Rimmer Mulder (NVF): media malen niet om fotojournalistiek

(tekst: Rimmer Mulder, voorzitter NVF, sectie fotojournalisten NVJ op site De Nieuwe Reporter)

Nederlandse media malen er niet om dat de fotojournalistiek wordt gedecimeerd

Ach, iedereen kan toch wel een foto maken?

Arnold Reyneveld schreef in zijn bijdrage op De Nieuwe Reporter dat de amateurfotograaf de journalistieke fotografie sterk zal veranderen. (Hij had het nog over burgerfotografen maar aangezien alle fotojournalisten die ik ken ook burgers zijn, spreken we af dat we niet meer in het versluierende woordgebruik van sommige gemakzuchtige media zullen trappen. We onderscheiden beroeps en amateurs.) Hij ziet een symptoom aan voor de echte ontwikkeling.

De missie van de fotojournalistiek is al meer dan tweehonderd jaar dezelfde: beelden maken die de mensen iets vertellen over de wereld om hen heen, over de samenleving waarvan ze deel uitmaken, over gebeurtenissen die hen raken. De rijke inzendingen voor de Zilveren Camera laten elk jaar zien hoe goed de Nederlandse fotojournalisten daarin zijn; en hoe effectief journalistieke beelden kunnen zijn.

Grote veranderingen

De omstandigheden waaronder ze dit mooie vak uitoefenen zijn de afgelopen tien jaar wel sterk veranderd. Het begon met de digitalisering. Daardoor explodeerde het aanbod van beeld. Vrijwel onbeperkte hoeveelheden foto�s zijn als het moet � la seconde beschikbaar voor de gebruikers. Dat raakt de beroepsfotojournalist (m/v) op twee manieren in zijn bestaan. De concurrentie neemt toe waardoor zijn prijzen onder druk komen en in de digitale wereld blijkt zijn auteursrecht nauwelijks te beschermen.

De media, de belangrijkste afnemers van het materiaal van de fotojournalisten, maken dankbaar gebruik van het enorme aanbod door de tarieven te verlagen, soms zelfs heel fors. En er gebeurde nog iets aan die kant. De ruime keuze betekende niet dat media scherper op de kwaliteit gingen letten en altijd voor het beste kozen. Integendeel, ze lieten hun normen juist zakken. Er hoefde niet altijd een mooi portret bij het verhaal, een door de verslaggever gemaakt kiekje kon ook wel.

Het kan altijd goedkoper

In die ontwikkeling past ook dat ze meer en meer gebruik gaan maken van beeldmateriaal van amateurs. Ach, met de goeie apparatuur van tegenwoordig kan iedereen toch wel een foto maken? En ziet de consument nou echt altijd wel het verschil? Ze ontdekten dat het altijd nog goedkoper kan en zo verliest de professionele fotojournalistiek steeds meer terrein.

Wat er bij het ANP gebeurt is tekenend voor wat er aan de hand is in het mooie vak. Het nationaal persbureau was jarenlang een kweekplaats voor fotojournalistiek talent. Starters konden zich er ontwikkelen met een redelijk salaris, prima apparatuur en wat begeleiding van ervaren collega�s.

Het ANP heeft als een van de laatste de vaste fotojournalisten de deur uit gedaan en werkt alleen nog maar met freelancers. En nu dus ook met amateurs die de helft goedkoper zijn. De jonge talenten van nu komen op een krimpende markt. Als ze daar een plekje willen bevechten, moeten ze genoegen nemen met tarieven die nog onder die van de betaalde amateur liggen.

De markt dicteert

We kunnen het ANP niet eens zoveel kwalijk nemen. Het volgt wat zijn markt, dat zijn de Nederlandse uitgevers en omroepen, dicteert. Het moet vooral goedkoper.

Het probleem is niet dat nu ook het ANP gebruik maakt van amateurs. Het probleem is dat Nederlandse media er niet om malen dat een beroepsgroep wordt gedecimeerd; dat in de enorme kwantiteit de kwaliteit steeds meer verloren gaat omdat er domweg te weinig fotojournalisten overblijven voor een substanti�le bijdrage aan de hoogwaardige informatiestroom.

5 reacties
Mark schreef op 7 februari 2012 om 11:20 Niet lullig bedoeld, maar wat is het probleem? Ik lees dat er �te weinig fotojournalisten overblijven voor een substanti�le bijdrage aan de hoogwaardige informatiestroom�.
Daar kan ik me iets bij voorstellen, maar niet zoveel. Wat gaat er concreet verloren bij het verdwijnen van het vak fotojournalistiek?

