UPDATE Milieu-adviesbureau: Gedeputeerde Staten liegt en bedriegt

(tekst: milieuadviesbureau MOB; onderin brief Gedeputeerde Staten van Friesland)

Geachte statenleden,

Wij (MOB) zijn een adviesbureau op het gebied van milieu en duurzaamheid. Onze activiteiten omvatten deels werk buiten Nederland maar ook in Nederland. Buiten Nederland houden wij ons met name bezig met het invoeren van milieuwetgeving en met milieuvergunningprocedures in accessielanden van de Europese Unie. Dit zijn veelal projecten in opdracht van de Europese Commissie of van Nederlandse ministeries. In Nederland assisteren wij veelal milieugroepen, maar soms ook overheden, bij het oplossen van lokale milieuproblemen. Zie verder onze website www.mobilisation.nl. Momenteel voeren wij onder andere procedures namens landelijke milieugroepen met betrekking tot de vier nieuwe kolencentrales die in Nederland zijn gepland, waarvan twee in Eemshaven.
Met betrekking tot de REC in Harlingen hebben wij de Stichting Afvaloven Nee en de Waddenvereniging met technische raad ter zijde gestaan. Wij hebben daartoe in het verleden ook contact gehad met de directie van Omrin en provinciale ambtenaren.
Normaal gesproken reageren wij niet op politieke zaken met betrekking tot projecten als deze. Echter, de bovengenoemde brief van het college is een zodanige vertekening van de werkelijkheid dat deze tendentieuze en deels onjuiste brief niet onbeantwoord kan blijven.
Ook beschuldigt het college van Gedeputeerde Staten van Friesland bij monde van de heren Jorritsma (voorzitter) en mr. J. Wiber (secretaris) op pagina 1/4 van haar brief de programmamakers van Zembla van �framing�.
Onderstaand tonen wij aan dat het college zich niet alleen schuldig maakt aan �framing� in het kwadraat maar dat ze de staten, de pers en de Friese bevolking in haar brief van 3 juli 2009 willens en wetens deels onjuiste cq misleidende informatie verschaft.

Onfatsoenlijk en onzorgvuldig
Als laatste pagina bij de bovengenoemde brief van het college van 3 juli 2009 hebt u een kopie aangetroffen van een emailwisseling van 14 augustus 2008 tussen Omrin en ondergetekende. Omrin heeft deze email zonder toestemming van ons naar de provincie doorgestuurd. Het college brengt deze emailwisseling op haar beurt nu weer verder naar buiten zonder onze toestemming. Dit klemt des te meer nu het college deze email helemaal uit zijn context trekt (zie verderop) zonder navraag bij ons of zonder ons hierin te kennen of de inhoud te verifi�ren. Verderop zullen wij laten zien dat het college deze email bewust onjuist interpreteert.

Openbaarheid van gegevens
De bovengenoemde werkwijze om een email van ons aan derden zonder toestemming naar buiten te brengen komt helemaal in een vreemd daglicht te staan vanwege de weigering van de provincie van ons verzoek van 1 oktober 2008 om adviezen van externe adviseurs met betrekking tot het ontwerp van de rookgasreiniging naar ons te sturen. Wij begrepen uit de pers dat het college ook de statenleden hierin geen inzicht wenst te geven. Dit is merkwaardig omdat de provincie zich in de considerans van de vergunning beroept op deze externe adviezen om aan te tonen dat de gasreiniging adequaat en betrouwbaar zou zijn zonder deze externe adviezen te willen overleggen. Er zijn twee opties: de externe adviezen bestaan (1) wel, �f (2) ze bestaan niet. Volgens de considerans van de vergunning bestaan ze wel degelijk tenzij de provincie hierover in de considerans gelogen zou hebben en dat deze adviezen er helemaal niet zijn.
Op pagina 2 van de brief van 3 juli 2009 komt het college met het argument dat ze geen �persoonlijke beleidsopvattingen van ambtenaren� wil prijsgeven. Maar daar gaat het niet eens om: het gaat om van externe adviseurs door de provincie ingewonnen adviezen zoals ze zelf ook in de brief toegeeft.
Onze conclusie is dat het college zich hier ten onrechte verschuilt achter �persoonlijke beleidsopvattingen van ambtenaren� waarom wij niet hebben gevraagd. Het college werpt een rookgordijn op om de al dan niet werkelijk bestaande adviezen van externe adviseurs niet vrij te hoeven geven.

