Kritiek op monopolisten Tumba en Amaryllis – mogelijk boetes

(tekst: ingezonden)

NMa: statuten landelijke anti-discriminatieclub in strijd met de wet

T�mba loopt risico op boete

Half maart diende Socversity BV een klacht in tegen Centrum T�mba en de Landelijke Brancheorganisatie Antidiscriminatiebureaus (LBA) wegens de mededingingsbeperkende werking van deze brancheorganisatie. Zie hieronder de artikelen van liwwadders.nl d.d. 19-3-2012 en 25-3-2012.

Inmiddels heeft de NMa laten weten dat de klacht formeel wordt geacht gericht te zijn tegen de LBA, ondanks het feit dat Centrum T�mba een prominente rol vervult als secretariaat van de LBA.

De statuten van de LBA zijn strijdig met de mededingingsrichtlijnen en zullen moeten worden aangepast. De NMa zal hiertoe contact opnemen met de LBA.

Mocht de LBA niet bereid zijn de statuten aan te passen, dan zal Socversity BV haar klacht bij de NMa doorzetten en aandringen op een spoedige uitspraak.
De LBA en (functionarissen van) Centrum T�mba lopen dan het risico stevige boetes opgelegd te krijgen.

Het is bitter te moeten constateren dat organisaties als de LBA en Centrum T�mba, die zich profileren �tsjin �tsluting�, er geen enkele moeite mee hebben zelf anderen uit te sluiten. Alleen al de vraag aan T�mba naar de mogelijkheden lid te worden van de LBA leverde dermate ontwijkende en afwijzende antwoorden op dat wel duidelijk was dat men absoluut geen nieuwe leden wenste.

Overigens is de anti-discriminatiesector niet uniek in het streven naar de vorming van mededingingsbeperkende kartels. In de zogenaamde non-profit komt dit veel vaker voor.

In Leeuwarden bestaat bijvoorbeeld een entiteit die zich Amaryllis-groep noemt en die zich bezighoudt met Welzijn Nieuwe Stijl (WNS). De gemeente Leeuwarden maakt deel uit van deze groep evenals grote welzijnsorganisaties als bijvoorbeeld Welzijn Centraal en Zienn. De Amaryllis is geen rechtspersoon en heeft geen statuten. Welke organisaties mogen toetreden en welke niet, en wat daar dan de criteria voor zijn is schimmig.

Wat wel duidelijk is, is dat middels deze Amaryllis een substantieel deel van de markt verdeeld wordt met uitsluiting van andere aanbieders.
Wellicht iets voor de NMa?

Leeuwarden, 9-5-2012
Socversity BV

++

Liwwadders 25-3-2012

Kritiek op Tumba: verantwoording meldingen discriminatie duister

De door T�mba gegeven reactie in het artikeltje �T�mba reageert op Socversity: Geen sprake van mededinging. T�mba grijpt concurrentie aan om zich nog helderder te profileren� is niet sterk.

T�mba haalt de begrippen mededinging en mededingingsbeperking door elkaar. T�mba stelt dat er �geen sprake is van mededinging� terwijl dat nu juist de stelling is van Socversity. Waarschijnlijk bedoelt T�mba dat er in haar optiek geen sprake is van mededingingsbeperking. Dit door elkaar halen van begrippen lijkt exemplarisch voor het juridisch niveau binnen T�mba.

Na de beperkt onderbouwde vaststelling dat er in T�mba�s optiek geen sprake is van mededinging(sbeperking?) wordt een opsomming gegeven van een aantal zaken waar T�mba zich deze week mee wil profileren. Slechts ��n van die zaken heeft te maken met het onderwerp van discussie namelijk het uitvoeren van taken in het kader van Wet gemeentelijke antidiscriminatievoorzieningen.
Geeft T�mba hiermee aan dat zij subsidies die bestemd zijn voor monitoring en bijstand bij discriminatieklachten ruimer aanwendt zoals het haar goeddunkt?
Een vreemde zaak, het gaat immers om gemeenschapsgeld dat met een bepaald doel wordt verstrekt.

Mededinging / NMa
Uiteraard is iedere gemeente vrij om te kiezen met welk bureau zij in zee gaan, dit is een terechte constatering van T�mba.
Ook zijn organisaties vrij om een brancheorganisatie op te richten.
Een brancheorganisatie moet echter open staan voor toetreding van nieuwe leden.
Een brancheorganisatie die toetreding van nieuwe leden blokkeert en daarmee de vrije vestiging en mededinging beperkt begeeft zich op glad ijs. De Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) heeft dit onlangs ondervonden toen de NMa de vereniging een boete van bijna 8 miljoen euro oplegde en tevens een tweetal functionarissen van de LHV persoonlijke boetes van tienduizenden euro�s oplegde omdat deze personen in het bijzonder verantwoordelijk werden gehouden voor de mededingingsbeperking.