Bas de Meijer schreef op 7 februari 2012 om 15:32 Als voorzitter van de NVF had je toch moeten weten dat de fotografie nog geen 200 jaar oud is, fotojournalistiek is van nog veel latere datum :)) (dit even terzijde)

Maar serieus. Het kan heel goed zijn dat er �te weinig fotojournalisten overblijven voor een substanti�le bijdrage aan de hoogwaardige informatiestroom�. Dat zou inderdaad een verarming zijn en niet goed voor een evenwichtig tijdsbeeld. Maar om nu de schuld bij de media te leggen, lijkt mij te makkelijk. Bovendien waarom moet een bedrijfstak verantwoordelijk zijn voor het instandhouden van een beroepsgroep? Als de media het nut niet meer inziet van de fotojournalistiek, dan toont het vooral dat de beroepsgroep niet kan laten zien wat ze waard is. Wiens fout is dat dan?

Lars Boering schreef op 7 februari 2012 om 16:16 In een vandaag online gezet interview stelt Kadir van Lohuizen juist dat er een �totaal overaanbod van kwaliteit� is en: �Er zijn zijn lokaal heel veel fotografen bijgekomen�.
Kwaliteit en kwantiteit hangen gecompliceerd samen.

http://www.fotografenondernemen.nl/

In ander stuk op deze site legt Louis Zaal van Hollandse Hoogte uit wat er aan de hand is bij stockbureaus.

1 ding komst steeds weer terug: fotografen dienen ondernemender te worden dan ze nu zijn willen ze het volhouden. Naast plezier in je werk blijkbaar de belangrijkste karaktereigenschap.

Arend Bloemink schreef op 8 februari 2012 om 10:33 QUOTE: De missie van de fotojournalistiek is al meer dan tweehonderd jaar dezelfde: beelden maken die de mensen iets vertellen over de wereld om hen heen, over de samenleving waarvan ze deel uitmaken, over gebeurtenissen die hen raken.

Juist. En dat is precies de reden waarom �amateurs�, sinds de introductie van de eerste �amateur camera� fotootjes maken.
En dat zijn die �amateurs� tot op de dag van vandaag blijven doen. Met steeds beter materiaal. Met steeds snellere communicatiemiddelen.

QUOTE: Het probleem is dat Nederlandse media er niet om malen dat een beroepsgroep wordt gedecimeerd�

Tja, zielig hoor. Maar wat te denken van (bij de media blijvend) de (lood)zetters, de (film)monteurs, de � of (bij de fotografie blijvend) de leveranciers van film, ontwikkelaar, verschillende baden, fotografisch papier, �

Kom op zeg. Pak de uitdaging aan en maak er iets moois van. Cre�er je eigen mogelijkheden!

Sante Brun schreef op 8 februari 2012 om 13:17 En zo komt dus de fotojournalistiek terecht in een segment waar zich ook andere scheppende ambachten bevinden.

Wij moeten ons bij dit onderwerp realiseren dat er wel veel �fotojournalisten� zijn, maar dat de productie van velen van hen niet boven het niveau van bruiloften en partijen uitkomt. De media die kwalitatief nog wat voorstellen hebben zich nog lang niet afgewend van de fotojournalistiek van hoge kwaliteit, integendeel, het lijkt wel of zij die pas ontdekt hebben.

Je moet ook onderscheid maken tussen de echte nieuwsfotografie en de reportage � juist amateurs zijn dan vaak als eerste of enige ter plaatse, en als het om dat type foto�s gaat, dan maalt niemand er om dat de foto een beetje onscherp is, of dat de voeten er niet op staan maar wel vele vierkante kilometers lucht � dat zou zelfs een professionele persfotograaf kunnen overkomen, onder die omstandigheden.

Persfotografie is lang een (ook technisch) moeilijke job geweest waar gelukkig wel goed mee te verdienen viel. Maar zoals Arend Bloemink ook zegt: het gaat nu allemaal anders.

Tijd voor een mooi uitgevoerd grondig geresearched historisch boekwerk over de goeie ouwe tijd die nooit meer terugkomt. Over een oud ambacht, zoals dat van de palfrenier of de machinst van de stoomlocomotief.