Verbazing van het College
Het college stelt op pagina 3/4 van haar brief aan de staten dat ze verbaast is over hetgeen door ons in de uitzending van Zembla is gesteld. Deze verbazing is gespeeld. Dit is eenvoudig aantoonbaar.
Ter illustratie hebben wij als bijlage 1 onze zienswijze van 1 oktober 2008 in zijn geheel toegevoegd. In onze zienswijze maken wij melding van een groot aantal tekortkomingen in de conceptvergunning (ontwerpbeschikking) van REC. Enkele ervan lichten wij eruit:

Emissienormen haalbaar?
Het is zeer de vraag of de normen in voorschrift 4.2.3 wel haalbaar zijn bij de nu voorgestelde technische lay-out van de rookgasreiniging. Immers, over het doekfilter moet een heel grote reductiestap worden bereikt waarvan het de vraag is of dat mogelijk is met betrekking tot onder andere stof, zure componenten als SO2, HCl en HF, en kwik. Mocht straks na het opstarten van de installatie blijken dat de normen in voorschrift 4.2.3 niet haalbaar zijn dan ligt er een groot probleem dat naar alle waarschijnlijkheid dan alleen zal kunnen worden opgelost door de normen te verruimen. Uit de stukken blijkt niet dat u dit aspect hebt onderzocht. Wij verzoeken u hierbij om de haalbaarheid van de in voorschrift 4.2.3 opgenomen normen met de nu voorgestelde rookgasreiniging te laten onderzoeken door een onafhankelijke deskundige.

In dezelfde brief van 1 oktober 2008 schreven wij:

Wel of geen bypass?
De aanvraag is onduidelijk wat er gaat gebeuren als de rookgasreiniging (die enkel wordt uitgevoerd?) een storing vertoont. In dat geval moet de oven sowieso onmiddellijk worden afgestookt met gas. Wij verzoeken u om dit in de voorschriften op te nemen. Echter, in de tussentijd moeten de afgassen tijdens het afstoken ook ergens heen. Niet duidelijk is hoe dit is voorzien. Wij verzoeken u om hierover duidelijkheid te verschaffen.
De aanvraag wekt de indruk dat bypass niet nodig is, ook niet als de rookgasreiniging uitvalt, en dat hierin niet is voorzien. Wij verzoeken u om in de voorschriften op te nemen dat:
1. bypass onder geen voorwaarde is toegestaan.
2. het aantal storingsuren van het BVA van 60 uren/jaar hier niet van toepassing is cq nul bedraagt.

Er waren naar onze mening nog veel meer tekortkomingen zoals blijkt uit bijlage 1. Omdat in de definitieve vergunning van december 2008 niet cq onvoldoende aan onze zienswijzen tegemoet is gekomen hebben wij op 23 januari 2009 namens de Stichting Natuur & Milieu beroep ingesteld bij de Raad van State. Zie bijlage 2.

Zeker is dat het college beschikt over zowel onze brief aan het college van 1 oktober 2008 als ook over onze brief aan de Raad van State van 23 januari 2009. In beide brieven zetten wij grote vraagtekens bij onder meer de haalbaarheid van de emissienormen en tevens bij de door Omrin gewenste en de provincie vergunde storingsuren.
Wij zijn er absoluut zeker van dat het college beide brieven in haar bezit heeft. Onze conclusie is dat het college in haar brief van 3 juli 2009 de staten misleidt als ze stelt dat ze verbaasd is over onze mening over de door ons in de uitzending van Zembla gemaakte opmerkingen over de vergunning van REC. Immers, beide brieven maken 100% duidelijk dat wij (MOB) dit �een hele slechte vergunning� vinden. Door willens en wetens alleen de email van 14 augustus 2008 aan de staten te zenden, deze bewust uit zijn verband te trekken, en niet onze overige naar de provincie gestuurde stukken mee te sturen maakt het college zich schuldig aan framing in het kwadraat cq misleiding van de staten, de pers en de Friese bevolking. Het college heeft hier willens en wetens onze brieven van 1 oktober 2008 en 23 januari 2009 naar de staten achtergehouden.

Onze email van 14 augustus 2008 aan Omrin
Onze belangrijkste punten van zorg zijn (1) haalbaarheid van de emissienormen tijdens �normaal� bedrijf, en (2) de emissies tijdens storingen van de rookgasreiniging. De provincie suggereert op pagina 3/4 van haar brief dat uit onze email van 14 augustus zou blijken dat wij akkoord zouden met het ontwerp en werking van de REC als geheel. Niets is minder waar: de in de brief gemelde normen zijn �prima� normen, maar dan moeten ze wel kunnen worden gehaald. De laatste zin in de email met betrekking tot de �bypass� slaat op het aantal storingsuren. Zoals bekend mag Omrin volgens de vergunning van de provincie tot maximaal 60 uur per jaar zonder of onvoldoende functionerende gasreiniging in bedrijf zijn. Zie ook hierboven en tevens verderop. Onze conclusie is dat het college deze email totaal uit zijn context trekt en zich hier schuldig maakt aan �framing� in het kwadraat: de provincie trekt willens en wetens onjuiste conclusies uit onze email van 14 augustus aan Omrin.

