Eigen Huis heropent meldpunt: zelfregulering in makelaardij faalt

(tekst: Vereniging Eigen Huis)

Vereniging Eigen Huis heropent meldpunt: zelfregulering in makelaardij faalt

Vereniging Eigen Huis heropent het meldpunt makelaardij, omdat misstanden bij het kopen en verkopen van woningen blijven bestaan. Nieuwe signalen van consumenten, en recent onderzoek van AVROTROS consumentenprogramma Radar, laten zien dat pogingen tot zelfregulering in de sector onvoldoende werken. Transparantie ontbreekt, spelregels zijn onduidelijk en consumenten blijven kwetsbaar in het biedproces.

Met het meldpunt wil Vereniging Eigen Huis opnieuw actuele ervaringen van consumenten verzamelen en zichtbaar maken dat structurele problemen nog altijd niet zijn opgelost. Het meldpunt stond vijf jaar geleden ook open, na eerdere onthullingen over misstanden binnen het koop- en verkoopproces. Volgens de vereniging is de conclusie nu onvermijdelijk: vrijwillige afspraken in de sector bieden onvoldoende bescherming voor consumenten.

Radar bevestigt misstanden

Vereniging Eigen Huis ontvangt al jaren signalen van consumenten over misstanden bij het kopen en verkopen van woningen. Nieuw onderzoek van Radar onder ruim 2500 mensen die in de afgelopen 5 jaar een bod uitbrachten bevestigt dit beeld. Zo blijkt dat 43 procent van de kopers sturende informatie kreeg van een verkoopmakelaar, waarna 64 procent het bod aanpaste, meestal door het te verhogen of door voorbehouden te laten vallen. Bij 80 procent gebeurde dit vóór sluiting van de bieding. Tegelijkertijd vindt 44 procent van de ondervraagden het makelaarsproces niet eerlijk en transparant, wat bevestigt dat de problemen structureel zijn.

Zelfregulering werkt niet

De afgelopen jaren is ingezet op zelfregulering door de sector. Zo werd gewerkt aan uniforme afspraken voor een eerlijk en transparant biedproces. Deze afspraken moesten zorgen voor duidelijke spelregels en controleerbaarheid. De NVM besloot deze afspraken echter niet te ondertekenen en koos in plaats daarvan voor een eigen biedprotocol.

Volgens Vereniging Eigen Huis schiet dit NVM‑biedprotocol tekort. Door opnieuw vast te houden aan open inschrijving – een methode die eerder juist aanleiding gaf tot misstanden – blijft ruimte bestaan voor doorgespeelde biedingen, druk op kopers en beïnvloeding van het proces. Daarmee worden bestaande problemen niet opgelost, maar feitelijk gelegitimeerd. Zo is ook te zien in het Radar item van 23 februari.

Meldpunt heropenen

Vereniging Eigen Huis heropent het meldpunt om consumenten beter te beschermen tegen misstanden in het (ver)koopproces. Cindy Kremer, algemeen directeur bij Vereniging Eigen Huis: “Ondanks eerdere beloften vanuit de sector blijft er ruimte voor manipulatie. Daardoor staan consumenten nog altijd zwak in een proces met grote financiële gevolgen.” Met het meldpunt wil de vereniging actuele ervaringen van consumenten verzamelen die aantonen dat de problemen in de makelaardij structureel zijn. Alle meldingen worden vertrouwelijk behandeld.

Politieke druk neemt toe

Ook in de politiek groeit het besef dat zelfregulering tekortschiet. Op 15 januari nam de Tweede Kamer unaniem de motie‑Mooiman aan, waarin de regering wordt opgeroepen om met betrokken partijen op korte termijn tot een uniform en transparant biedproces te komen. Als dat niet slaagt, komt de politiek zelf met wetgeving.

Oproep aan nieuw kabinet

Met het nieuwe kabinet in aantocht roept Vereniging Eigen Huis op het versterken van de positie van de consument ten opzichte van de makelaar topprioriteit te maken. Daarvoor is nodig dat vastgestelde minimale eisen aan het biedproces wettelijk verplicht worden, samen met het voorschrijven van gecertificeerde biedsoftware en het organiseren van onafhankelijk toezicht met sancties.