Eigen Huis roept op: leg biedproces wettelijk vast

(tekst: Vereniging Eigen Huis)

VEH roept op: leg biedproces wettelijk vast

Slechts 32% krijgt ‘verplicht’ biedlogboek na verkoop

Het biedlogboek, dat inzicht moet geven of het biedproces eerlijk is verlopen, biedt woningkopers en -verkopers in de praktijk onvoldoende bescherming. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Vereniging Eigen Huis onder mensen die in 2025 een bod uitbrachten op een koopwoning. Slechts 32 procent ontving het biedlogboek na afloop van het verkoopproces, terwijl de meeste makelaars verplicht zijn het te verstrekken. Daarom pleit de vereniging voor een wet die het biedproces vastlegt.

Het biedlogboek werd in 2023 ingevoerd als onderdeel van het Verbeterplan Vertrouwen in het koopproces, na jarenlange signalen over oneerlijke biedpraktijken. Het idee: achteraf inzicht, zodat kopers en verkopers kunnen nagaan hoe het bieden is verlopen en het vertrouwen in het koopproces kan herstellen. Ruim drie jaar later blijkt die belofte nog onvoldoende waargemaakt.

Eerlijk bieden is afhankelijk van makelaar

Hoewel het biedlogboek verplicht is voor makelaars aangesloten bij een branchevereniging (NVM en Vastgoed Nederland), ontvangt slechts 32 procent het biedlogboek na afloop van het koopproces. Van die groep krijgt 41 procent het logboek pas na actief navragen. Cindy Kremer, algemeen directeur van Vereniging Eigen Huis: “Het biedlogboek werkt alleen als het voor iedereen hetzelfde werkt en automatisch wordt gedeeld. Zolang het niet uniform, volledig en consequent wordt toegepast, schieten consumenten daar te weinig mee op. Zonder één duidelijke standaard en handhaving blijft transparantie afhankelijk van de werkwijze van de individuele makelaar.”

Meldpunt bevestigt misstanden biedproces

Uit onderzoek van Vereniging Eigen Huis blijkt dat het biedlogboek wel bekend is (60%) en, als mensen het ontvangen, ook wordt bekeken (87%), maar dat inzage achteraf misstanden binnen het biedproces niet voorkomt. Sinds de heropening van het meldpunt in februari komen opnieuw signalen binnen bij de vereniging. Een analyse van de eerste meldingen over het biedlogboek laat zien dat het instrument consumenten transparantie biedt, maar daarmee niet de juiste bescherming. Er zijn meldingen bekend over bieders die onder druk zijn gezet op basis van concurrerende biedingen die achteraf niet blijken te kloppen. En dat winnende biedingen opvallend vaak na de deadline zijn gedaan of door de makelaar zijn ingevoerd. Bovendien zijn biedlogboeken geregeld onvolledig: biedingen of (ontbindende) voorwaarden ontbreken, en mensen moeten het document vaak zelf opvragen of krijgen het helemaal niet.

Oproep: één standaard en actieve handhaving

Volgens Vereniging Eigen Huis zit het probleem niet alleen in de omgang met het biedlogboek, maar ook in het gebruik van verschillende biedmethodes. Met name de biedmethode waarbij de makelaar tussentijds biedingen kan inzien, geeft ruimte voor ruis en beïnvloeding. De vereniging pleit ervoor dat de biedmethodes uit de NTA*, waar deze methode is uitgesloten, de wettelijke standaard wordt. Daarnaast gebruiken makelaars verschillende biedplatforms en werkwijzen rond bezichtigingen, informatieverstrekking en het moment waarop biedingen ‘definitief’ zijn. Die verschillen maken het voor kopers en verkopers lastig om te begrijpen welke spelregels gelden en bemoeilijken controle achteraf.

Kremer: “Wij roepen daarom het kabinet en de Tweede Kamer op om het biedproces wettelijk vast te leggen, met één uniforme standaard voor alle makelaars én handhaving. Dat betekent: onafhankelijk toezicht op makelaars, zodat regels niet vrijblijvend zijn en misstanden daadwerkelijk worden aangepakt.”

Wat kunnen kopers en verkopers nu doen?

Heb je een bod uitgebracht? Vraag de verkopend makelaar na definitieve verkoop actief om het biedlogboek. Krijg je het niet, of twijfel je aan de volledigheid, leg dit vast en meld je ervaring bij het meldpunt van Vereniging Eigen Huis.