Van Vree: serieuze media zijn eenvoudigweg bang

(tekst: Frank van Vree op De Nieuwe Reporter)

Vox Populi

Met het voorlopige akkoord tussen PVV, VVD en CDA lijkt Nederland aan de vooravond te staan van een fundamentele verandering in de politieke verhoudingen. Minder fris uitgedrukt: nu de etterende wond in de politieke cultuur, die negen jaar geleden werd opgelopen met de aanslag op het WTC en de verpletterende opkomst van Fortuyn, eindelijk is gebroken, lijkt de Nederlandse politiek definitief in de greep van culturele in plaats van sociale of economische tegenstellingen.

Nederland is niet het enige land waar de politiek zich meer en meer laat vatten in termen van een culture clash, waarbij verschillen in denken en leven, wereld- en mensbeeld, woonplaats en opleiding bepalender zijn dan inkomen of positie. Het stemgedrag laat in dat opzicht weinig aan duidelijkheid te wensen over, zoals onlangs bleek uit de analyse van de uitslagen per stembureau door NRC Handelsblad. Zo blijkt de PVV binnen de universitaire wereld vrijwel geen aanhang te hebben. De Nederlandse journalistiek heeft zich vanaf het begin geen raad geweten met het specifiek culturele karakter van deze politieke crisis. Hier en daar leidde dat tot zwalkend meewaaien of meedeinen, al dan niet uit angst, dan wel tot halfslachtige oordelen en slechte analyses. Vooral de eerste jaren was er bovendien sprake van een vorm van collectieve zelfbeschuldiging: de journalisten zouden door hun elitaire houding en werkwijze zelf �schuld� dragen aan de vertrouwenscrisis. Om diezelfde reden, zo luidde de kritiek, zou het publiek �genoeg hebben� van kranten en andere vormen van serieuze journalistiek � een flagrante drogreden, die niet alleen voorbij ging aan allerlei technologische ontwikkelingen, maar vooral ook aan veel eerder begonnen, niet minder ingrijpende veranderingen in het aanbod van nieuws en informatie. Zo begon de achteruitgang van de dagbladen, uitgedrukt in bereik van huishoudens, al in de jaren zeventig. Veel mensen hadden genoeg aan huis-aan-huisbladen, tijdschriften, televisie en lokale media.

Radicale blogs
Vanuit dat perspectief bezien valt er veel voor te zeggen dat de crisis in de politieke cultuur en de problemen in de serieuze journalistiek verschillende kanten van dezelfde medaille vormen. In andere landen, te beginnen met de VS, zijn dezelfde ontwikkelingen waar te nemen: terwijl de serieuze journalistieke media steeds vaker een betrekkelijk marginale plaats innemen, vieren ultrapartijdige radio- en televisiestations en radicale blogs hoogtij. Al zijn de zelfbeschuldigingen wat verstomd, aan het angstvallig meedraaien en meedeinen is nog geen einde gekomen. In het vakblad Villamedia Magazine maakte de oud-hoofdredacteur van het Brabants Dagblad Tony van der Meulen zich onlangs boos over de onderdanigheid van de media tegenover Wilders: van serieuze politieke interviews was in de aanloop naar de verkiezingen geen sprake geweest, aldus Van der Meulen. Het lijkt erop dat veel serieuze media eenvoudigweg bang zijn.

lees verder op http://www.denieuwereporter.nl