diks steekt opnieuw de hand uit: �Kom met een plan. Ik heb nog geen aanvraag gezien.�

Aannemer Lont: �De autobranche wordt toch ook gestimuleerd door de regering?� Lont stelt de diagnose: �De pati�nt �huis� is ernstig ziek. Alle medicamenten zijn al ingezet, maar niets helpt echt. We kunnen alleen uitzieken en hopen dat de ziekte snel overgaat. Als ik naar de woningvoorraad kijk, dan zal die nog wel 25 procent in waarde gaan dalen. Dure nieuwsbouw is geen optie, er zal dus alleen in het goedkope segment wat nog net financierbaar is, gebouwd moeten worden.� Bert de Vos: �We hebben met z�n allen verzuimd ons dak te repareren toen het mooi weer was. Ik ontmoette onlangs een topbankier in Friesland die zei dat er momenteel 60 manuren zitten in het verstrekken van een eenvoudige hypotheek. Dat geloof je toch niet?�

meer in Bouwen in het Noorden

Datum: Zaterdag, 12 Mei 2012