Houd de werking van de katalysator in de gaten!

Foto: Pexels.com

Wanneer je auto is gebouwd na 1992, is hij voorzien van een katalysator. Vanaf dat jaar was de “kat” verplicht. Het onderdeel is al sinds de zeventiger jaren in omloop als oplossing voor de uitstoot van schadelijke gassen, die auto’s veroorzaken. Hij dringt de negatieve gevolgen van uitlaatemissies voor de luchtkwaliteit aanzienlijk terug.

Wat is een katalysator?

De behuizing van het onderdeel kun je aan de onderkant van de wagen tussen het uitlaatspruitstuk en de middendemper zien zitten. De metalen trommel heeft binnenin een component met een honingraatstructuur, waarop een laag edelmetaal als katalyserend element is aangebracht, doorgaans een combinatie van platina, palladium en rhodium. Hiermee zet de katalysator de toxische emissies in onschadelijke stoffen om.

Werking

De uitlaatgassen stromen vanuit de motor door de verwarmde katalysator, waar chemische reacties plaatsvinden in de tweedelige honingraat, die bestaat uit:

• een reductiekatalysator die met behulp van de reagerende edelmetalen de stikstofoxiden onschadelijk maakt door de moleculen in stikstof en zuurstof te splitsen. De stikstof blijft in het onderdeel gevangen zitten, terwijl de zuurstof doorstroomt.
• de oxidatiekatalysator zet de koolwaterstoffen en koolstofmonoxide om in koolstofdioxide door oxidatie.

Simpel gezegd kun je stellen dat de kat schadelijke stoffen uit de uitstoot filtert en verbrandt.

Defect: symptomen

Het is belangrijk de werking van de katalysator in de gaten te houden. Een verlaagd motorvermogen of een auto die slecht optrekt zijn signalen, die je niet zou mogen negeren. Verdere duidelijke tekenen aan de wand zijn zwarte rook uit de uitlaat en een geur van zwavel of rotte eieren. Bepaalde motorproblemen kunnen leiden tot beschadiging van de kat:

• haperende bougies of een defecte lambdasonde die de katalysator oververhitten.
• vervuilde benzine kan het onderdeel beschadigen.
• koelvloeistof die in het verbrandingssysteem lekt als gevolg van een defecte cilinderkoppakking kan verstopping veroorzaken. Vloeistoflekken van eender welke aard moeten snel worden verholpen. Dit helpt potentiële schade aan de katalysator of andere onderdelen van je auto te voorkomen.
• Als gevolg van brandstof die in het onderdeel terechtkomt en daar verbrandt, komt het keramische component los. Je kunt dat dan ook horen rammelen.

Repareren zonder te vervangen

Een katalysator is een behoorlijk duur onderdeel. Wanneer zich tekenen van problemen met het onderdeel voordoen, zijn er wel stappen die je kunt ondernemen om zijn levensduur te verlengen, in ieder geval lang genoeg om je voor te bereiden op een vervanging op een later tijdstip:

• een lekkende uitlaat draagt bij aan het slecht functioneren van de katalysator. Check het uitlaatsysteem en de middendemper op versleten pakkingen, lekken of verroeste pijpen. Wanneer je deze problemen hebt aangepakt, maak een testrit om na te gaan of de problemen verdwenen zijn.
• een lange rit maken. Katalysatoren werken het beste wanneer je de auto regelmatig voor langere afstanden gebruikt. Zo warmen ze voldoende op om alle zich ophopende residuen te verbranden.
• reinigen van de katalysator. Dit kan door middel van brandstofadditieven, die minder ernstige verstoppingen kunnen verhelpen. Een grondige methode is het spoelen van het onderdeel. De lambdasonde wordt dan verwijderd en een met speciale reiniger gevulde vloeistofspuit wordt op de kat aangesloten. De vloeistof wordt in de katalysator gespoten, waarna de motor enige tijd moet draaien. Dit wordt een aantal keren herhaald. Uiteindelijk loopt de vloeistof via de uitlaat er weer uit, alwaar dit wordt opgevangen.

Vervangen

Reparatie van een beschadigde katalysator is niet mogelijk. In geval van een ernstig defect moet hij door een nieuw exemplaar worden vervangen. Het is ook niet raadzaam om een gebruikt onderdeel te installeren. Je bent voor deze vervanging een flink bedrag kwijt. Doorgaans geldt: hoe groter de auto, hoe duurder de vervanging. Een belangrijk deel van deze kosten zijn voor het dure onderdeel zelf. Wel willen we aanstippen dat de oude katalysator veel geld kan opleveren omwille van de zich daarin bevindende edelmetalen. Daarom is het ook helaas een gewild object voor dieven.

Tot slot

Met een defecte katalysator kun je gewoon rijden, maar dit levert mogelijkerwijs een boete op. Het is tenslotte een milieudelict. Je auto haalt ook de emissietest bij keuring niet. Goed onderhoud is beter voor je portemonnee en het milieu.

Bronnen:

Informatie over de katalysator overgenomen van autodoc.nl

Info afkomstig van nemokennislink.nl