Leeuwarder tram is geen grote broek

Leeuwarder tram is geen grote broek

DOOR ANDRÉ KEIKES

Het regent hier vaak, maar misschien nog wel erger is die nooit aflatende wind. Op het fietsje van en naar Bilgaard of de Zuidlanden is geen pretje en met de bus vaak een ingewikkeld gedoe. Zeker als je ook nog spullen mee moet slepen. Niemand hoeft natuurlijk per se van noord naar zuid (of van oost naar west) of andersom. Niemand hoeft ook altijd naar de binnenstad, maar het is wel zo leuk als het centrum een plek van ons allemaal kan blijven. Laten we de tram pakken. Of de boot.

Een te grote broek aantrekken als kleine stad. Dat is volgens velen wel zo ongeveer het ergste wat je kan doen. Maar wat is te groot? Het veel kleinere Duitse Brandenburg an der Havel ten westen van Berlijn, krap 70.000 inwoners, heeft al sinds 1897 een eigen tram, vanaf 1911 geëlektrificeerd. Slechts 17 kilometer in totaal, maar dat kleine tramnet garandeert de stad wel een goede bereikbaarheid zonder dat auto’s overal voordringen. Voor ongeveer €300 heb je daar een jaarabonnement. Duurzaam en sociaal, dat zou bij ons PvdA en GroenLinks moeten aanspreken.

Stel je verbeelding even in werking: Instappen op de Brandemeer in Bilgaard (of in Stiens) en dan met de nodige tussenstops, zoals NHL Stenden, naar het centrum. Vervolgens verder naar het zuiden, langs het MCL naar Goutum en de Zuidlanden (of Wirdum?). Zo betrek je de buitenwijken en de dorpen van de gemeente bij elkaar, bij het centrum en omgekeerd. De kruisende lijn verbindt via de binnenstad Westeinde (of Marssum) en het nieuwe Cambuurstadion met Camminghaburen (of de Groene Ster). Langs Heliconweg en Tesselschadestraat naar het station en na het centrum het Vliet en de Kanaalweg.

Is dat niet een wat te grote broek voor Leeuwarden, vraagt u? Daar gaan we weer. Nee hoor, want wat is groot? Als het kleinschalige Brandenburg het kan, waarom dan het grotere Leeuwarden niet? In de negentiende eeuw werd er veel meer out of the box gedacht dan tegenwoordig. Daarom zijn we ook nog steeds zo trots op alles wat die eeuw heeft voortgebracht.

Duur? Het is maar hoe je het bekijkt. Allerlei autovoorzieningen zijn dan niet meer nodig, parkeren doe je maar in je eigen straat. Of bij een tramstation. En met zo’n overzichtelijk net heb je aan een handvol tramstellen al genoeg. Je kunt klein beginnen. Eerst maar eens van NS-station naar NHL Stenden en terug, daar mag ook zo’n hogeschool best wat voor over hebben. Het Rijk en Europa zullen dit in het kader van ons aller energietransitie ook interessant vinden. Het is in ieder geval stukken goedkoper dan zo’n Lelylijn, die Leeuwarden links laat liggen. Cambuursupporters, WTC-Expo-bezoekers, Groene Ster- en/of festivalgangers, burgers met een kleine beurs, studenten…. er zijn genoeg groepen die een tram hier goed kunnen gebruiken.

Enne… is dat niet lawaaiig en gevaarlijk? Nee, ga maar eens aan de Belgische kust kijken, waar ook al zo’n fijne tram rijdt, de kusttram. Buitengewoon populair bij zowel de eigen inwoners van de kustplaatsen als de toeristen. Hij zoeft geregeld vlak langs zee. Nee, dat hebben wij dan weer niet, maar er is hier toch ook genoeg te zien. Denk maar aan Koopmans’ imposante poffertjesfabriek.

Nog zo iets: wat jammer dat het winkelcentrum De Centrale een heel eind van de binnenstad verwijderd ligt. In Groningen ligt zo’n grootschalig winkelgebied met Media Markt en Primark tegen het oude centrum aan. Slim. Zo versterken ze elkaar. Op De Centrale is het altijd druk met vrolijk heen en weer rijdende klanten, terwijl het centrum zucht onder de verkeersbeperkende maatregelen. Niemand wil tegenwoordig meer sjouwen met z’n spullen zoals vroeger en we hebben hier ook al geen tram. Dus is De Centrale voor velen dan aantrekkelijker. Maar als er nou eens een kekke gratis boot tussen Centrale en Museumhaven vaart. Heen en weer. Voor mensen die het beste van beide gebieden willen beleven?

Ja, dat is nou wel leuk, maar trekt Leeuwarden dan niet een al te grote broek aan? Must dien seurkop es houwe, ut is oek altiten utselfde. In het Belgische Mechelen gelegen tussen Brussel en Antwerpen, maar ook kleiner dan Leeuwarden, want 85.000 Vlaamse zielen, kan het wel. Elke zaterdag en koopzondag vaart daar de gratis Shopping Shuttle via de Dijle vanaf de Keerdokkaai tot aan de Haverwerf. Je weet wel. Zie mechelen.be en kijk onder het kopje mobiliteit. Het is niet alleen praktisch, maar ook een echte beleving, stellen de Belgen. En het centrum vaart er wel bij.

Ja, dat begrijpen we. Van winkelcentrum De Centrale langs het straks vers uitgebaggerde Nieuwe Kanaal, langs de prachtpanden aan de Emmakade en de hippe Blokhuispoort naar de nu nog wat suffe Museumhaven. Waar je geen poot te veel meer hoeft te verzetten om alle winkels, café’s en restaurants te bereiken.

Het fijnst zou een zeer laag liggende boot zijn, een ware schicht, die zonder draaierij onder de Eerste Kanaalsbrug door kan. De Singel Prinses in Harlingen, een oude Amsterdamse rondvaartboot, vaart aldaar onder heel wat lage bruggen door. In Sneek heb je een nóg lagere: de charmante Ald Fryslân, een oud beurtscheepje voor vervoer van melk, groente en post, ooit speciaal zo gebouwd om elke plek te kunnen bereiken. Dat moeten scheepsbouwers vandaag de dag toch zeker ook kunnen? En in ons geval graag mét een lage doorzichtige overkapping.

En of je nu op De Centrale bent of in de binnenstad, op beide plekken kun je grote en kleinere broeken vinden. Maar altijd groen en duurzaam.

Een zeer laagliggende boot zou onder de Eerste Kanaalsbrug door moeten kunnen varen.