Levensmiddelenclub: suikerbelasting duur en complex, gezondheidswinst onduidelijk
(tekst: Federatie Nederlandse Levensmiddelen Industrie (FNLI)
Onderzoek: suikerbelasting duur en complex, gezondheidswinst onduidelijk
Geen enkele variant voor een suikerbelasting die het kabinet onderzoekt, combineert gezondheidswinst, een structurele opbrengst, uitvoerbaarheid en juridische houdbaarheid zonder grote onzekerheden en nadelen. Dat concludeert PwC in haar onderzoek naar de uitvoerbaarheid en haalbaarheid van een suikerbelasting in Nederland. Verschillende scenario’s bieden onvoldoende duidelijkheid over de productafbakening, de grenseffecten en de gevolgen voor de administratieve lasten.
FNLI onderschrijft de ambitie om Nederland gezonder te maken. De voedingsmiddelensector werkt daar actief aan, onder meer door de samenstelling van producten te verbeteren en afspraken over verantwoorde marketing na te leven. Ook wil de sector met de overheid afspraken maken over preventie. Gezondheidswinst vraagt om een integrale aanpak, met onder meer aandacht voor gezondere producten, een gezonder consumptiepatroon en een gezonde leefstijl. De voorgestelde suikerbelasting draagt daar volgens FNLI niet effectief aan bij.
Gezondheidsdoel en belastingopbrengst botsen
Het kabinet wil met de belasting het suikergebruik terugdringen en zo de gezondheid verbeteren. Daar staat een fors financieel doel tegenover: vanaf 2030 moet de maatregel het kabinet jaarlijks 900 miljoen euro opleveren om een gat in de begroting te dichten. Dat bedrag komt boven op de opbrengst van de bestaande verbruiksbelasting, die in 2025 633 miljoen euro bedroeg. Het PwC-onderzoek in opdracht van FNLI laat zien dat beide doelen kunnen botsen. Als consumenten door de belasting minder suikerhoudende producten kopen, nemen ook de belastinginkomsten af. Daar komt bij dat hoe meer productcategorieën onder de heffing vallen, hoe complexer en moeilijker uitvoerbaar de regeling wordt en hoe groter de maatschappelijke en economische nadelen.
Suikerbelasting maakt boodschappen duurder
Een brede suikerbelasting maakt boodschappen duurder, terwijl voor vaste voedingsmiddelen niet overtuigend is aangetoond dat zo’n belasting leidt tot structurele gezondheidswinst. Daar staan wel hogere voedselprijzen, extra administratieve lasten en complexe uitvoeringsvraagstukken tegenover. De belasting wordt uiteindelijk betaald door de consument. Onderzoek van RaboResearch liet eerder al zien dat belastingen op suikerhoudende producten kunnen doorwerken in de consumentenprijzen en dat bepaalde producten daardoor 10 tot 20 procent of meer duurder kunnen worden. Daarbij vergroot de belasting het prijsverschil met België en Duitsland, wat grensboodschappen aantrekkelijker kan maken. Hoewel de omvang van dit grenseffect nog onduidelijk is, zal dit ten koste gaan van de beoogde belastingopbrengsten en nadelig zijn voor ondernemers in de grensregio.
Geen variant biedt een werkbare oplossing
PwC heeft varianten voor een bredere suikerbelasting op eetwaren onderzocht en beoordeeld op uitvoerbaarheid, administratieve lasten, handhaving en frauderisico’s. Geen daarvan combineert het gezondheidsdoel, de gewenste opbrengst, uitvoerbaarheid en juridische houdbaarheid zonder grote nadelen en onzekerheden. Het CPB benadrukte recent dat preventiemaatregelen niet alleen moeten worden beoordeeld op mogelijke gezondheidswinst, maar ook op uitvoerbaarheid, doelmatigheid, verdelingseffecten en ongewenste neveneffecten.
Het onderzoek van PwC laat zien dat juist op deze punten belangrijke vragen en onzekerheden bestaan rond de onderzochte varianten van een suikerbelasting. Deze varianten leiden tot hoge lasten voor uitvoering en controle, kunnen fraudegevoelig zijn en kunnen zorgen voor ongelijke belasting van vergelijkbare producten. Ook is onduidelijk hoe hoog de administratieve lasten uitvallen. PwC concludeert daarom dat het gezondheidsdoel scherp geformuleerd moet worden, de uitvoeringslasten actueel en afzonderlijk moeten worden berekend en de voorstellen vooraf moeten worden getoetst aan het Europese recht.
