Kritiek ondernemers en politici op Leeuwarder Ondernemersfonds

Het loopt niet helemaal jofel met het Leeuwarder Ondernemersfonds (LOF) en ook  bij het aan het fonds gelieerde Centrum Management onder aanvoering van burgemeester Gerrit Krol van de gemeente het Bildt worden vraagtekens geplaatst. Leeuwarder ondernemers klagen over het gemak waarmee het geld wordt uitgegeven. Leeuwarder politici vragen zich af of het geld van het fonds wordt aangewend voor de juiste zaken. Het bestuur van Leeuwarden Lichtstad, verantwoordelijk voor het aanlichten van de gevels, heeft inmiddels een brief van het Centrum Management in huis waarin men wordt beticht van wanprestatie over de feestverlichting.

Het Leeuwarder raadslid Wyb Feddema (Nieuwe Leeuwarder Partij) waarschuwde al bij de oprichting in 2005 in café Coltrane op de Eewal: dit geld is voor evenementen om de stad goed op de kaart te zetten en niet bedoeld voor zaken die de gemeente zelf moet bekostigen. Dit laatste is er inmiddels duidelijk ingeslopen. Ook VVD-raadslid Karen Vasbinder signaleert mankementen aan het fonds dat met vaart en overtuiging werd opgericht naar een voorbeeld in Leiden: ‘Het Fries Straatfestival en de organisatoren van het bevrijdingsfeest op 5 mei doen ook een beroep op het fonds. Maar daarvoor is het fonds niet bedoeld.’

Ondernemers hebben bij de VVD aan de bel getrokken over het gemak waarmee het geld wordt verdeeld. ‘Daar werd snel 60.000 euro afgetikt’, aldus Vasbinder. Volgens de politica werden plannen van ondernemers afgewezen die nog geen stichting hadden opgericht, zoals ook volgens de afspraken moet gebeuren. Bij andere ondernemers, wel in het bezit van geldige stichtingspapieren, ging de financiering van een leien dakje. Hier werden zelfs projecten gefinancierd die al gedeeltelijk ten uitvoer waren gebracht of al stevig in de steigers stonden. Vasbinder kwalificeert de gang van zaken als ‘onhandig.’ Ze vindt de rollen en de verantwoordelijkheden van het Centrum Management (de club van Krol) en de manager van de binnenstad (Hayo Galema) onduidelijk. ‘Dat moet beter van elkaar gescheiden worden.’

Ondernemer en hotelier Chris van der Leij van ‘t Anker was onlangs bij een bijeenkomst waar een deel van het geld van het Leeuwarder Ondernemersfonds werd verdeeld. ‘Ik was daar voor de eerste keer en heb maar niks gezegd,  maar ik was verbaasd hoe het geld werd verdeeld.’

Feddema diept de geschiedenis nog maar eens op: ‘De oorsprong van het LOF is gelegen in het vervelende gezeur om geld voor de intocht van Sinterklaas. Ieder jaar kwam dit opnieuw aan de orde. Daarnaast was er de jaarlijkse feestverlichting waar ook geld voor op de plank moest komen en dan was er nog het aanlichten van de winkels door Leeuwarden Lichtstad. Het probleem was ieder keer dat er freeriders waren die niet meebetaalden. Vandaar de oprichting van het fonds. Daarnaast zou er geld uit het fonds besteed moeten worden aan evenementen: klein en groot.’

Het LOF is nu enige jaren op weg en Feddema constateert dat het niet allemaal vlekkeloos verloopt. ‘Als ik zie dat de begroting van de intocht van Sinterklaas wordt verhoogd om hiermee een organisatiebureautje te bekostigen die al het werk uit handen neemt, dan zeg ik: tsja, tsja, tsja. Dat kan volgens mij niet de bedoeling zijn.’ Over Leeuwarden Lichtstad zegt Feddema: ‘Daar is gedoe geweest over een betaling. Nu heeft Leeuwarden Lichtstad een brief in huis waarin men wordt beticht van een wanprestatie. De man die het allemaal regelde is al opgestapt, die kon het gedoe niet langer meer aanzien.’

