Niko Hazelhoff: Ik spaar zelf geen postzegels. Ik spaar belastingzegels

© Marchje Andringa 

(uit het laatste nummer van het Stadsblad Liwwadders – advertorial)

Niko Hazelhoff foto: Marchje Andringa

‘Ik spaar zelf geen postzegels. Ik spaar belastingzegels’

‘Verzamelen brengt rust in onrustige tijden’

‘Ik spaar zelf geen postzegels. Ik spaar belastingzegels.’ Niko Hazelhoff zit vanaf zijn zevende in de postzegels. Toen hij zijn moeder vertelde dat hij zich verveelde wist die wel raad. Tegenwoordig bestiert hij postzegelhandel Nisja aan de Voorstreek in Leeuwarden. Daar ziet hij een lichte revival van het verzamelen van de zegels. ‘Mensen van tussen de veertig en zestig jaar oud pakken het verzamelen weer op. Het brengt rust in onrustige tijden.’

‘Ze lachten me uit toen ik vertelde dat het verzamelen van postzegels weer in de lift zit.’ Niet dat er nou een stormloop op zit, maar de verzamelmarkt begeeft zich weer in opwaartse richting. ‘Mensen die de veertig zijn gepasseerd beginnen weer waar ze ooit eindigden. Of ze hebben nog wat van opa op zolder liggen. Dan begint het te kriebelen. Verzamelen brengt rust. Je ziet ze opfleuren.’

In de deels museaal ingerichte winkel aan de Voorstreek stapt een postbode binnen. Direct is er een gesprek over de twee bezorgde ansichtkaarten. Een ervan is deels geperforeerd. ‘Dat is van iemand die mij zo’n perforatiemachine wil verkopen. Ik heb wel belangstelling.’ De winkel toont, los van de tientallen albums met honderden postzegels, in vogelvlucht een deel van de postale geschiedenis. Op de vloer staat een verweerde rode postbus uit het begin van de vorige eeuw. Het museumstuk is gemaakt van gietijzer. ‘Dat ding is niet te rissen, moet wel tussen de tachtig en negentig kilo zwaar zijn. Waarom? Omdat men in het begin van het versturen van post (de eerste Nederlandse postzegel dateert van 1852) vooral geld verstuurde. Die postbussen waren daarom als kluis ontworpen. Post werd verstuurd door de rijken. Af en toe zie je voorbijgangers een blik naar binnen werpen of ze bekijken de etalage. Vaak verschijnt er een glimlach op hun gezicht.’

Hazelhoff (64) krijgt vogels van divers pluimage in zijn winkel. ‘Dan hebben ze een collectie op zolder gevonden en vragen ze mij wat ze ermee moeten. Of, ook verrassend, ze vinden albums in de kelder waar het water nog uitdrupt. Ik vraag: hoe kom je eraan? En zou je er mee verder willen? Als ze dat willen, is mijn advies: spaar wat je leuk vindt. Nee, verzamel geen reeksen maar concentreer je op bijvoorbeeld bloemen, vogels of vissen. Ik ken een verzamelaar die alles over eten op postzegels verzamelt. Postzegels met daarop babi pangang uit Indonesië bijvoorbeeld. Oh, is dat Hollands?’

Vanuit Wildervank kwam Niko Hazelhoff in 1984 naar Leeuwarden om bij de vliegbasis 42 jaar als beroepsmilitair te dienen. Hij werkte jarenlang in het radarcentrum in Wier. Leeuwarden beschouwt hij ‘als een groot dorp’. Een niet onaangenaam dorp. ‘Als er aan de ene kant van de stad iets gebeurt, weet in no-time de andere kant wat er aan de hand is. Jawel’, zegt hij met enige aarzeling, ‘het zijn postzegelliefhebbers.’ En daarmee ook geschiedenisliefhebbers. Want de postzegel is een en al geschiedenis. Niet alleen de postzegel zelf, maar zeker ook de afbeelding of de datum van uitgifte die vaak verbonden is met een tijdstip is van belang.

In het boekje Núvere segels op ut Saailan van Jaap de Jong wordt de Leeuwarder geschiedenis rond het verzamelen van postzegels minutieus beschreven. Oudere Leeuwarders herinneren zich nog de ruilmarkt achter het warenhuis van Vroom en Dreesmann aan het Ruiterskwartier. ‘Het is leuk om een verzameling postzegels van auto’s te bezitten. Dat past allemaal in een mooie map. Daar heb je geen grote garage voor nodig.’

Zelf verzamelt Hazelhoff belastingzegels. In de vierhonderd jaar dat ons land belastingen kent wordt op de gekste zaken accijns geheven. ‘Of het nu ging om omzetbelasting, de visakte, couponbelasting of beursbelasting; je kunt het zo gek niet bedenken of er moest belasting worden betaald. Op het betalingsbewijs kwam dan een stempel. Die bewijzen spaar ik. Het is een en al geschiedenis.’ Ook worden hem curiositeiten aangeboden zoals de Kneppelfreed-zegels van de Leeuwarder ondernemer Schalekamp. Die streed met zijn stadspostbedrijf tegen het alsmaar tariefverhogende staatsbedrijf PTT, de voorganger van KPN. ‘Ik ontving onlangs een mapje met daarin proefdrukken.’ Ook de protestzegels met als opdruk: Er is meer dan voorheen aan de PTT te voldoen, ontbreken niet.

Ook landelijk spreekt het verzamelen van postzegels velen aan. Vanuit de Voorstreek wordt zelfs gewerkt aan de grootste expositie van Europa die in 2028 in Expo Houten bij Utrecht wordt georganiseerd vanwege het 100-jarige bestaan van de Nederlandse Vereniging van Potzegelhandelaren. ‘Daar zijn we vorig jaar al mee begonnen. Het wordt een tentoonstelling met 750 kaders waaraan ook een wedstrijd is verbonden. De belangstelling is best groot. Bij een gemiddelde beurs ontvangen we zo’n 3500 bezoekers.’

Op de zaterdagse verenigingsbijeenkomst, die iedere week in de Leeuwarder postzegelhandel Nisja wordt gehouden, houdt de belangstelling niet over. ‘De oudere bezoekers zouden iets zorgvuldiger moeten zijn met de jongeren. Die worden al snel overladen met allerlei bestuursfuncties waar ze niet om vragen, en haken dan af.’ Dat het verzamelen van postzegels vooral een mannenaangelegenheid zou zijn is een groot misverstand, zegt Hazelhoff. ‘Ik ken dames met een supercollectie waar de heren stikjaloers op zouden zijn.’