Nibud: de vlag kan uit

(tekst: Nibud)

Koopkracht 2014: Grote groepen in de plus

21 januari 2014

Het Nibud ziet dat het er in 2014 na jaren van koopkrachtdaling weer wat beter uitziet voor de Nederlandse huishoudens. Voor veel huishoudens stijgt de koopkracht. De koopkracht ziet er door een lage inflatie, een lagere premie voor de (basis)zorgverzekering en het verlagen van het belastingtarief van de eerste schijf, in 2014 beter uit dan het Nibud met Prinsjesdag op basis van de Miljoenennota berekende.

Meeste werkenden en bijstandsgerechtigden gaan er op vooruit

De nieuwste berekeningen laten zien dat zowel de meeste werkenden als bijstandsgerechtigden er in 2014 op vooruit gaan. Ouderen en huishoudens waarvan maar een van de partners werkt, leveren echter bijna allemaal in. Ook werkenden met een inkomen hoger dan 50.000 euro bruto per jaar ervaren een (lichte) koopkrachtdaling. Met de vernieuwde Nibud Koopkrachtberekenaar kan iedereen kijken hoeveel hij er in 2014 persoonlijk op voor- of achteruit gaat.

Opsteker voor werkenden

Huishoudens met een laag of gemiddeld inkomen gaan er in 2014 op vooruit vanwege het verlagen van het belastingtarief van de eerste schijf. Werkenden die een inkomen van meer dan 50.000 euro bruto per jaar ontvangen, gaan er in koopkracht echter wat op achteruit. Dit komt doordat de algemene heffingskorting inkomensafhankelijk wordt afgebouwd. Maken zij gebruik van kinderopvang, dan gaan zij er door een verhoging van de kinderopvangtoeslag voor hogere inkomens, minder op achteruit. Voor alle ouders van kinderen ouder dan 5 jaar is het positief dat de geplande verlaging van de kinderbijslag niet doorgaat.

Geen min meer voor bijstandsgerechtigden

Bijstandsgerechtigden leveren al jaren steeds enkele euro’s tot zelfs tientjes in. In 2014 blijft hun koopkracht echter gelijk of stijgt deze voor het eerst sinds 2010 licht. Dit komt doordat de inflatie laag is en zij daarnaast in de loop van het jaar een eenmalige tegemoetkoming van 70 tot 100 euro ontvangen. De koopkracht van een alleenstaande met een bijstandsuitkering, stijgt in 2014 met 7 euro (0,6%) per maand. Voor een paar met 2 kinderen blijft de koopkracht gelijk.

Ouderen profiteren niet mee

Ondanks een lage inflatie, een lager belastingtarief en een voordeligere premie voor de zorgverzekering, leveren de meeste ouderen in 2014 weer in. De koopkrachtdaling is wel lager dan voorgaande jaren. Alleenstaanden met alleen een AOW-uitkering gaan er nog 8 euro per maand op vooruit. Maar de meeste ouderen met een aanvullend pensioen gaan er enkele of tientallen euro’s op achteruit. Iedereen die met vervroegd pensioen is gegaan, kan rekenen op een koopkrachtdaling van enkele tientjes per maand. Dit komt doordat de aanvullende pensioenen waarschijnlijk niet gecorrigeerd worden voor inflatie.

Nibud Koopkrachtberekenaar

De nieuwste koopkrachtcijfers zijn terug te vinden in de Nibud Koopkrachtberekenaar. Met deze gratis tool kan bekeken worden hoeveel euro je er in 2014 op voor- of achteruit gaat. Dit kan aanleiding zijn om de huishoudportemonnee goed onder de loep te nemen. Want al ziet het er voor veel huishoudens goed uit, de koopkrachtstijging is voor de meesten na veel moeilijke jaren hard nodig.

Platform Wijzer in geldzaken, waar Nibud onderdeel van uitmaakt, heeft met medewerking van het Nibud de tool ‘Wat betekent dit voor mij’, gemaakt. Met deze tool kan bekeken worden welke veranderingen door overheidsmaatregelen voor de consumentenportemonnee van belang zijn.

In de bijlage vindt u de achtergronden bij deze voorbeeldberekeningen. Daar vindt u ook voor honderd andere voorbeelden koopkrachtberekeningen (pdf). De term koopkrachtontwikkeling staat voor de hoeveelheid goederen en diensten die met het netto inkomen kunnen worden gekocht in vergelijking met vorig jaar.

Achtergronden bij de berekeningen

De voorbeeldberekeningen zijn omgerekend naar gemiddelde maandbedragen. Fiscale voordelen, vakantiegeld, kinderbijslag en dergelijke zijn al bij het netto maandbedrag geteld. Bij de bedragen is het Nibud uitgegaan van een inflatie van 1,6% en bruto loonstijging van 1,4%. Alle fiscale regelingen van 2013 en 2014 zijn gebruikt. We zijn er vanuit gegaan dat alle toeslagen en inkomensondersteuning worden aangevraagd. Er is geen rekening gehouden met de inkomensafhankelijke  huurstijgingen, met wijzigingen in de bijzondere bijstand of gezondheidssituatie. De hier genoemde huishoudens zijn slechts voorbeelden, waarbij de situatie simpel is gehouden. Er is geen rekening gehouden met specifieke aftrekposten of bijtellingen. In werkelijkheid gebeurt er natuurlijk veel meer in een huishouden. Promotie, veranderen van baan, (gedeeltelijk) stoppen met werken, gezinsuitbreiding e.d. zijn gebeurtenissen die veel meer van invloed zijn op het besteedbare inkomen van huishoudens. Als gevolg van het bovenstaande zullen huishoudens zich nooit helemaal herkennen in de hier gegeven voorbeelden.