Feddema heeft daarnaast sterk de indruk dat de kleine evenementen worden ondergesneeuwd door de grotere. ‘Als ik zie hoe ondernemers aan het Naauw en Voorstreek moeite moeten doen om geld uit het fonds te krijgen. Dat moet bij de gratie Gods worden verkregen.’

Volgens fondsmanager Ali de Jong is de werking van het Leeuwarder Ondernemersfonds volstrekt duidelijk en overzichtelijk. ‘Het geld dat wij binnenhalen – ongeveer 750.000 euro per jaar – is voor de ondernemers. Zij, en zij alleen, bepalen via een collectief en op volstrekt democratische basis wat er mee gebeurt. Wij zijn een laagdrempelig verdeelstation. En we beoordelen op vier duidelijke criteria. Dat is onze taak, meer is het niet.’

Ook Hayo Galema, de Leeuwarder binnenstadsmanager, kent de discussies en irritaties. Galema: ‘Er komt veel langs. Ondernemers dienen een veelvoud aan plannen in. We kijken wel scherper naar de geleverde prestaties en de kwaliteit. Is die onvoldoende dan worden de partijen hierop aangesproken. Leeuwarden Lichtstad heeft een wanprestatie geleverd met de feestverlichting. Op de Schrans brandden heel veel lampen niet.’ Galema noemt Wifi als speerpunt in de bestedingen. ‘Of dat niet een gemeentelijke taak is? De gemeente draagt hier ook aan bij, maar dit is wat de ondernemers willen.’

Ook De Jong stelt dat de keuzes strenger worden. ‘We hebben nu een vorstelijke bijdrage gegeven aan 3FM Serious Request. Andere aanvragers krijgen hierdoor minder geld. Wat onze bijdrage is? 60.000 euro.’

De Jong erkent dat het voor de buitenstaanders niet eenvoudig is om onderscheid te maken tussen de vele clubjes, verenigingen en stichtingen die een beroep doen op haar fonds. Laat staan dat de legitimatie en verantwoordelijkheid duidelijk is. Maar voor haar staat als een paal boven water: ‘De ondernemer bepaalt via hun winkeliersvereniging waar het geld naar toe gaat.

++++++++++++++++

Interview in het Stadslblad Liwwadders: maart 2012

Ali de Jong van het Leeuwarder Ondernemersfonds (LOF)

‘Kijk verder dan de breedte van je eigen winkelpui’

‘Het Leeuwarder Ondernemersfonds is een geoliede machine, al zeg ik het zelf.’ Ali de Jong houdt van duidelijkheid en als het gaat om de kwalificatie van haar fonds staat ze geen misverstanden toe. In het eerste jaarverslag van het Leeuwarder Ondernemersfonds wordt het succes door het bestuur bekrachtigd. Voornaamste punten: er is meer reuring in de stad, er worden nieuwe verenigingen opgericht en het winkelend publiek is in grote getale tevreden over de activiteiten die ontplooid worden. Ook de gemeenteraad is lovend. ‘We gaan met volle kracht vooruit.’

Dat het Leeuwarder Ondernemersfonds een succes is, komt deels voort uit een groep ondernemers die in het voorjaar van 2005 besloot de handen uit de mouwen te steken. Deze groep kwam bijeen in café Coltrane op de Eewal en vond dat er, net als in de dorpen, niet te veel vergaderd zou moeten worden. Het plan was een basale visie te ontwikkelen om alle ondernemers te activeren en tegelijkertijd zichtbare activiteiten te organiseren. Deze aanpak leidde uiteindelijk tot onder andere de Zinderende Zaterdagen op de Lange Pijp en de ontwikkeling van een gezamenlijk fonds voor activiteiten opgebracht uit een collectieve verhoging van de onroerende zaakbelasting voor ondernemers.

