PEL: Het grootste deel van de armoedeproblematiek ligt bij de alleenstaanden onder de AOW-leeftijd

Foto: Harrie Muis

(tekst: ingezonden)

In de berichtgeving over armoede is geregeld sprake van “framing”. Deze maal  n.a.v. de publicatie van het rapport over armoede door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) Het gaat weer vrijwel uitsluitend over hun cijfers m.b.t. armoede bij kinderen.

Leest men echter het rapport zelf, dan zit het anders met de armoede in Nederland.

Het CBS zegt: “Alleenstaanden onder de AOW-leeftijd staan op de tweede plek in de rangorde van huishoudens met een hoog armoederisico: 1 op de 5 had in 2018 een inkomen onder de lage-inkomensgrens, net als in voorgaande jaren.”

Het toelichtend grafiekje net onder die tekst: “Armoederisico per huishoudenstype 2018” laat zien: alleenstaanden tot AOW-leeftijd risico 20% en bij een langdurig laag inkomen (4 jaar of langer) risico ongeveer 10%.

Het eenoudergezin met uitsluitend minderjarige kinderen risico 21% en idem met een langdurig laag inkomen ong. 7% risico.

Daaruit trekt het CBS de conclusie: “Ruim een op de 10 alleenstaanden onder de AOW-leeftijd ging in 2018 langdurig gebukt onder een laag inkomen. Daarmee staat deze groep aan kop als het gaat om langdurige armoedeproblematiek.”

Men zal zeggen: het is toch duidelijk dat het armoederisico onder eenoudergezinnen het grootste is, op de voet gevolgd door alleenstaanden?

Maar percentages zijn misleidend want een hoog percentage in een kleinere groep kan qua aantallen lager liggen dan een lager percentage in een veel grotere groep. Dat is hier het geval.

Citaat CBS: “De bijdrage van de eenoudergezinnen aan de omvang van de gehele armoedeproblematiek in Nederland is relatief beperkt.

Dat komt omdat het aantal eenoudergezinnen met minderjarige kinderen in Nederland met nog geen 300 duizend in 2018 verhoudingsgewijs klein is. Het aantal alleenstaanden onder de AOW-leeftijd is met ruim 1,6 miljoen aanzienlijk groter, zodat het relatief hoge aandeel van deze groep met een armoederisico doorslaggevend is in het totale aantal huishoudens met armoedeproblematiek.”

Hun conclusie: van alle huishoudens met een inkomen onder de lage-inkomensgrens in 2018 kwam 57 procent voor rekening van alleenstaanden onder de AOW-leeftijd, van de huishoudens met een langdurig laag inkomen was dat 65 procent.

Samengevat: het grootste deel van de armoedeproblematiek ligt bij de alleenstaanden onder de AOW-leeftijd en niet bij de eenoudergezinnen.

Toch bericht de pers uitsluitend over armoedecijfers bij eenoudergezinnen naar aanleiding van het CBS-rapport.

Ik noem dit framing, want armoede bij kinderen doet het bij het grote publiek beter dan armoede bij alleenstaanden. De “zieligheidsfactor” speelt hierbij zeker een rol. Armoede onder alleenstaanden lijkt de politiek onverschillig te laten.

Wethouders die bezuinigen op het armoedebeleid, maken hier ook gebruik van. Stel, het totaalbudget moet lager, maar je moet het ook aan je Raad verkopen. Voor de kleinste groep, de eenoudergezinnen, maak je wat extra regelingetjes: geen kinderen in de armoede. De Raad gaat akkoord, prima zo. Van de veel grotere groep alleenstaanden in armoede schrap je wat maatregelen en je poetst je cijfers over kinderen in armoede in jou gemeente flink op; eigenlijk ook framing. En je werkt met percentages, nooit met absolute aantallen. Zo kun je veel meer bezuinigen dan je extra uitgeeft en niemand die zeurt of klaagt…

Moet je dan niet schrijven over armoede bij eenoudergezinnen? Natuurlijk wel, maar je moet alleenstaanden in armoedesituaties niet doodzwijgen. Het is niet of/of maar en/en!

Johan Bakker, secretaris vereniging PEL

foto: Harrie Muis