FNLI-directeur Cees-Jan Adema: “De belastingopbrengst is al ingeboekt, maar overtuigend bewijs voor gezondheidswinst ontbreekt. Een effectieve, uitvoerbare en juridisch houdbare variant ligt niet op tafel. Productinnovatie, voedseleducatie en consumentenvoorlichting bieden betere mogelijkheden om een gezonder voedingspatroon te stimuleren. Daarmee is meer duurzame gezondheidswinst te behalen, met minder maatschappelijke en economische nadelen.”
Het volledige rapport is te downloaden via https://fnli.nl/onderzoeksuikerbelasting
Meer berichten
- Hond kost in hele leven ongeveer 20.000 euro: ruim driekwart Nederlanders schat dat lager in
- Jongeren kunnen ideeën indienen voor activiteiten, evenementen of ontmoetingsplekken die zij graag in hun omgeving zien
- Andries Gaastra van Batavus naar Koga Miyata – In Japan had ik de werkwijze en de mentaliteit van de bevolking en de ondernemers bestudeerd
- Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verleent 255.000 euro aan restauratie Bonifatiustoren
- 1 op de 4 Nederlanders verstopt spullen voor bezoek uit schaamte voor de eigen woning
- Omzet horeca groeit door hogere prijzen – In de horeca is het vertrouwen het op een na laagst van alle onderscheiden bedrijfstakken
- 5 nieuwe locaties voor versnelde bouw 30.000 huizen – Leeuwarden Middelsee-Spoordok (circa 6.000)
- Detailhandel zet bijna 3 procent meer om in juli
- Plichtsgetrouwe medewerker valt vaker uit als leidinggevende niet doorvraagt
- Economisch beeld minder negatief – Meer export, consumptie huishoudens en investeringen
- Freek van Tuinen: Ik heb altijd redelijk integer gehandeld en de waarheid nooit geweld aangedaan
- Naar wetenschappelijke bureaus wordt overduidelijk niet geluisterd – Afscheid van de 80-jarige Wiardi Beckman Stichting
- FNP stelt vragen over Vijverzathe Jelsum – We delen de zorgen die dorpsbelang Jelsum-Koarnjum heeft uitgesproken. Het rijksmonument Vijverzathe heeft onze aandacht
- SLIM zit wethouder achter de broek met Starterslening
- Toiletgebouw De Groene Ster vaker toegankelijk
- Bijna niemand weet dit: Brussel zoekt 100 jongeren met een mbo-diploma voor een traineeship bij de Europese Commissie
- We gaan slecht om met kwetsbare mensen
- Kopers en verkopers onvoldoende beschermd door vrijwillige makelaarsregels
- Aantal mensen met bijstand stijgt 3 jaar op rij, vooral onder jongeren
- Wij gaan er van uit dat u – als hoeder van de integriteit – in Tytsjerksteradiel orde op zaken stelt
- Opnieuw minder moorden, laagste aantal mannen vermoord in 30 jaar – Meeste in Rotterdam, minste in Friesland
- ‘Er is geen vrouw die deugt’ van Arthur Schopenhauer. Met dit boek en een glaasje wijn kom ik een eenzame zaterdagavond wel door, denk ik als ik naar huis loop.
- Boerenland- en kerkenpaden krijgen weer toekomst
- Experiment uit 1916 zet ruim een eeuw later ons denken over straatverlichting opnieuw op scherp
- Museum Dr8888 sterkste stijger Friese cultuurmerken – Bolwerk sterke daler
- Niko Hazelhoff: Ik spaar zelf geen postzegels. Ik spaar belastingzegels
- Wethouder Stellingwerf: Meer geveltuinen in Leeuwarden
- Meer gasten, minder nachten: vakantiegedrag verandert
- Ruim 3 procent meer omzet in de detailhandel – Aantal faillissementen is het laagst in drie jaar
- Jaap Stalenburg onder de pannen – Nu aan de slag in Zaanstad
- 1,5 miljoen Nederlanders hebben het gevoel dat een bekende een onveilige relatie heeft
- Geen uitsupporters FC Twente bij komende thuiswedstrijd Cambuur
- Uit de steigers: een bijzonder kantoorpand in de Huygensstraat
- Wat gebeurt er als mensen zich vervelen in hun werk?
- Dalende voedingswaarde van eten bedreigt onze gezondheid
- Nieuwe mbo-studenten maken op een laagdrempelige en actieve manier kennis met kunst, cultuur én de stad
- Vijf handige tips om samen afspraken te maken over smartphonegebruik
- Opinie: De begintijd van het digitale erfgoed was een zooitje en daarvan maakt ANP Foto een verdienmodel
- 1,7 miljoen auto’s verkocht in 2025, 259 duizend met stekker
- Doe mee aan de landelijke paaltjescheckdag
