Jouke van Dijk: werkgevers onderschatten gevolgen vergrijzing
(tekst: Rijksuniversiteit Groningen)
Prof.dr. Jouke van Dijk: �Werkgevers onderschatten de gevolgen van vergrijzing�
Door de vergrijzing neemt de beroepsbevolking de komende dertig jaar met tien tot vijftien procent af. In 2040 leidt dat tot een tekort van 700.000 werknemers, zo blijkt uit berekeningen van de Commissie Arbeidsparticipatie. �Werkgevers onderschatten het probleem�, stelt hoogleraar regionale arbeidsmarktanalyse Jouke van Dijk. �Het is hoog tijd om de vergrijzing opnieuw op de agenda te zetten.�
Jaren geleden werd het probleem al gesignaleerd, maar door de crisis raakte het onderwerp ondergesneeuwd. Tijd om veel over de toekomst na te denken was er niet, eerst moesten de huidige problemen worden overwonnen. �Terecht�, vindt Van Dijk. �Maar nu moet het urgentiebesef terugkomen. Dit is een probleem waarin de hele samenleving moet investeren.�
Minder loyaal
�Bedrijven denken vaak maar twee jaar vooruit,� aldus Van Dijk. �Maar een opleiding kost drie tot vier jaar. Zelfs �ls bedrijven potenti�le werknemers kunnen vinden, gaat het opleiden dus niet snel genoeg. Daarnaast gaan werkgevers er nog steeds vanuit dat mensen wel bij hen blijven werken, maar krapte op de arbeidsmarkt betekent ook dat werknemers minder loyaal worden. Arbeidskracht wordt duurder, waardoor vooral kleine bedrijven in een kwetsbare positie komen.�
Verschillende opties
Om al te grote problemen te voorkomen, is het volgens Van Dijk belangrijk dat de oplossing wordt gezocht in meerdere richtingen. �Een plan met verschillende opties is belangrijk. Individuele bedrijven kunnen mensen opleiden of werknemers stimuleren meer te werken, maar de pensioenleeftijd verhogen kan een bedrijf niet doen. Daarvoor heb je ook de overheid en vakbonden nodig.�
Minder in deeltijd werken
Van Dijk: �De meest voor de hand liggende is dat we minder in deeltijd gaan werken. Er is geen ander land waar zoveel mensen in deeltijd werken als in Nederland. Dat geldt voor maar liefst 75 procent van de vrouwen en 25 procent van de mannen! Door meer te werken vang je het tekort aan arbeidskrachten relatief eenvoudig op.� Toch denkt Van Dijk dat dit niet de oplossing is waar uiteindelijk voor wordt gekozen. �Werknemers in Nederland zijn heel tevreden met het aantal werkuren, ook omdat het hier not done is om je kind vijf dagen naar de cr�che te brengen.�
Inactieven activeren
�We kunnen natuurlijk ook kiezen voor minder economische groei, dan heb je ook minder mensen nodig�, aldus Van Dijk. �Een andere oplossing is het verhogen van de arbeidsproductiviteit. Als er krapte is op de arbeidsmarkt worden bedrijven innovatiever. Het loont dan bijvoorbeeld meer om te investeren in betere machines.�
Ook mensen die nu thuis zitten met een WW-, WAO- of Wajong-uitkering kunnen een bijdrage leveren. �Dat gaat toch om bijna een miljoen mensen. Een deel daarvan kan echt niet werken, maar in een derde zit nog wel wat dynamiek. Als je ze maar hard genoeg achter de broek aanzit in combinatie met scholing, dan kunnen zij ook aan de slag.� Volgens Van Dijk kan dat een winst van zo�n 300.000 extra arbeidskrachten opleveren. Ook migranten toelaten behoort tot de opties.