Rol van de het college met betrekking tot emissienormering
In het begin van de vergunningprocedure werd meteen duidelijk dat de provincie bereid was om de milieuvergunning te verlenen conform de normen in het BVA (Besluit Verbanden Afvalstoffen). Dit is een landelijke regeling voor afvalverbrandingsinstallaties, waarin ook emissienormen zijn opgenomen. Wij hebben deze emissienormen al herhaaldelijk bij VROM ter discussie gesteld in die zin dat de normen naar beneden dienen de worden bijgesteld. Ook de storingregeling moet volgens ons van 60 naar 0 uren, zeker voor nieuwe installaties.
Om dit te illustreren noemen wij bijvoorbeeld de norm voor dioxines. Volgens het BVA mag de dioxineconcentratie maximaal 0,1 nanogram/m3 bedragen. Echter, in Nederland wordt veelal 0,01-0,02 nanogram/m3 als grenswaarde opgenomen. Omrin was in eerste instantie wel bereid om de scherpere normen van 0,01-0,02 nanogram/m3 als streefwaarde op te nemen, echter niet als grenswaarde. Tijdens de openbare voorlichtingsavond in Leeuwaarden op 17 juni 2008 bij provinciale staten kwam Omrin wat betreft de aangevraagde emissienormen onder grote publieke druk te staan en stemde toen alsnog in met de in de email genoemde scherpere normen als grenswaarde (tijdens normaal ongestoord bedrijf).
Pas toen Omrin onder publieke druk aangaf strengere normen in de vergunning te kunnen accepteren heeft de provincie de scherpere norm van 0,02 nanogram/m3 (eerste jaar) en 0,01 nanogram/m3 (na het eerste jaar) als grenswaarde op verzoek van Omrin (!) in de vergunning opgenomen.
Hetzelfde geldt voor kwik: in de email van 14 augustus wordt bevestigd dat Omrin bereid is om een emissienorm van 0,005 mg/m3 te accepteren in plaats van 0,05 mg/m3 volgens het BVA.
Onze conclusie is dat het college het aan de Stichting cq de burgers heeft overgelaten om Omrin ervan te overtuigen dat scherpere normen op zijn plaats zijn en niet de basisnormen van het BVA die in Europa als bezemwagen dienen (�Roemeense normen�).

Rol van het Rijk
Dat er overcapaciteit voor afvalverbranding wordt gebouwd is duidelijk. Zelfs zonder de economische crisis gaf de �Branchevereniging recycling breken en sorteren� in 2007 al een noodsignaal af dat er zoveel verbrandingscapaciteit wordt bijgebouwd dat dit recycling en hergebruik zal gaan frustreren.
Op pagina 2/4 van haar brief van 3 juli 2009 stelt het college dat de minister heeft bepaald dat �er in Nederland nog behoefte en ruimte zou zijn voor een tweetal afvalverbrandingsinstallaties�ook nu zonder aan te geven waar ze deze informatie vandaan heeft. Wij konden dit niet traceren.

Wel staat in een brief van 22 juni 2009 van de Minister aan de Tweede Kamer het volgende :

�Als tweede kanttekening moet worden gerealiseerd dat 100% materiaal hergebruik van huishoudelijk afval praktisch gezien niet uitvoerbaar is. Het is niet realistisch om te veronderstellen dat er een moment komt waarop elke kurk, elke balpen of elk stuk kinderspeelgoed als materiaal kan worden hergebruikt. Dat zou namelijk betekenen dat elk afzonderlijk product aan de bron gescheiden moet worden gehouden of dat het volledige restafval door nascheiding in schone, als materiaal herbruikbare fracties worden verkregen. Gelet op de kosten, de verscheidenheid aan producten, het feit dat producten vaak zijn samengesteld uit verschillende materialen en de inherente vervuiling die optreedt als componenten gemengd in het restafval terecht komen, is het niet te verwachten dat 100% materiaalhergebruik van een zo�n heterogene stroom als huishoudelijk afval kan worden bereikt. Daarom zal er naar mijn mening altijd een deel van het huishoudelijk afval moeten worden verbrand. Om het beleid ook praktisch uitvoerbaar te houden, wil ik dan ook de mogelijkheid open houden om het deel van het huishoudelijk afval dat ondanks alle inspanningen niet gescheiden wordt afgegeven, te verbranden�.

Dit is een heel andere mening van de minister dan het college in haar brief stelt. Wij hebben bij het college de bronnen van de bewering van de provincie opgevraagd maar nog niet ontvangen.