T�mba geeft aan dat de brancheorganisatie is opgericht om de kwaliteit en het kwaliteitstoezicht te verbeteren. Wij zijn het er mee eens dat dit ontzettend nodig is. Zoals wij echter al eerder aangaven worden voor toelating geen kwaliteitseisen gesteld; was het maar waar, zijn we geneigd te zeggen. Nieuwe leden worden geweigerd omdat er al een lid-aanbieder van de diensten binnen een bepaald geografisch gebied is. Dat is de enige grond waarop Socversity het lidmaatschap is geweigerd.

Omdat lidmaatschap van de LBA door afnemers van de diensten beschouwd wordt als een soort kwaliteitskeurmerk (Centrum T�mba wekt deze suggestie overigens ook in haar onlangs verschenen �Monitor discriminatie Frysl�n 2011�) wordt in feite de indruk gewekt dat sprake is van een vorm van erkenningsregeling.

In geval van een erkenningsregeling is het beleid van de NMa volstrekt helder vastgelegd in de �Richtsnoeren Samenwerking Ondernemingen�.
Het gezamenlijke marktaandeel van de bij de LBA aangesloten organisaties is ruim 95%. De NMa gaat er vanuit dat van mededingingsbeperking sprake kan zijn indien dit marktaandeel groter is dan 20%…
Van een mededingingsbeperkend effect is onder meer sprake indien van de erkenningsregeling een (potentieel) uitsluitingseffect uitgaat. Dit zal in het bijzonder het geval zijn als de deelnemende ondernemingen een groot deel van de markt vertegenwoordigen en consumenten of zakelijke afnemers de bewuste erkenning als een belangrijke voorwaarde zien om goederen of diensten af te nemen.

Wij denken dat het LBA, en daarmee ook T�mba als fungerend secretariaat voor het LBA, op grond van hetgeen hier is beschreven risico loopt boetes opgelegd te krijgen door de NMa.

Monitor discriminatie Frysl�n 2011
Centrum T�mba ontvangt van de Friese gemeenten gezamenlijk zo’n � 240.000 per jaar voor het uitvoeren van de twee wettelijke taken: monitoring (registratie van meldingen) en bijstand bij discriminatieklachten. Daarnaast ontvangt T�mba nog provinciale subsidie.
Blijkens de Monitor discriminatie Frysl�n 2011 (MdF2011) heeft T�mba in 2011 269 meldingen geregistreerd en behandeld. Een snelle rekensom leert dat dit � 892 per melding is.

Let wel: het gaat hier om het aantal meldingen. Zonder nader onderzoek zegt het aantal meldingen ons niet veel. Het gaat erom in hoeveel gevallen een melding ook terecht was en voldeed aan de juridische definitie van discriminatie.
T�mba snapt dit ook wel, maar kiest ervoor om in de MdF2011 niet te vermelden in hoeveel gevallen de melding gegrond was. Er wordt omheen gedraaid met termen als ‘In een aantal gevallen heeft de rechter of een klachtencommissie objectief vastgesteld dat er daadwerkelijk sprake was van discriminatie. Bij een deel van de meldingen valt dat niet objectief vast te stellen’ of ‘Soms wenst de melder alleen registratie van de ervaring’…
Het zou interessant zijn te vernemen welke percentages T�mba bedoelt met ‘een aantal’, ‘een deel’ en ‘soms’.

In feite bestaat de ‘productie’ van T�mba blijkens de MdF2011 uit een te rapporteren aantal meldingen. T�mba heeft er daarmee belang bij dat dit aantal meldingen zo hoog mogelijk is. Hiertoe worden zelfs reclamecampagnes gevoerd.
Het (financi�le) belang van T�mba is vervuld zodra de melding is geregistreerd. Elk uur dat vervolgens aan de melding besteed wordt is in feite ‘verlies’.
Wellicht is dat de reden dat T�mba geen volwaardig jurist in dienst heeft. Een jurist is duurder dan de klachtbehandelaars die nu actief zijn en dit zou dan onvermijdelijk moeten leiden tot snijden in management- en co�rdinatiefuncties.

