Geachte raadsleden, doe het deze keer eens anders

(tekst: PEL)

Onderwerp:

– Eindrapport Rekenkamer

Armoedebeleid Leeuwarden

Leeuwarden, 6/9/2024

Geachte Raadsleden,

het is een goede zaak dat de Rekenkamer uitgebreid en diepgaand onderzoek heeft verricht over het armoedebeleid van de gemeente Leeuwarden: hoe doeltreffend en adequaat is dat, kan de Raad zijn taken op dit punt goed uitvoeren en is er voldoende budget? Al in 2022 heeft een landelijke “Commissie sociaal minimum” geconcludeerd dat het sociaal minimum niet toereikend is voor wat minimaal noodzakelijk is om van te leven. Men vond dat het besteedbaar inkomen van de laagste inkomensgroepen omhoog moest, maar omdat dit niet (voldoende) gebeurt, blijft het voor gemeenten pleisters plakken, zodat de vraag relevant blijft hoe goed dat lukt.

Op woensdagavond 11/9 is er een informatieve avond over het onderzoek voor de raadsleden. Een informatieve avond wil zeggen dat daar alleen informatieve vragen gesteld mogen worden, maar geen inhoudelijke kritische vragen. We hopen dat het daar niet bij blijft maar dat ook een inhoudelijke raadsbehandeling zal volgen, want daar is o.i., reden genoeg voor.

Nu is de valkuil soms: er is een kritisch onderzoek, B&W en het ambtelijk uitvoerend apparaat voelt zich aangevallen en schiet in de verdediging: vervolgens scoren sommige fracties wat politieke punten, het onderzoek gaat in een la en we gaan over tot de orde van de dag… Lost dat ook maar iets op van het armoedeprobleem? Niet dus…

Het onderzoek is duidelijk: de effectiviteit van de regelingen die er zijn laat te wensen over: zoals doeltreffende sturing, voortgang, zijn het wel de juiste regelingen, wie doet wat enz.

Ook zijn de gemeentelijke regelingen in Leeuwarden vergeleken met 15 andere gemeenten in het noorden minder ruimhartig, waarom?

Er is wel een collectieve ziektekosten verzekering (AV-Frieso) maar geen compensatie eigen risico of eigen bijdrage, ook niet gedeeltelijk.

Op dit punt even een eigen aandachtspuntje: zodra iemand problemen krijgt met de bijstandsuitkering, wordt hij/zij prompt uit de AV-Frieso gegooid en is daarna onverzekerd voor ziektekosten. (ervaring PEL-klachtenspreekuur) Zo vraag je om problemen…

Een van de opvallendste bevindingen is, dat veel regelingen onbekend zijn bij inwoners met een laag inkomen. Van hen zegt 83% dat ze niet gemakkelijk rond kunnen komen.

En alles moet en zal alleen digitaal: wie geen internet heeft wordt buitengesloten. Onaanvaardbaar!

Ook de opmerking in het onderzoek dat alle aandacht gaat naar de armoede problematiek in Leeuwarden-Oost maar te weinig naar de rest, is terecht.

Er komen nog veel meer zaken naar voren die om verbeteringen vragen. We beweren hier niet dat de gemeente alles verkeerd doet qua armoedebeleid: er staan ook positieve bevindingen in het onderzoek, maar armoedeproblematiek is als een container: er passen heel veel soorten armoede in. Kortom: armoede is een veelkoppig monster. Lees bijv. eens wat Tim ’s Jongers schrijft in een recent boek: Armoede uitgelegd aan mensen met geld. (opmerking: hij is spreker hierover op 3/10 a.s. in Leeuwarden) Een heleboel dingen die hij noemt kunnen zo als verbeterpunten in het armoedebeleid verwerkt worden. Armoedeproblematiek gaat niet alleen over geld. Was het maar zo gemakkelijk…

Wij stellen aan u voor het deze keer eens anders te doen m.b.t. dit onderzoek:

VOORSTEL: een aantal fractiespecialisten van de politieke partijen vormen samen met een aantal ambtenaren een tijdelijke werkgroep om te kijken hoe een aantal gesignaleerde problemen verholpen kunnen worden en het armoedebeleid effectiever gemaakt kan worden. Hun bevindingen moeten leiden tot een aantal verbetervoorstellen aan B&W en aan de Raad.

Met vriendelijke groet, namens het Dagelijks Bestuur,

J. Bakker (secretaris)