Commerci�le partij
Het college stelt op pagina 3/4 dat ze �geconfronteerd werd met een vergunningaanvraag van een commerci�le partij�. Tegelijk geeft ze aan dat Omrin in eigendom is van een aantal Friese gemeenten.
Hoe zit dat dan met de door provincies altijd genoemde meerwaarde van de provinciale bestuurslaag met betrekking tot, onder andere, co�rdinatie van gemeentelijke belangen? De provincie suggereert in haar brief min of meer voor een voldongen feit te zijn geplaatst. Zoals hierboven aangegeven was het college maar al te graag bereid om de REC te faciliteren, zelfs met ruime emissienormen conform het BVA (�Roemeense normen�). Druk vanuit de bevolking heeft tot scherpere normen tijdens �normaal bedrijf� geleid.
In Rotterdam heeft in dezelfde periode ten aanzien van de afvalverbrandingsinstallatie van AVR (vestiging Brielselaan) ook een vergunningprocedure gelopen. Wij hebben hierover met AVR onderhandeld over de emissienormen tijdens (1) normaal bedrijf en (2) storingsuren.
Dit heeft geleid tot een vergunning met deels vergelijkbare normen als in de vergunning van REC met uitzondering van zwaveldioxide en zoutzuur. Bij AVR is de emissienorm van zwaveldioxide een factor 5 strenger (lager) dan bij REC. Bypass of doordraaien tijdens storingen van de rookgasreiniging is bij AVR uitdrukkelijk uitgesloten in de vergunning. De lay-out van de installatie en de Wm vergunning van AVR Brielselaan is op bovengenoemde punten aanzienlijk beter dan van de REC en vergelijkbaar met die van HVC in Alkmaar. Opmerkelijk hierbij is dat AVR Brielselaan in 2006 in het kader van de uitverkoop van de BV Nederland is verkocht aan een bekend consortium van participatiemaatschappijen bestaande uit CVC Capital Partners (CVC), Kohlberg Kravis Roberts & Co. (KKR) en Oranje-Nassau Groep B.V. Toch bouwt dit bedrijf in Rotterdam een kwalitatief aanzienlijk betere en meer betrouwbare gasreiniging dan REC/Omrin.
Onze eerste conclusie hieruit is dat de provincie Friesland kennelijk vindt dat haar bevolking aan hogere concentraties van schadelijke stoffen uit afvalverbrandingsinstallaties (waaronder dioxines en kwik) mag worden blootgesteld dan in Rotterdam. Onze tweede conclusie is dat je als omwonende kennelijk beter onder de rook kunt wonen van een afvalverbrandingsinstallatie, die in eigendom is van geharde durfkapitalisten dan onder de rook van REC dat eigendom is van 20 Friese gemeenten�

Storingsuren 60 of 0?
Een cruciaal punt is het aan Omrin toegestane aantal storingsuren van 60 uur per jaar conform de op dit punt zwaar verouderde landelijke regeling in het Besluit Verbranden Afvalstoffen. Uit bijlage 5 bij de aanvraag blijkt dat een systeem van doekfiltering gaat worden gebruikt. Echter, nergens wordt expliciet aangegeven of het doekfilter enkel of dubbel (parallel) gaat worden uitgevoerd. Het grote voordeel van twee parallelle doekfilters is dat, als er reparaties moeten gebeuren aan een van de twee doekfilters, het andere filter de rookgasreiniging kan overnemen. Voorwaarde is dan wel dat ieder van de doekfilters voldoende capaciteit moet hebben om de gehele gasstroom te kunnen verwerken. De aanvraag is op dit punt onduidelijk.
In een eerder stadium hebben wij Omrin telefonisch de vraag gesteld hoe de configuratie van het doekfilter zal zijn. Omrin bevestigde naar ons dat er twee parallelle doekfilters zullen worden gebouwd die ieder voldoende capaciteit hebben om de volledige rookgasstroom te kunnen verwerken. Gezien de onduidelijkheid hierover in de definitieve vergunning van december 2008 vroegen wij midden januari 2009 aan de vergunningverlener van de provincie telefonisch of er volgens de provincie ��n filter of twee parallelle doekfilters zijn vergund.
De provincie stelde dat men ervan uitgaat dat Omrin de rookgasreiniging zal uitrusten met twee parallelle doekfilters. Dit werd door de provincie per email bevestigd. Dit staat echter niet expliciet in de voorschriften noch in de aanvraag.
Onze conclusie is dat als er inderdaad een dubbel filter wordt toegepast het niet nodig zou moeten zijn om 60 uren per jaar storingsemissies conform de verouderde landelijke regeling toe te staan. Wij hebben de provincie hierom schriftelijk verzocht. Echter, de provincie weigerde om een bepaling op te nemen die inhoudt dat geen ongereinigde lozingen zijn toegestaan. De provincie motiveerde dit door zich te verschuilen achter de bovengenoemde verouderde landelijke regeling (BVA). Dit staat als zodanig op pagina 100/101 van de considerans van de door de provincie verstrekte vergunning. Echter, juridisch is dit onzin omdat de Raad van State al sinds enkele jaren heeft uitgesproken dat het BVA onvoldoende aan de Europese eisen van toepassing van best beschikbare technieken voldoet.
Dit heeft uiteindelijk geleid tot een aanpassing van het BVA middels een brief aan de Tweede kamer in 2008 . Zie ook artikel 8.11 lid 6 van de Wet milieubeheer.
Wij concluderen dat twee parallelle (dubbel uitgevoerde) doekfilters als invulling van best beschikbare technieken moet worden gezien maar dat dit hier niet is voorgeschreven.
Het aantal vergunde storingsuren van 60 is onnodig hoog en zou alleen van toepassing moeten worden verklaard op oudere (> 15 jaar) installaties, niet op nieuwe installaties. Zelfs voor oudere installaties is het aantal van 60 uren per jaar te hoog.
Elke zichzelf respecterende directie van nieuwe(re) afvalverbrandingsinstallaties zal beamen dat het toestaan van 60 uren storingsemissies/jaar leidt tot relatief zeer hoge emissies en niet meer van deze tijd is. Zoals hierboven aangegeven beweert de provincie dat ze niet bevoegd zou zijn om het aantal vergunde storingsuren te beperken cq tot 0 terug te brengen. Zoals hierboven aangegeven is dit onzin. Als het college dit serieus meent dan is ze kennelijk niet op de hoogte van de jurisprudentie noch van de wetgeving met betrekking tot afvalverbrandingsinstallaties.