Het is ons overigens volstrekt onduidelijk waarom er bij T�mba�s discriminatiemeldpunt �berhaupt management- en co�rdinatiefuncties bestaan. 269 meldingen per jaar betekent tussen de 5 en 6 meldingen per week. Een goed opgeleide professional kan deze caseload prima zelfstandig, zonder manager of co�rdinator boven zich, aan.

Bovendien leert de ervaring dat het instellen van een meldpunt ook een flink percentage evident onjuiste meldingen genereert. Sommige melders zoeken alleen aandacht, anderen willen hun buren/ex-partner/ex-werkgever of anderen een loer draaien etc.
Het is niet duidelijk of T�mba deze bestandsvervuiling al uit haar cijfers heeft gefilterd.

In plaats van op basis van het aantal meldingen zou T�mba zich moeten verantwoorden aan de hand van het aantal zaken dat inhoudelijk tot een juridische ‘gegrondverklaring’ heeft geleid. Dat zou een stimulans zijn om klagers op de beste manier te ondersteunen bij hun zaak. Op dit moment is er blijkbaar slechts de drang om zoveel mogelijk meldingen ’te scoren’.

Het is betreurenswaardig dat een zo belangrijk thema als antidiscriminatie in ons land niet op een meer zakelijke, objectieve en professionele manier vorm krijgt.
De huidige insteek gaat ten koste van het draagvlak in een aanzienlijk deel van de samenleving.

============================================================

Liwwadders 19-3-2012

Klacht over onafhankelijkheid T�mba neergelegd bij NMa

Op 13 maart 2012 heeft Socversity BV een klacht over Centrum T�mba en de Landelijke Brancheorganisatie Antidiscriminatiebureaus (LBA) ingediend bij de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa).
Hieronder gaan we in op de achtergronden van deze klacht.

Mededinging
In het kader van het thema diversiteit & gelijke behandeling biedt Socversity BV al geruime tijd ondersteuning aan mensen die een klacht hebben over discriminatie.
Op grond van de Wet gemeentelijke anti-discriminatievoorzieningen ontvangt iedere gemeente een bedrag van � 0,372 per inwoner uit het Gemeentefonds voor het instandhouden van een anti-discriminatievoorziening. Daarbij gelden twee wettelijke taken: de bijstand bij discriminatieklachten en de registratie van discriminatieklachten (monitoring).
Dit bedrag is niet geoormerkt; gemeenten mogen het ook op een andere manier besteden.
De Friese gemeenten hebben het uitvoeren van deze diensten uitbesteed aan het Discriminatiemeldpunt van Centrum T�mba uit Leeuwarden.
Socversity BV is van mening dat zij op dit gebied meer kwaliteit kan bieden dan Centrum T�mba en heeft daarom een subsidieaanvraag voor het uitvoeren van deze diensten ingediend bij de Friese gemeenten. Socversity BV heeft hierbij aangeboden de twee wettelijke taken uit te voeren voor een bedrag van � 0,19 per inwoner per jaar. Gemeenten zouden dus ruim � 0,18 per inwoner per jaar overhouden om aan andere zaken te besteden.

Een substantieel deel van de Friese gemeenten wees onze aanvraag af vanwege het feit dat Socversity BV niet is aangesloten bij de Landelijke Brancheorganisatie Antidiscriminatiebureaus (LBA).
Hierop heeft Socversity BV het lidmaatschap van de LBA aangevraagd, in de volle overtuiging te voldoen aan eventuele kwaliteitseisen.
Per kerende post kwam het antwoord van de LBA (waarvan Centrum T�mba overigens het secretariaat voert). Er bleken geen kwaliteitseisen te zijn. Wel is het zo dat per politieregio slechts ��n aanbieder van de diensten wordt toegelaten tot de LBA.
Uiteraard hebben we nog gebruik gemaakt van de beroepsmogelijkheid die de statuten van de LBA biedt, maar aangezien deze beroepsmogelijkheid bestaat uit een beroep op de algemene ledenvergadering stond de uitkomst bij voorbaat vast. Socversity BV werd niet toegelaten als lid van de LBA.
Er is dus sprake van een samenwerkingsverband met een mededingingsbeperkende werking.
Wij denken dat dit de facto kartel op de uitvoering van de twee wettelijke taken een negatieve uitwerking heeft op in ieder geval de bijstand bij discriminatieklachten. Bij een centrale samenwerkingsvorm van monitoring kunnen we ons wel voordelen voorstellen, maar dit is ook prima te organiseren als er sprake is van verschillende aanbieders.

