Monumentendag met in hoofdrol: Jirnsum, Friens, Grou, Idaerd, Eagum, Warten, Warstiens, Wergea en Reduzum
(tekst: persbericht)
Open Monumentendag: zaterdag 13 september
De organisatie van de Open Monumentendag in de gemeente Leeuwarden stelt dit jaar de ‘nieuwe’ dorpen centraal. Doelstelling is om het erfgoed in deze dorpen voor Leeuwarders, cultuurtoeristen en natuurlijk de eigen inwoners meer te belichten. Een route voert op zaterdag 13 september langs ongeveer 25 monumenten.
De route is uitgezet voor zowel fietsers als automobilisten. Op enkele voor autoverkeer moeilijk te bereiken plaatsen is ander vervoer beschikbaar. Opengesteld worden o.a. de meeste monumentale kerken, maar ook woonhuizen, boerderijen en andere bijzondere objecten in de dorpen Jirnsum, Friens, Grou, Idaerd, Eagum, Warten, Warstiens, Wergea en Reduzum. De organisatie van de Open Monumentendag is in handen van werkgroep met vertegenwoordigers van de Leeuwarder Historische Vereniging Aed Levwerd, de gemeentelijke afdeling Monumentenzorg en Archeologie en het Historisch Centrum Leeuwarden (HCL). De werkgroep werkt nauw samen met historische werkgroepen, museale instellingen en dorpsbelangen. Met de dorpen worden ook activiteiten worden georganiseerd voor een breed publiek (van jong tot oud). Het landelijke thema van de Open Monumentendag is Op reis, vandaar dat oude schepen en ander ‘historisch’ vervoer een belangrijke rol spelen.
De gemeente Leeuwarden omvat naast de stad inmiddels een groot landelijk gebied met een aantal karakteristieke dorpen en buurtschappen. Eerdere monumentendagen in het plattelandsgebied van Leeuwarden e.o. trokken veel publiek. Nadat in 1989 de dorpen en het landschap in het zuidelijk trimdeel centraal stonden, was het in 1996 de beurt aan het gebied ten noorden van de stad. Ook latere monumentendagen in en rond Wytgaart en Wirdum trokken veel publiek. Vorig jaar tijdens Open Monumentendag (georganiseerd vanuit Leeuwarden) kwam het record aantal van 2000 bezoekers naar het Poptaslot in Marssum. Ook dit jaar worden er weer duizenden bezoekers verwacht in en bij de Open Monumenten ten zuiden van Leeuwarden.
Open monumenten (niet volledig):
Wergea: Popma Gasthuis, Ald Slot, voormalige NH pastorie, voormalige timmerwerkplaats en schaatsenmakerij.
Warstiens: NH kerk, WC de Groot boerderij.
Warten: Langhuis boerderij, Armhuis, NH kerk.
Aegum: Kerktoren.
Idaerd: NH kerk.
Grou: oude raadhuis, Sint Pieterkerk, B.B.-bunker (Burstumerdyk), enkele woningen en herenhuizen.
Jirnsum: voormalige Doopsgezinde kerk, voormalige NH pastorie.
Friens: NH kerk.
Reduzum: NH kerk, boerderij Tzienzerbuorren dorpsarchief (Master Gorterstrjitte 9).
NB: alle museale instellingen in dit gebied (ook het Mineralogisch Museum boven Grou) zijn tussen 10.00 en 17.00 uur gratis open.
Activiteiten zaterdag (niet volledig):
Wergea: officiële opening OMD om 9.15 uur (met het Ljouwerter Skûtsje) en Minne Hoekstra Dei vanaf 11.30 uur (met muziek, films, theater, dorpswandeling en tentoonstellingen).
Warstiens:paardentram/paard en wagen vanuit Wergea (Warstienserdyk v.v.).
Warten: drakenbootrace op het Wartenster Wiid vanaf 14.00 uur. Mogelijkheid tot bezichting van het (nagebouwde) 19e eeuwse Grouster beurtschip/skûtsje Aebelina.
Idaerd: Vertoning dorpsfilm in de NH kerk.
Grou: Grouster Merke met o.a. zeilwedstrijd met klompjes en kleine modelbouwschepen (skipkesilen) tussen 09:00-11:30 uur (bij terras jeugdherberg). Lezing in B.B-bunker.
Friens: antieke bus vanaf de Rijksstraatweg naar de dorpskom (en v.v.)
Reduzum: vertoning dorpsfilm(s) in dorpsarchief. Orgelconcerten, tentoonstelling en presentatie glas-in-loodraam in NH kerk.
Zie voor meer informatie de brochure (op 13 september te koop langs de route), de app (een week tevoren raadpleegbaar) en www.historischcentrumleeuwarden.nl
Andere activiteiten rond de Open Monumentendag:
Zondag 7 september DE LEPPA
Rients Faber ferhellet oer it ûntstean fan de bestjoerlike yndieling fan Mid-Fryslân fan de midsieuwen út, ofwol oer it ûntstean fan û.o. Ljouwerteradiel, Idaarderadiel en Tytsjerksteradiel. Plak: HSL. Begjintiid: 14.00 oere. Organisaasje: HSL.
Woensdag 10 september OUDE FILMS OVER LEEUWARDEN-ZUID
Vertoning van een compilatie van oude filmfragmenten over het landelijk gebied ten zuiden van de stad (met commentaar van deskundigen). Er is een hoofdrol voor ‘nieuwe’ dorpen (in de gemeente Leeuwarden) als Reduzum, Grou en Jirnsum. De avond is mede ter voorbereiding op de Open Monumentendag. Plaats: HCL. Aanvang: 20.00 uur. Organisatie: HCL, Aed Levwerd en Monumentenzorg i.s.m. Fries Film Archief.