Schoorsteenhoogte
Met 44 m wordt dit de kortste schoorsteen van een afvalverbrandingsinstallatie in Nederland. De heer Adema geeft toe dat hij in het programma Sneons hierover maar wat geroepen heeft. Verder worden onder dit kopje op pagina 3/4 van de brief van het college van 3 juli 2009 twee zaken door elkaar gehusseld: de schoorsteenhoogte en de technologie. Onder andere wordt verwezen naar �Hengelo (ov)�. Wij nemen aan dat hier naar de afvalverbrandingsinstallatie Twence wordt gerefereerd. Twence beschikt voor zijn afvalverbrandingslijnen over schoorstenen van 80 meter, geen 44 meter.
Verder meldt de provincie heel vaag dat er in �Parijs aan de Seine� ook een afvalverbrandingsinstallatie staat met zelfs maar een schoorsteen van 21 meter hoog.
Op Ile-de-France (Parijs en banlieue) zijn 19 afvalverbrandingsinstallaties actief. Langs de Seine zijn dat er drie met schoorsteenhoogtes van 80, 100 en 26 meter. Wij nemen aan dat de provincie op de installatie �Isseane� doelt.
Isseane is een heel speciale installatie waarvan het grootste deel tot op 31m onder de grond is gebouwd. Het gebouw boven de grond is 21 meter boven maaiveld met daarop 5 meter hoge schoorstenen, dus in totaal 26 meter boven maaiveld, geen 21 meter zoals het college stelt.
Isseane bestaat uit 2 lijnen met een capaciteit van in totaal 460.000 ton/jaar met een investering van � 600 miljoen. Het ontwerp is nog gebaseerd op de oude afvalverbrandingsrichtlijn 2000/76/EC van 4 december 2000. De gereinigde gassen verlaten de schoorstenen met een temperatuur van �minimaal 200 graden Celsius en bij een snelheid uit de pijpen van 30 meter/sec. Bij REC is dit respectievelijk 130 graden Celsius en een snelheid uit de pijpen van 17 meter/sec. Zeer waarschijnlijk is de pluimstijging van Isseane daarom hoger dan bij REC.
De reden voor deze lage schoorsteen was een ruimtelijke: er mocht niet worden gebouwd op een hoogte van meer dan een flatgebouw. De hoge uittredetemperatuur is erg ongebruikelijk: immers, er wordt op deze manier veel energie weggegooid. Onder normale omstandigheden (geen extreme condities vanuit ruimtelijke ordening) zijn de schoorstenen van afvalverbrandingsinstallaties altijd 70 tot 80 meter hoog. Van de �normale� afvalverbrandingsinstallaties heeft het overgrote deel een schoorsteen van minimaal 70/80 m. Het college houdt dit feit bewust achter. Onze conclusie is dat het college op dit punt ook aan framing te doen door alleen te verwijzen naar de zeer speciale installatie Isseane in Frankrijk.

