Kerstboom in de zomer

De organisatie voor Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018 wordt langzaam opgetuigd. In de Leeuwarder Courant een mooi organisatiediagram. Die diagrammen doen mij altijd denken aan een kerstboom waarin je willekeurig ballen kunt hangen om het mooier te laten lijken. Met de realiteit heeft het vaak niet veel van doen. CH2018 moet welhaast een succes worden met zoveel toezichthouders, ik telde er tien. Een Raad van Toezicht van vijf en een Cultural Board van vijf die toeziet op het artistieke niveau van de veertig projecten uit het bidbook. De bovenbaas, natuurlijk Chief Executive Officer (CEO) geheten, is bekend: een zekere Ton F. van Dijk afkomstig uit de mediawereld met een vakantiehuisje in Friesland. Ja, dan heb je wel een band met deze provincie. We zijn nu nog in afwachting van de benoeming van een Cultural Director en twee andere directeuren. Tien toezichthouders op een organisatie van zo’n 25 medewerkers waaronder de vier managers. Kan niet misgaan zou je zeggen.

Zodra de organisatie helemaal volledig is wordt het bidbook nader uitgewerkt en worden de projecten afzonderlijk aanbesteed en uitbesteed aan marktpartijen. Vooral projecten die in de openbare ruimte worden gerealiseerd beloven spannend te worden. Bekende culturele evenementen in de openbare ruimte zijn Oerol op Terschelling, de Slachtemarathon en Welcome to The Village in recreatiegebied de Groene Ster bij Leeuwarden. Als evenementen in de openbare ruimte problemen hebben dan zijn die steevast van logistieke aard. Het kostte de Slachtemarathon zeker drie edities voordat de aan- en afvoer van deelnemers goed verliep. WtTV verschoof het festivalterrein een klein stukje en had prompt problemen die het vorig jaar niet had met doodlopende doorgaande fietspaden en ontbrekend sanitair. Aan de artistieke invulling van WtTV mankeert niks, het is echt hun ‘ding’, maar omdat de organisatie doorgaans programmeert in bestaande panden met bekende randvoorwaarden hebben de mensen weinig affiniteit met in dit geval een recreatieterrein waar met mooi weer plotseling duizenden recreanten komen opdagen. Ja zeg, daar hebben we niet op gerekend!

Van de tien toezichthouders zijn drie namen bekend, van hun achtergrond word ik niet vrolijk: allemaal afkomstig uit bureaucratische organisaties waar alles draait om procedures. Ik twijfel er niet aan dat alle veertig projecten uit het bidbook een verantwoorde artistieke invulling krijgen. De grote uitdaging is de uitvoering in het veld. De Slachtemarathon en WtTV maken duidelijk dat er veelal meerdere edities nodig zijn om logistieke problemen onder de knie te krijgen. In 2018 is die ruimte er niet, alles moet in een keer goed en dat gaat met de organisatie in opbouw niet lukken.

Vergelijk het met defensie waar ze voor specifieke doeleinden Special Forces hebben. Ingebed in een staande organisatie opereren ze slagvaardig in het veld. Ik mis in het organisatiediagram het eliteonderdeel Cultural Special Forces, nodig om de uitvoering in de openbare ruimte soepel te laten verlopen. Artistiek gaat het helemaal goed komen te beginnen met een kale kerstboom in de zomer met alleen nog een piek.