Kwaliteit en objectiviteit
Wij denken dat juist waar het de onafhankelijkheid en objectiviteit betreft, vraagtekens gezet kunnen worden bij traditionele aanbieders van diensten zoals genoemd in de Wet gemeentelijke anti-discriminatievoorzieningen. We zullen dat hieronder nader toelichten.

Vooropgesteld: iedere persoon of organisatie heeft het recht politiek actief te zijn en zich te uiten over politieke aangelegenheden.
Echter, indien een organisatie gefinancierd wordt met overheidssubsidies om taken uit te voeren waarin onafhankelijkheid en objectiviteit vereist zijn, past ons inziens terughoudendheid.

Historisch gezien hebben de traditionele ADB�s (anti-discriminatiebureaus) zich gepositioneerd als activistisch links in het politieke spectrum. En passant wordt hiermee het item anti-discriminatie ook als exclusief links thema geannexeerd. Anti-discriminatie behoort echter niet per definitie tot ��n bepaalde kant van het politieke spectrum; het is een kwestie van universele mensenrechten.
De profilering van de traditionele ADB�s blijkt onder andere uit campagnes tegen de partij van Pim Fortuyn en de PVV van Geert Wilders. Partijen die niet zijn verboden, gewoon meedoen aan verkiezingen en vertegenwoordigd zijn in gemeenteraden, provinciale staten en parlement.

Veel gemeenten laten de wettelijke taken die voortvloeien uit de Wet gemeentelijke anti-discriminatievoorzieningen uitvoeren door traditionele ADB�s of organisaties die hieruit voort zijn gekomen. Deze organisaties ontvangen hiervoor subsidie van de betreffende gemeenten.
Er wordt door de opvolgers van de traditionele ADB�s met gemeenschapsgeld politiek campagne gevoerd tegen genoemde rechterkant van het politieke spectrum. Ons inziens is dit volstrekt strijdig met hetgeen de Wet gemeentelijke anti-discriminatievoorzieningen wil zien bij een anti-discriminatievoorziening.
De ADB�s zouden zich, indien zij twijfels hebben over bepaalde politieke partijen, moeten beperken tot het juridisch toetsen of deze partijen zich schuldig maken aan het juridische begrip discriminatie. Als dit niet het geval is, zouden de ADB�s deze partijen moeten behandelen zoals iedere andere politieke partij.

D�t is waar de Wet gemeentelijke anti-discriminatievoorzieningen budget uit het Gemeentefonds voor beschikbaar stelt. Niet om politieke campagnes te voeren.

Juridisch niveau
Het gebrek aan onafhankelijkheid en objectiviteit heeft ook directe gevolgen voor het juridische niveau van de bijstand bij discriminatiezaken. Doordat ADB�s vanuit hun achtergrond volledig oprecht bezig zijn met �vechten voor de goede zaak� dreigt een bepaalde vooringenomenheid waardoor het voor medewerkers lastig zal zijn een zaak objectief te beoordelen en cli�nten op de juiste wijze bij te staan.
Dit is vanuit hun achtergrond wellicht begrijpelijk, het is echter niet waarvoor de Wet gemeentelijke anti-discriminatievoorzieningen geld uit het Gemeentefonds beschikbaar stelt.

Doordat prioriteit wordt gegeven aan gedrevenheid en oprechte �betrokkenheid bij – en inzet voor – de goede zaak� bij medewerkers boven juridische kennis, is het juridisch niveau vaak twijfelachtig.
Bij verschillende ADB�s (o.a. Centrum T�mba in Leeuwarden) komt het voor dat geen universitair opgeleide juristen meer in dienst zijn. Dit terwijl de beschikbare budgetten daar toch voldoende ruimte voor bieden.
Zaken worden behandeld door goedwillende en oprechte medewerkers die echter slechts een aantal trainingen en cursussen hebben gevolgd met betrekking tot anti-discriminatiewetgeving. Door deze beperkte juridische bagage is het voor deze mensen niet mogelijk het bredere juridische beeld te overzien als zij te maken krijgen met een discriminatie-klacht.

Conclusie
Zowel wat betreft de vereisten zoals genoemd in de Wet gemeentelijke anti-discriminatievoorzieningen als wat betreft de prijs denken wij dat we een zeer concurrerende subsidieaanvraag hebben gedaan bij de Friese gemeenten.
In de huidige tijd van economische crisis en bezuinigingen zou een gemeente de prijs-kwaliteit-verhouding moeten toetsen en de gemaakte keuze uitgebreid moeten onderbouwen.