Milieuprestaties van Omrin
Het vakkundig bedrijven van een afvalverbrandingsinstallatie houdt meer in dan het starten van een auto en vervolgens wegrijden. Integendeel, het gaat om gecompliceerde technologie waarvoor deskundig personeel moet worden aangetrokken. Wij hebben al eerder vraagtekens gezet of REC/Omrin dit wel aankan. De brand in het afvaldepot van Omrin aan de Koailoane in Damw�ld in april 2009 is wat dit betreft geen geruststelling. Wij verwijzen ook naar de recente brand in Oldehaske. Gezien de bovengenoemde branden en de beelden in de uitzending van Zembla zijn er wel degelijk indicaties dat milieuzorg bij Omrin voor verbetering vatbaar is.

Het college en Omrin afwezig in uitzending van Zembla
Waarom was het college niet bereid om Zembla te woord te staan? Dat de vergunning onder de rechter is (bij de Raad van State) klopt. Echter, het getuigt van een lage dunk van het college van de Raad van State als het college denkt dat de Raad van State zich door een uitzending van Zembla zou laten be�nvloeden. Of wist het college zich geen raad met de (terecht) kritische vragen van Zembla zoals lijkt op te maken uit pagina 2/4 van de brief van 3 juli van het college?
Informatieverstrekking vanuit de overheid werd nu overgelaten aan een overambitieuze wethouder die inhoudelijk in het geheel niet op de hoogte is maar kennelijk graag ook eens op TV wilde, hetgeen hem overigens uitstekend is gelukt. Waarom wilde Omrin geen toelichting geven?
Zowel het college als Omrin kozen ervoor om Zembla op ongeloofwaardige gronden niet te woord te staan. Maar dan moet je achteraf ook niet gaan klagen dat Zembla aan framing zou doen en vervolgens daarna zelf ook nog eens grotendeels onjuiste informatie aan de staten, pers en bevolking te gaan verstrekken zoals hier aantoonbaar in bovengenoemde brief van 3 juli 2009 is gebeurd.

Fatsoen moet je doen
Geldt �fatsoen moet je doen� toevallig niet voor het college van gedeputeerde staten van Friesland? Wij gaan er vanuit dat het college ons excuses aanbiedt voor het (1) zonder toestemming naar buiten brengen van onze email van 14 augustus 2008 aan Omrin, (2) het volledig uit zijn verband trekken en bewust verkeerd interpreteren van deze email, (3) de apert onjuiste bewering in de brief naar de staten alsof het college niet bekend zou zijn met onze afkeuring van de vergunning.
Een excuus naar de staten, de pers en de Friese bevolking voor de deels misleidende en deels onjuiste informatie in de brief van 3 juli 2008 lijkt ons hier ook op zijn plaats.

Hoe nu verder?
Dioxines worden in de Nederlandse Emissierichtlijn (NER) omschreven als extreem risicovolle stoffen. Dioxines vormen dan ook de belangrijkste bedreiging van de gezondheid van de mensen die in de buurt van afvalverbrandingsinstallaties wonen.

Tijdens normaal bedrijf is hiervoor in de Wet milieubeheer vergunning van REC een goede emissienorm opgenomen van maximaal 0,02 nanogram/m3 in het eerste jaar en 0,01 nanogram/m3 in de periode erna. Dit hoeft niet te veranderen. Echter, Omrin moet deze normen wel kunnen halen.
Wij stellen voor dat Omrin met metingen bij installaties met eenzelfde type rookgasreiniging (waarvan er volgens de heer Adema vele zijn) aantoont dat de emissienorm voor dioxines tijdens �normaal bedrijf� zonder problemen kan worden gehaald. Omrin dient tevens te garanderen dat deze normen bij de REC haalbaar zijn. Dit geldt overigens ook voor de andere stoffen waarvoor in de vergunning normen zijn opgenomen. Als dat niet zo is dan dient Omrin alsnog het ontwerp van de gasreiniging aan te passen. Daarmee zouden voldoende lage dioxine emissies bij �normaal bedrijf� voldoende zijn gezekerd.

Daarnaast is het van groot belang wat er gebeurt bij storingen in de gasreiniging. Van cruciaal belang is dat er geen storingsuren worden vergund: dit wil zeggen dat er geen afgassen ongezuiverd naar buiten mogen worden gebracht. De capaciteit van de gasreiniging moet zodanig groot zijn dat storingen in de filters door reserve filters kunnen worden opgevangen en niet deels of ongereinigd naar buiten gaan. Onduidelijk is of de aangevraagde lay-out van de installatie hier voldoende in voorziet. Zo nodig moet het ontwerp hierop alsnog worden aangepast. In ieder geval moeten hiervoor aanvullend in de vergunning voorschriften worden opgenomen.

