Herbestemming redt monumenten

Herbestemming redt monumenten

AMERSFOORT – Liefst 45 monumenten krijgen dit jaar subsidie voor grootschalige restauratie en herbestemming. Donderdag 13 januari kent staatssecretaris Halbe Zijlstra hiervoor ruim 27 miljoen euro toe.

Het gaat in de meeste gevallen om herbestemming, zoals de Hofpleinlijn in Rotterdam, Radiozendstation Kootwijk en het Groote Museum in Artis in Amsterdam. Er is alles bij elkaar circa 22 miljoen euro beschikbaar. Nog eens 5,4 miljoen euro gaat naar acht organisaties voor monumentenbehoud.

Gehonoreerde aanvragen
Dankzij de subsidie kan dierentuin Artis in Amsterdam na meer dan zestig jaar het Groote Museum weer openen voor het publiek. De middeleeuwse Broederenkerk in Deventer kan eindelijk beginnen aan de hoognodige restauratie. Andere markante monumenten zijn de radiotelescoop in Dwingeloo en de Sojafabriek Cereol in Utrecht en fort Rammekens in Ritthem die beide een nieuwe bestemming krijgen. Verder ontvangen maar liefst vier watertorens in Groningen, Sint-Jansklooster, Domburg en Bergen op Zoom een subsidie voor restauratie en herbestemming.

Investeren in monumenten loont
Dat investeren in restauraties loont, bleek onlangs uit onderzoek in opdracht van het Nationaal Restauratiefonds. Van elke euro die de overheid in restauratie steekt, wordt de staatskas uiteindelijk weer anderhalve euro rijker. Via belastingen, dankzij meer toerisme of een verbeterd vestigingsklimaat. Ook leveren de subsidies veel werk op in de arbeidsintensieve restauratiesector.
Met de investeringen in de afgelopen jaren is de restauratieachterstand flink ingelopen.

Herbestemming
De restauratieregeling is vooral bedoeld voor monumenten die een nieuwe bestemming krijgen. Driekwart van de gehonoreerde subsidieaanvragen gaat naar monumenten met een herbestemming. ‘Herbestemming wordt steeds belangrijker in ons monumentenbeleid. Onze levendige cultuur heeft Nederland in de loop der eeuwen veel karakteristieke gebouwen opgeleverd: kerken, kloosters, boerderijen, fabrieken, watertorens, postkantoren, enzovoort. Als ze hun oorspronkelijke functie verliezen, kunnen we er via herbestemming voor zorgen dat waardevol erfgoed verhouden blijft. Deze duurzame oplossing geeft gebouwen een tweede leven dat kan worden ingevuld met wonen, werken en met culturele bestemmingen,’ aldus staatssecretaris Zijlstra.

Subsidieregeling voor restauratie en herbestemming
Voor 2010 en 2011 is in totaal 46 miljoen euro beschikbaar. Met dat bedrag compenseert het Rijk de afschaffing van de vrijstelling van overdrachtsbelasting voor rijksmonumenten. De nadelige effecten voor de restauratiesector zijn becijferd op 23 miljoen euro per jaar en dat geld vloeit op deze manier terug.
In totaal ontving de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed 138 aanvragen voor de restauratieregeling 2010 en 2011, waarvan een derde gehonoreerd kon worden.

De subsidie is bedoeld voor restauraties van monumenten met een herbestemming die meer dan vijf ton kosten, en voor grootschalige restauraties van meer dan 2 miljoen euro. Om de subsidies landelijk te spreiden zijn uit elke provincie maximaal vier aanvragen gehonoreerd.

Over de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed staat voor de bescherming van het roerende en onroerende erfgoed van nationaal belang. Met specialistische kennis stimuleert de dienst een goede zorg voor archeologie, monumenten, cultuurlandschap, beeldende kunst en kunstnijverheid. De rijksdienst is onderdeel van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.