Leendert Plaisier schreef boek over geschiedenis hotel Post Plaza

(tekst: persbericht)

TASTE HISTORY

Grand Hotel Post-Plaza ademt historie en grandeur door het rijke verleden, en dat is al zichtbaar op de gevel van het vergader- en congresgedeelte. Daar prijken nog de letters Post- en Telegraafkantoor. In 1904 ontwierp Rijksbouwmeester C.H. Peters in opdracht van het ministerie dit prachtige Postkantoor.

VERGADEREN EN FEESTEN IN HET OUDE POSTKANTOOR ( NR 25)
Begin 20ste eeuw blijkt het toenmalige postkantoor van Leeuwarden aan de Wortelhaven te klein en het Ministerie besluit een nieuw kantoor, waarin naast de posterijen en de telegrafie ook de telefonie een plaatsje moet vinden, te bouwen. De keuze voor de locatie wordt de Tweebaksmarkt. Het imposante, 30 meter lange gebouw, is een ontwerp van Rijksmeester C.H. Peters en de bouw vindt plaats onder leiding van hoofdopzichter S.A. Koldijk.

De aanwezige bebouwing wordt gesloopt. Tijdens de sloop worden sporen, omvangrijke muurresten en zelfs een poortje, gevonden die waarschijnlijk teruggaan tot de kloostertijd. Het poortje wordt geheel behouden en werd ingebouwd in het postkantoor. Bij de binnenarchitectuur wordt materiaal niet gespaard.

In 1903 is het gebouw gereed en wordt het in gebruik genomen. De postkantoren krijgen meerdere functies. Naast de posterijen, telegrafie en telefonie krijgen de postkantoren ook loketten voor het uitgeven van uitkeringen van de Rijksverzekeringsbank welke zelfstandig opereerde. Gedurende de eeuw vordert de automatisering en wisselt de telefooncentrale in het gebouw regelmatig. De bekende stekkertjesinpluggende �telefoondames� maken plaats voor een automatische telefooncentrale. In de jaren 50 neemt de omvang van de posterijen een grote vlucht en wordt uitbreiding noodzakelijk.

Architect: C.H. Peters, rijksbouwmeester
Cornelis Hendrik Peters geboren in 1847 te Groningen, opleiding: Gymnasium
1864: leerjongen bij Sneker architectbureau van A. Breunissen Troost.
1866: overgestapt naar Architectbureau van architect Cuypers.
1877: Ministerie van Waterstaat, Handel en Nijverheid.

Rijksbouwmeester van afdeling P&T – district 1 Noord-Nederland.Peters bouwde de postkantoren in: Amsterdam (het huidige Magna Plaza), Arnhem, Apeldoorn, Nijmegen, Dieren, Druten, Wageningen, Zutphen en Leeuwarden. Overige gebouwen ontworpen door Peters zijn: Ministerie van Justitie te Den Haag. Station van Nijmegen, verwoest in de 2e WO. De stijl van Peters versoberde omstreeks begin 1900. Dit in opdracht van het Ministerie die zijn bouwwerken te duur vonden worden. Het werden bijna paleizen. Peters ontwikkelde een meer rationele wijze van bouwen onder invloed van Berlage. In 1932 overleed Peters in Den Haag.

Van Minderbroedersklooster tot Post-Plaza
Ter gelegenheid van het 100 jaar bestaan van het postkantoor is een boek uitgebracht, genaamd: �Van Minderbroedersklooster tot Post-Plaza 1904-2004�. Het boek is geschreven door Leendert Plaisier en omvat de complete geschiedenis van het pand. Het boek is te verkrijgen voor � 14,95 bij diverse boekhandels in Leeuwarden of stap even binnen bij Post-Plaza waar het bij de receptie te koop is.

HOTEL EN BRASSERIE
Het hotel- en brasseriegedeelte van Post-Plaza bevinden zich in het gebouw naast het postkantoor, nummer 27, welke in het verleden vele doeleinden heeft gekend. De oudste bevolkinsregisters schrijven over de familie Buma. Deze familie, nu beter bekend als Hopperus Buma en Van Hearsma Buma, hebben er halverwege de 19e eeuw hun intrek gehad. In 1831 kocht Bernhardus Buma het pand van Sybrand van Haersma, Grietman van Achtkarspelen. Dhr. B. Buma, geboren in 1977 was advocaat aan het Hof van Friesland. Zijn zoon W.W. Buma was President bij de Provinciale Rechtbank en erfde het pand van zijn vader, om er vervolgens met zijn vrouw en vele kinderen intrek in te nemen.

In 1878 wordt het overgenomen door de Harlinger koopman Gajus Gratama, die later met zijn broer Tjepke Gratama, Gratama Bankiers oprichtte. Zij lieten, in 1885, het naastgelegen bankgebouw ontwerpen door architect Hendrik Kramer. Ze wilden een rijkelijk bankgebouw en lieten, om dat doel te verwezenlijken, de ronde hoektoren met haar versieringen leveren door een firma uit Brussel. Andere interieur en exterieur onderdelen lieten ze leveren uit Parijs. In de hoekkamer op de eerste etage bevond zich de directiekamer. Deze kamer is nu omgebouwd tot Presidenti�le Suite genaamd de Gratama Suite. In 1904 raakten de gebroeders Gratama geheel onverwacht failliet door roekeloze speculaties en het verstrekken van grote, niet behoorlijk gedekte kredieten. Dit wekte veel beroering in Leeuwarden, want de uitdrukking �zo solide als Gratama� was een begrip. In hun val dreigden ze vele andere bankiers mee te slepen omdat het publiek massaal geld opeiste bij de andere kassiers, die hieraan slechts met veel moeite konden voldoen. Uiteindelijk lieten ze een miljoenenschuld na die, naar de curatoren schatten, maar voor een derde kon worden terugbetaald. De broers vluchtten �s avonds in een geblindeerde koets de stad uit, Tjepke naar Amsterdam en Gajus naar Den Haag. Het pand kwam in handen van de Friesche Bank, daarna werd het eigendom van de Nederlandsche Bank, zelfs nog de PTT in 1935 en nog later van de Provinciale Waterstaat. De Provinciale Waterstaat breidde in 1965 het gebouw fors uit aan de achtergevel. Die verbouwing heeft het pand opgedeeld in een klassiek en modern gedeelte, zoals we het nu ook kennen. Bij de verbouw in 2008, tot een Grand Hotel, zijn er vele authentieke elementen in ere hersteld en is het verleden weer zichtbaar geworden. Post-Plaza opende 17 december 2008 haar deuren als Grand Hotel Post-Plaza.

Hotelglorie uit het verleden van Leeuwarden
In de lounge van Brasserie Lourens zijn de foto�s te bewonderen van de hotels die Leeuwarden onder andere rijk was. Daar hangt een foto van Hotel De Kroon, het artiestenhotel uit 1911, waarvan het pand nog overeind staat maar een andere bestemming heeft gekregen. Het Hotel de Nieuwe Doelen aan de Minnemastraat, De Klanderij aan het Zuiderplein en Het Amicitia aan de Nieuweweg, zijn inmiddels volledig verdwenen. Door de goede trein en autoverbindingen was het niet meer nodig om te overnachten in de stad en zo verdwenen de hotels ��n voor ��n uit het straatbeeld.