De schoorsteen dient tenminste 70/80 m te worden voor (1) een betere verspreiding van de gereinigde rookgassen tijdens normaal bedrijf als de oven in werking is, en (2) afvoer van de stank van de hal op voldoende hoogte als de oven niet in werking is.

Vanzelfsprekend zijn wij bereid om mee te denken over bovengenoemde zaken constructief mee te denken.

Hoogachtend,

Drs. ing. Johan G. Vollenbroek

+++
(Update)

Reactie van Gedeputeerde Staten op de uitzending van Zembla van 28 juni jl.
vrijdag, 3 juli 2009
Provinciale Staten

Leeuwarden, 3 juli 2009
Verzonden,

Ons kenmerk : 00837739
Afdeling : Communicatie
Behandeld door :
Uw kenmerk :
Bijlage(n) : Email van de heer Vollenbroek

Onderwerp : Reactie van Gedeputeerde Staten op de uitzending van Zembla van 28 juni jl.

Geachte statenleden,

Op 28 juni 2009 heeft het TV programma Zembla een aflevering uitgezonden met als titel �Vechten om vuilnis�. In de aflevering was de rode draad de vermeende dreigende overcapaciteit aan verbrandingscapaciteit. De Reststoffen Energie Centrale (REC) te Harlingen kwam daarbij prominent aan de orde. Wij vinden het van belang om u als Staten goed te informeren over de onderwerpen zoals ze besproken zijn in de uitzending en om duidelijkheid te geven over de beperkte rol van de provincie in relatie tot die van het Rijk en Europa. Om die reden sturen wij u deze brief.

Zembla heeft alles zo gemonteerd dat er door de kijker slechts drie conclusies te trekken zijn:

1) De AVI in Harlingen is volstrekt overbodig en toch wordt deze vanwege commerci�le belangen neergezet. Daar zijn gemeente en provincie verantwoordelijk voor.

2) De AVI in Harlingen levert gevaar op voor de volksgezondheid, zeker bij calamiteiten. De door de provincie verleende vergunning rammelt aan alle kanten.

3) Het bedrijf Omrin, Jager Midwolde verspreidt een kwalijke geur. Hoe kunnen gemeente en provincie met zo’n partner in zee gaan.

We begrijpen de commotie die nu is ontstaan. Op zich is de uitzending van Zembla een knap gemonteerde reportage. Hier zijn vakmensen aan het werk geweest. Maar er is volgens ons ook zeer duidelijk sprake geweest van wat men in Hilversumse vaktermen ‘framing’ noemt. Of met andere woorden, er is een context gecre�erd waarbinnen uitspraken alleen maar tot de drie hierboven geformuleerde conclusies konden leiden.

Als provincie wilden we in eerste instantie meedoen aan de uitzending van Zembla. In de voorbereiding op de uitzending werden de vragen steeds technischer en meer juridisch inhoudelijk van aard. Waarop wij in tweede instantie besloten om niet meer mee te doen aan de uitzending van Zembla omdat er op dit moment een bodemprocedure bij de Raad van State tegen de milieuvergunning loopt. We vinden het jammer dat dit door Zembla niet is toegelicht in de uitzending.

Rol van het Rijk
De Provincie Fryslan niet gaat over het aantal AVI’s in Nederland. Dat wordt door het Rijk bepaald. De minister heeft inmiddels, goedgekeurd door de Tweede kamer, bepaald dat er in Nederland nog behoefte en ruimte is voor een tweetal AVI’s. Dit vooral ook vanuit het perspectief dat de modernste verbrandingsinstallaties een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de opwekking van elektriciteit. In een tijd waarin ook nog wordt gesproken over de bouw van kolencentrales. Een van de motieven van de minster is dat AVI�s CO2 vriendelijker zijn.Voor de provinciale vergunning is verbrandingscapaciteit geen toetsingskader in de zin van de Wet milieubeheer.

Rol van de provincie Groningen
In de uitzending wordt ook gesproken over de milieu overtredingen die de firma Jager Midwolde zou begaan. Er wordt daar ook gesproken over een provincie. We vinden het van belang om u erop te wijzen dat de provincie Groningen verantwoordelijk is voor de vergunningverlening en handhaving van dit bedrijf. Inmiddels heeft gedeputeerde Adema zijn Groningse collega gevraagd om hier aandacht aan te schenken. Voor wat betreft de REC gaan wij als provincie Frysl�n intensief controleren op naleving van de vergunning van deze installatie. Hieronder vallen ook de afvalstromen die de oven worden ingebracht.

