Wijkaanpak: we werden gehoord, maar niemand luisterde

Vandaag 12:51

Dit is een origineel bericht van Landelijk Samenwerkingsverband Aandachtswijken

Vanaf het begin af aan is er een aantal grote fouten gemaakt bij de invoering van de wijkaanpak, zeggen actieve bewoners van het LSA (Landelijk Samenwerkingsverband Aandachtswijken). Uit het onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau dat op 30 juli verscheen blijkt dat het rijksbeleid voor de Vogelaarwijken niet de verwachte resultaten heeft  opgeleverd. Het LSA kan duidelijk aanwijzen welke fouten in het beleid zitten. Kort gezegd is het slecht gejat beleid…

De financiering van het Vogelaarbeleid was vanaf het begin af aan slecht geregeld, en de bewonersinvloed was niet vastgelegd. De inspiratie voor het Vogelaarbeleid is heel duidelijk gehaald uit Engeland. De wijkaanpak die daar in 2000 begon heette The New Deal for Communities (NDC). Deze wijkaanpak is daadwerkelijk tien jaar volgehouden (zoals in Nederland ook de belofte was).  Gedurende die tien jaar zijn de resultaten en ontwikkelingen goed bijgehouden en in 2010 is er een eindevaluatie uitgebracht. De conclusie was dat het de meest effectieve gebiedsgerichte aanpak was die er ooit in Engeland is geweest.

In Nederland wordt nu geconcludeerd dat de wijkaanpak die in 2007 van start is gegaan geen onverdeeld succes is. Natuurlijk zijn er vele nuanceringen op het onderzoek van het SCP aan te brengen. Er is namelijk erg veel wel goed gegaan in de aandachtswijken de afgelopen jaren. Maar in de basis zitten er fouten die de bewoners van het LSA al van het begin af aan hebben benoemd.
Geld Toenmalig minister Ella Vogelaar moest zelf op zoek naar de financiering van de wijkaanpak. Er was slechts een beetje rijksgeld beschikbaar. Na een lange zoektocht en veel getouwtrek heeft ze geld bij woningcorporaties gevonden, er moest een Vogelaarheffing worden betaald. Dit was echter geld dat vanaf het begin af aan ter discussie stond, zelfs Brussel heeft zich ermee bemoeid. De Vogelaarheffing is dan ook gestopt en vanaf 2011 was er ook geen Rijksfinanciering beschikbaar. In Engeland is er veel rijksgeld vrijgemaakt, dit rijksgeld was gewaarborgd voor de gehele duur van de wijkaanpak.

Bewonersinvloed In Engeland hadden ze er goed over nagedacht over de manier waarop bewoners van de aandachtswijken veel invloed en zeggenschap hadden. Met deze invloed en zeggenschap wordt niet alleen de deskundigheid van de actieve bewoners gebruikt, de veranderingen die plaatsvinden worden ook veel meer gedragen door de lokale samenleving. Alle aandachtsgebieden kregen daar hun eigen projectorganisatiebureau waar een bestuur de leiding had. Die besturen bestonden in bijna alle gebieden voor minimaal 50 % uit gekozen actieve bewoners.
In Nederland is dit niet gebeurd. Er is een aantal samenwerkingsverbanden ontstaan  tussen gemeenten, woningcorporaties en bewonersorganisaties. Maar meestal werden bewoners vooral gehoord, maar hadden ze slechts zeer beperkt invloed (“We  werden gehoord, maar niemand luisterde”, aldus een actieve bewoner). Projectopdrachten kwamen veelal terecht bij organisatie- en adviesbureaus die opeens overal opdoken. Er was in een korte tijd veel geld te verdelen. Er werden enorm veel projecten opgezet en voor niemand was het duidelijk waar de regie lag. Van al het geld dat er te verdelen was, is er bijzonder weinig bij de bewoners terecht gekomen.

In de afgelopen jaren is er zeker vooruitgang geboekt in de aandachtswijken, maar we hadden nog zoveel verder kunnen zijn als de financiering klopte en de bewoners meer zeggenschap hadden gehad.