Binnen het netwerk Coltrane dat destijds ontstond waren de ondernemers Baukje de Vries (Ierse Pub) en Margret Havinga (Spinoza) de trekkers van het nieuwe fonds. Naar voorbeeld van het ondernemersfonds in Leiden werd ook in Leeuwarden gestart met een gezamenlijke aanpak om activiteiten te organiseren en om samenhang te ontwikkelen. De fondsen in Leiden en Leeuwarden hebben inmiddels gezorgd voor een vlekwerking over het hele land. In steden als Groningen, Meppel, Leek en Utrecht volgt men het voorbeeld van Leiden en Leeuwarden. Ali de Jong: ‘Er is inmiddels zelfs een Platform Ondernemersfondsen opgericht.’
Ali de Jong kijkt in haar kantoor in een van de cellen in de Blokhuispoort tevreden terug op de vliegende start van het Leeuwarder Ondernemersfonds. ‘Dit is nu ons vierde financiële jaar. Ons evaluatierapport is besproken in de gemeenteraad en we hebben goede cijfers gekregen. We kunnen vijf jaar verder. Op 1 januari 2014 komt een deel van de gemeente Boarnsterhim erbij en dan beschikken we een nog groter bedrag om te investeren in de hele gemeente. Dan springt ons jaarbudget van 745.000 euro naar 850.000 euro.’

Netwerk Coltrane hamerde vanaf het begin op economische progressie en dit beleid wordt geheel onderschreven door het Leeuwarder Ondernemersfonds. Ali de Jong: ‘Het voornaamste doel is de stad op de kaart te zetten. Het klinkt simpel, maar daaraan moet wel hard worden gewerkt. Het Leeuwarder Ondernemersfonds levert een actieve bijdrage door ondernemers te stimuleren om een vereniging op te richten. Met die vereniging, die per postcodegebied moet worden georganiseerd, kan men aanspraak maken op het budget van het fonds. En dan gaat het om het budget dat de ondernemers in dat postcodegebied zelf hebben opgehoest.’ Het ‘eigen’ budget, zogezegd. Inmiddels zijn er zo’n tien nieuwe verenigingen ontstaan die ‘hun’ budget door het organiseren van activiteiten in hun wijk hebben gestoken.

‘Daarmee zijn we er nog niet’, zo vertelt Ali de Jong. ‘Er blijft nog steeds geld op de plank liggen. Neem Westeinde en de Vrijheidswijk, daar ligt respectievelijk nog 9300 euro en 6600 euro klaar om te investeren in die wijken. Waarom het dan niet lukt om dat geld kwijt te raken? Een ondernemer moet wel stappen zetten om een vereniging op te richten. Daar willen we ze graag bij helpen, maar het kan niet van één kant komen.’ Als het geld op de plank blijft liggen, wordt het (na 1 september) overgeheveld naar bovenstedelijke activiteiten. Ook hierbij is het vizier erop gericht om Leeuwarden als aantrekkelijke woon- en werkstad te presenteren.

Ali de Jong: ‘Hoewel het allemaal voortvarend gaat, merk ik bij sommige ondernemers dat ze het fonds nog niet geheel op waarde schatten. Ik zeg: je moet verder kijken dan de breedte van je eigen pui. Je komt door overleg met je collega’s stukken verder, maar daarin moet je wel tijd investeren. Het is allemaal niet zo moeilijk om een vereniging op te richten, er mogen ook postcodegebieden worden gekoppeld. Zo hebben de vertegenwoordigers van Goutum, Hempens/Techum, Zuiderburen en de Zuidlanden de handen ineengeslagen en ontwikkelen gezamenlijk activiteiten.

Het Leeuwarder Ondernemersfonds ondersteunde op deze manier bijvoorbeeld het Fries Straatfestival, de Frisian Solar Challenge, Loop Leeuwarden en het kunstproject De Schip De Lading. Maar ook Sinterklaas, Ljouwert Culinair en de braderie in de Oosterstraten ontvingen een royale bijdrage. Ali de Jong: ‘Er is bewust gekozen voor een pragmatische aanpak. Richt een vereniging op en je hebt trekkingsrecht. Er ligt er een eenvoudige systematiek aan ten grondslag om activiteiten van de grond te tillen. Op onze website www.leeuwarderondernemersfonds.nl staat duidelijk uitgelegd hoe een en ander functioneert. En mochten er nog vragen zijn dan zijn, de ondernemers altijd welkom op mijn kantoor in de Blokhuispoort.’

Andries Veldman