Openbaarheid van gegevens
In de uitzending wordt ook ingegaan op de externe adviezen die de provincie heeft ingewonnen. Meerdere Statenfracties hebben hierover al vragen gesteld. Ons standpunt is dat het hier gaat om persoonlijke beleidsopvattingen van ambtenaren. Als deze openbaar worden gemaakt kan dat belemmerend zijn om voortaan vrij van gedachten te wisselen over onderwerpen waarover de provincie een mening moet vormen. De Bezwaar- en Beroepscommissie en klachten van de provincie, bestaande uit onafhankelijke externe deskundigen, heeft inzage gehad in alle stukken en deelt deze mening. Overigens zijn de conclusies van de externe adviseurs dat de door ons gestelde emissiewaarden haalbaar zijn voor de REC.

Als provincie hebben we zorg voor een goed, schoon en duurzaam milieu voor mens en dier in Frysl�n. We hebben vanuit onze verantwoordelijkheid een extra zorgvuldig en zwaar vergunningsproces doorlopen. Daarin hebben we de normen rigide gesteld. Tot nu toe hebben we in (juridische) procedures dit ook stand kunnen houden. In aanloop naar de uitspraak van de bodemprocedure bij de Raad van State volgt op korte termijn het advies van Stichting Advisering Bestuursrechtspraak (STAB). Hierin wordt ingegaan op de geschillen tussen de appellanten (waaronder de Stichting Afvaloven Nee) en de provincie. Het gaat daarbij o.a. over de emissies en de hoogte van de schoorsteen. Dit advies sturen wij u.

Afwijken van vergunde waarden
Er wordt in de uitzending gesproken over 60 uur ongefilterd uitstoten van rookgassen. In het landelijk Besluit verbranden afvalstoffen (BvA, afgeleidt van Europese regelgeving) is vastgelegd dat er per dag maximaal 4 uur tot een jaarlijks maximum van 60 uur in geval van calamiteiten en storingenmag worden afgeweken van de emissiewaarden, na de periode van 4 uur moet de oven worden stilgelegd.

In de uitzending noemt de heer Vollenbroek, adviseur van de Stichting Afvaloven Nee, dat we �een hele slechte vergunning� hebben afgegeven. Deze uitspraak verbaast ons zeer, omdat in een eerdere email van de heer Vollenbroek die u ook hebt ontvangen (en als bijlage is toegevoegd) staat te lezen: �Dit zijn prima normen waarmee Omrin zijn belofte gestand doet en qua emissies bij de top gaat behoren� De door de heer Vollenbroek genoemde normen zijn door ons als grenswaarden in de vergunning opgenomen. In vergelijking met vergelijkbare afvalverbrandingsinstallaties in Nederland hebben wij even strenge dan wel strengere voorschriften opgenomen.

Uit de reacties op de uitzending blijkt dat er nog onduidelijkheid en ongerustheid is over de vergunningverlening en de werking van de REC. Dat is jammer. Daarom hebben wij partijen opgeroepen om een inloopmoment te organiseren waar alle betrokken partijen aanwezig zijn. Hier kunnen burgers al hun vragen beantwoord krijgen. Omrin pakt dit verzoek op.

De uitzending heeft de indruk gewekt dat de provincie mede initiatiefnemer is van de REC. Dat is niet het geval. Wij zijn niet actief aan de slag gegaan om een dergelijke AVI neer te zetten. We zijn geconfronteerd met een vergunningaanvraag van een commerci�le partij. Een dergelijke aanvraag moet behandeld worden. De aandeelhouders van Omrin, de Friese gemeenten, zijn initiatiefnemer. De financieel economische risico�s zijn voor rekening van Omrin.

Schoorsteenhoogte
In de uitzending van Zembla wordt ook een fragment van het programma Sneons gebruikt dat gaat over uitspraken van gedeputeerde Adema over een vergelijkbare installatie in Duitsland. Gedeputeerde Adema realiseert zich inmiddels dat zijn uitspraak waarin hij refereerde aan een identieke oven in Duitsland onjuist is, en betreurt deze uitspraak. Overigens staat er in Parijs aan de Seine ook een afvalverbrandingsoven die gebruikmaakt van dezelfde rookgasreinigingstechniek met een schoorsteen van 21 meter hoog. Wat hij inhoudelijk bedoelde te zeggen is dat deze rookgasreinigingtechniek beproefd is en op meerdere plekken in West-Europa wordt toegepast. Ook in Nederland, namelijk in Hengelo (ov). Daarnaast staan er in West-Europa verschillende afvalverbrandingsinstallaties met een vergelijkbare schoorsteenhoogte als de REC, vanaf ca. 30 meter .

De stelling van de heerReijnders dat zo�n oven in Roemeni� past en niet in West Europa lijkt ons daarmee niet steekhoudend!

Wij hopen u hiermee voldoende te hebben ge�nformeerd,

Gedeputeerde Staten van Frysl�n,

J.A. Jorritsma, voorzitter
mr. J. Wibier, secretaris