Tegenstanders van het project Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018 hebben altijd geroepen dat het een feestje voor de elite zou worden waar we verder niet wijzer van zouden worden. Ze dreigen nog gelijk te krijgen ook. Onlangs lichtte de artistieke baas van het festijn een tipje van de sluier op: acht evenementen verspreid over het jaar moeten toeristen trekken. Te lezen op de website van de Leeuwarder Courant, zie http://www.lc.nl/friesland/cultregio/kh2018-krijgt-acht-hoofdevenementen-19129523.html Van die acht hoofdevenementen is er eentje voor het “gewone volk”, de act van het Franse gezelschap met de gigantische poppen, een lang gekoesterde wens van de directeur van stadsschouwburg de Harmonie. De rest heeft een tamelijk hoog elitair gehalte. Ik heb helemaal niks met paarden, ik heb al genoeg te stellen met over het paard getilde bestuurders. Opera over Mata Hari? U zult mij niet in het publiek aantreffen. Overzichtstentoonstelling over M.C. Escher? Een slap aftreksel van wat we al eens hebben gehad.
Een aantal jaren geleden organiseerde een cultureel ondernemer uit Leeuwarden ( http://www.sprezzatura.org ) een evenement getiteld Bridges over de wisselwerking tussen kunst en de meetkundige principes die Escher hanteert in zijn werk. Een kunstenaar had in de Waalse kerk, een kleine kerk in de buurt van de Grote Kerk, met zand afkomstig uit allerlei delen van de wereld een artistieke productie op de vloer uitgestrooid. Een heidens karwei om die kleine beetjes zand volgens regelmatige patronen op de vloer aan te brengen. Op de laatste dag van de conferentie stonden de deelnemers achter standjes in de Grote Kerkstraat, de plek waar M.C. Escher is geboren. Toevallige passanten waren aangenaam verrast door wat er te beleven viel, sommige bezoekers waren speciaal vanuit Brabant naar Leeuwarden afgereisd. Die wisten haarfijn te vertellen hoe lang de treinreis duurde, maar dat hadden ze er wel voor over. Rondom de persoon Escher kun je best wel iets leuks bedenken dat ook gewone mensen trekt, alleen een overzichtstentoonstelling lijkt mij tamelijk elitair. Er is lokale expertise aanwezig, dus geef invulling en uitvoering aan de Iepen Mienskip-gedachte.
Het thema kunst en wetenschap biedt nog veel meer mogelijkheden, het initiatief Fabulous Water Challenge kan hooguit een beginnetje zijn. Afgaand op berichten in de media heeft de organisatie van CH2018 op het jaarcongres van watertechnologisch instituut Wetsus een soort wedstrijd uitgeschreven in samenwerking met de Waag Society. Eventjes een kijkje op de website van die club genomen, http://waag.org/nl en begrijp nu de achtergrond: in Leeuwarden hebben we nog steeds geen FabLab (Fabrication Laboratory) op een vaste plek. In Friesland moeten we het doen met een mobiel FabLab genaamd FryskLab. Die zijn zo vaak onderweg om elders prijzen in ontvangst te nemen dat je die omgebouwde bibliobus zelden in de provincie ziet. Of er ook een rol voor FryskLab in de projecten van CH2018 is weggelegd weet ik niet. Er zijn in Friesland in ieder geval legio mogelijkheden om met de gemeenschap leuke en inspirerende dingen te doen.
Worden we in een of meerdere opzichten structureel beter van CH2018? Het is wel de bedoeling, maar ik zie het nog niet (gebeuren). Het kan zijn dat het in de uitvoering van de projecten in de vrije ruimte gaat gebeuren. Culturele Hoofdstad een feestje zonder kater? Feestje met een kater! Misschien moeten we gewoon op de laatste dag van 2018 een stevige borrel drinken zodat we de kater daaraan kunnen toeschrijven.