Langer doorwerken
Tot slot is langer doorwerken bij veel beroepen een re�le mogelijkheid. �We zijn tegenwoordig lang genoeg gezond om dat vol te houden�, zegt Van Dijk. �Maar bijvoorbeeld het werk in verpleeg- en verzorghuizen is zowel lichamelijk als geestelijk belastend. Dat kun je niet tot je zeventigste blijven doen. Net zomin als een chirurg kan doorgaan met zijn werk op latere leeftijd. Een operatie kun je niet uitvoeren met trillende handen.�
Onderwijs grootste zorgenkindje
Van Dijk verwacht dat de vergrijzing vooral een probleem wordt in het onderwijs. Een dubbel probleem zelfs, want juist het onderwijs is een cruciale sector voor de economie. �Zonder goede onderwijzers hebben we een groot probleem. Een kwart van hen is nu al boven de 55 jaar. Als we er vanuit gaan dat twintig procent van de onderwijzers de komende tien jaar uitstroomt, ontstaat er een enorme vervangingsvraag. Maar in het onderwijs kunnen geen gastarbeiders worden ingezet. Net zo min als instromers met (te) weinig kennis van het onderwijs. Tot op zekere hoogte kun je de productiviteit in het onderwijs verhogen, maar daar is beslist een grens aan.�
Van Dijk: �We moeten onder ogen zien dat bepaalde dingen echt moeten veranderen. Als er niets gebeurt, weet je zeker dat de toekomstige beroepsbevolking slecht wordt opgeleid. Voordat je dat weer rechttrekt ben je een groot aantal jaar verder.�
Meer berichten
- Tussen Brul en Vermaak: Een avondje FNP in Leeuwarden
- MERA25 tegen de uitverkoop van Leeuwarden – Politiek begint bij de gemeenschap en niet bij commercie
- Uitponden vergroot ongelijkheid starters: huurwoning verdwijnt, koopwoning onbereikbaar
- Ruim helft kiesgerechtigden is 50 jaar of ouder
- Andries (VVD): Is er wel een stikstofprobleem? en Johan (D66) Magré: Vroeger trokken we eropuit om salamanders te zoeken
- Rixt van der Meulen en Harm Smid van GB058: Ik zie nooit een raadslid in de Doelesteeg
- Omzet stijgt hardst bij rechtskundige diensten en ingenieursbureaus – Hogere prijzen in bijna alle branches
- Ik heb Klaver er nooit over gehoord, zoveel oog voor duurzaamheid en het milieu heeft hij blijkbaar niet
- De Tweede Kamer begrijpt vrije nieuwsgaring niet en parlementaire journalisten vinden dat prima
- Bauke Beert Keizer (FNP): minder regels en meer genieten
- GL/PvdA: evenementen terug in de Groene Ster – Reactie GB058: die hebben jullie er zelf uitgejaagd
- Te veel mensen laten geld liggen: automatisch zorgtoeslag toekennen is oplossing
- Immaterieel erfgoed heggenvlechten en woonwagencultuur in de schijnwerpers
- Hoe hou je vrijwilligers vast?
- Raad wil wel sanctie tegen raadslid Saida Youssef maar doet het niet
- F-35-personeel traint verdediging NAVO met Amerikanen in Utah
- Douwe Egberts spaarprogramma (al 100 jaar) met waardepunten gaat weer van start
- De grutto’s en de kieviten weten nog van niets, maar hun wereld staat op het spel
- Loonkloof in acht jaar gehalveerd, vrouwen aan de top verdienen nog altijd fors minder
- Huren bij de Boer moet betaalbaar plattelandstoerisme behouden
- Abel Reitsma: Het CDA staat voor een redelijke en genuanceerde politiek – ‘Papa, waarom ga je weer weg?’
- Economie kraakt: conflict Midden-Oosten jaagt energie- en transportprijzen omhoog – Koopkracht wordt uitgeknepen
- FNP: waarom vinden er nog steeds werkzaamheden plaats aan de Troelstraweg?
- Onderzoek concludeert: raadslid Youssef (GroenLinks/PvdA nu SLIM) schond de Gemeentewet
- Tineke Kamminga-Huizenga: een asielzoekerscentrum tegen de hekken van de vliegbasis dat is toch mensonterend?
- Ambtenaren: geen wijksafari, maar meewerken in de wijk
- Technieksector bereidt zich voor op sabotage, stroomuitval, conflicten en crisis
- Inwoners Wergea: gemeente is bang voor woningcorporatie – Directeur Amaryllis moet zijn gezicht hier eens laten zien
- Politiek Café Leeuwarden met Cees de Snoo (CU), Jan-Willem Tuininga (FNP), Johannes Beers (PvdD), Thomas Hooft (D66) en Wieke Goudzwaard (CDA)
- Traditionele criminaliteit zoals diefstal en geweld gelijk gebleven
- Meer mensen voelen zich onveilig – Jonge vrouwen voelen zich het vaakst onveilig
- Politici kunnen goed praten, maar nauwelijks luisteren
- Als kandidaat-raadslid voor een lokale partij kijk ik met gemengde gevoelens naar tv-commercial
- Afscheid van Hilda Snippe als voorzitter Werkgroep Toegankelijkheid Leeuwarden
- Wat als we onze boodschappen zelf regelen?
- Henk van den Borg (84) overleden – De gemeenteraad moet akkoord gaan met nieuw Cambuurstadion en de wethouder laten tekenen voor plan zonder losse eindjes
- GB058: Het beleid voor senioren is ondergesneeuwd en staat bol van de goede bedoelingen met plannen die niet of onvoldoende worden uitgevoerd
- Ik kijk pas weer op uit het boek als er een mevrouw naast me staat te kuchen
- Sint Jozefbrug weer open na vernieuwingswerkzaamheden
- Janneke de Boer: doe eens iets aan het onderhoud zoals los liggende tegels