Zondag 14 september: CULTUURHISTORISCH BOOTTOCHT ‘BOARNSTERHIM’. Dit keer gaat de cultuurhistorische boottocht langs de grenzen van de voormalige gemeente Boarnsterhim, met een uitstapje naar De Fryske Marren. Aan boord vertelt een aantal sprekers over de cultuur, de geschiedenis, de monumenten en het landschap van het gebied langs de route. De burgemeester van Heerenveen doet de officiële opening. Sprekers zijn verder o.a. Klaas Jansma, Peter Karstkarel, Wiebe Dooper en Age Veldboom. De deelnemersbijdrage is € 25,-. Dit is inclusief koffie en thee en de lunch aan boord. De raderboot Frisian Queen vertrekt om 09:00 uur (precies) vanuit Akkrum (oude laad- en loskade vlak ten westen van de spoorbrug; op loopafstand van het station bij de Kanadeeske strjitte, waar ook parkeergelegenheid is). Om ca. 17.00 uur is de boot weer terug in Akkrum. Aanmelden moet via historischcentrum@leeuwarden.nl én door het overmaken van € 25,- op rekeningnummer NL27INGB000 8456576 ten name van ‘Aed Levwerd’ onder vermelding van ‘boottocht 14 september’. Uw aanmelding is pas definitief zodra de betaling is ontvangen. Gezien het beperkt aantal plaatsen op de boot geldt dat wie het eerst komt, het eerst maalt.
Meer berichten
- Nieuw Leeuwarder college gooit voorstel om meer transparantie in de prullenmand
- Eigen Huis: Tweede Kamer: stel grens aan stijging energierekening
- Tekort sociaal advocaten zet rechtsbescherming onder druk
- Alleen al voor onze yogajuf zou je je moeten aanmelden bij sociëteit De Remise
- Luister dit jaar anders naar de Troonrede
- Meer thuiszorg vraagt om woningen en buurten die hierop aansluiten
- Treinbotsing op komst – Voorbeschouwing Prinsjesdag 2026
- Mythevorming en vergankelijkheid: BKB heeft wel wat weg van de PvdA
- Klein coronanieuws en andere zaken – Bakker uw Slager nu definitief voorbij – slager Haye Glas overleden – café De Spoek stopt – Weer afvalpuinhoop op Ruiterskwartier – Sjonnie fleurt Sint Anthonygasthuis op
- Festivals draaien steeds vaker om meer dan muziek: meer drugs
- Ruim 125.000 auto’s rijden al meer dan een jaar met een airbag die kan ontploffen
- Verborgen AI-schuldenberg vergroot risico voor Nederlands pensioengeld
- BNR: sigaar uit eigen doos – 5 nieuwe locaties voor versnelde bouw 30.000 huizen – Leeuwarden Middelsee-Spoordok (circa 6.000)
- Grote controle maaltijdbezorgers in Leeuwarden
- FNP: we willen graag betere antwoorden over ROL Troelstraweg
- Ruim 1 op de 5 Nederlanders sloot nieuwe lening af om bestaande schuld te verbergen
- Eigen Huis: Onbetrouwbare overheid grote zorg huiseigenaren; ook vrees voor hoge energierekening
- In augustus 9 procent meer faillissementen dan een jaar eerder, vooral in horeca
- Herstelwerkzaamheden Stationsweg later uitgevoerd
- NVM: Wonen in een dorp niet automatisch goedkoper dan in de stad
- 6 op 10 jongeren hebben vertrouwen in politiek – Toename politieke belangstelling jongeren
- 42 procent van de zzp’ers heeft minder dan drie maanden zicht op werk of omzet
- Oplossingen, ook financieel, voor PFAS-vervuiling bij vliegbasis Leeuwarden blijven mistig
- Statenfracties willen duidelijkheid over biovergisters SONAC
- Fabio Andreatta: Goutum is vriendelijk als je meedoet en bitterballen eet
- FNP en FvD hebben nog vragen over zonneweide Stiens – Hoe zit het met netcongestie, de bijdrage aan een aardgasvrij Stiens, de financiële haalbaarheid, batterijveiligheid, bluswater, rook- en rampscenario’s en wildroutes?
- Meer bevoegdheden voor AIVD en MIVD betekenen minder bescherming voor burgers
- Gemeente wil terrassen in binnenstad aantrekkelijker maken: nieuwe indeling, meer regels
- Spoorovergang Schrans dicht voor gemotoriseerd verkeer – Doorgang Stationsweg dicht voor doorgaand snelverkeer
- Vier op de tien 15-jarigen lezen onder niveau: leesonderwijs moet uit de technische kramp
- Tiny Mulderprijs 2026 voor Rymke Zijlstra
- Man van Gemeentebelangen Menaldumadeel en Monty Bar Willem Roersma overleden
- Inflatie stijgt naar 3,3 procent
- 56 uitkeringsontvangers op 100 werkenden, al vier jaar stabiel
- Ondernemers Nieuwestad: er wordt weinig tot niets gedaan met onze suggesties
- Cambuur treft nieuwe maatregelen – Uitpubliek is weer welkom
- Omrop heeft hulp nodig en zoekt een inspirerende creatief-strategisch adviseur (update: erg veel flauwe grappen)
- Pittig billboard bij Schiphol: Een lul verdient meer (over loonkloof)
- Jongere generaties meestal rijker dan hun voorgangers
- FNP: afval in stad en dorpen loopt uit de hand




