KH toont ontluisterend beeld van grootspraak en wegvluchten

De wondere wereld van de Kulturele Haadst�d

(Van een correspondent)

Op Liwwadders is bericht over de onthouding van een goedkeurende accountantsverklaring voor de stichting Kulturele Haadst�d 2018 (KH 2018). Gesignaleerd is onder meer, hoezeer de stichting misgekleund heeft bij de verwerving van externe middelen. Het resultaat is geweest, dat de provincie vrijwel de gehele bekostiging voor haar rekening moest nemen. De provincie heeft niettemin gemeend het subsidie � gebaseerd op de door de stichting ingediende afrekening (2010/2011), waarvoor de accountant geen goedkeurende verklaring kon geven) – toch definitief te kunnen vaststellen.

Gemeenten zouden euro per inwoner doneren

In verband met een aantal opmerkingen, die hierover zijn ontvangen, volgt hier een wat gedetailleerdere weergave van de visie en werkwijze van de stichting, toegespitst op de verkrijging van externe middelen. In provinciale staten waren eind 2010 in de commissie � staten-breed, ook van de kant van de coalitiepartijen � kritische betogen gehouden over de aanpak van de stichting. Dat leidde tot een � volgens statenlid Van Mourik de sporen van stoom en kokend water dragende, vernieuwde begroting � die werd behandeld in de voltallige staten-vergadering. In de toelichting bij die nieuwe begroting schreef de stichting het volgende:

�De inkomsten (= bijdragen van derden) zijn zeer conservatief begroot. Natuurlijk zetten we in op meer sponsoring, maar we zien ook dat er veel meer instellingen zijn die op sponsoring uit zijn. Wij willen voor hen (meestal partners van Frysl�n 2018) geen concurrentie vormen. Wij hopen dat de gemeenten een euro per inwoner gaan bijdragen. Frysl�n 2018 verdubbelt dan de euro van de gemeente t.b.v. projecten die dan ook daar zullen plaatsvinden. Dat moet een aantrekkelijk aanbod zijn. Maar het moet nog wel gerealiseerd worden. En dat in een tijd van tegenvallende inkomsten. Dus gaan we uit van 50%. Wellicht is er bij de cultuurfondsen meer te halen. Maar hier geldt hetzelfde als bij het verwerven van sponsors; samenwerking met partners moet leiden tot een hoger totaal bedrag waarvan allen profiteren. De culturele sector draagt bij door menskracht. De afspraak met Keunstwurk is zichtbaar verwerkt. De bijdrage van Omrop Frysl�n is nog niet gekapitaliseerd. Daar is het nu te vroeg voor. We streven naar meer van dergelijke samenwerkingsresultaten.�

Een geweldig optimisme eind 2010, althans op papier. Een externe bijdrage van 50% wordt nog als laag ingeschat. De gemeenten gaan 1 euro per inwoner bijdragen. Ook Omrop Frysl�n gaat bijdragen, en andere samenwerkingspartners. De gedeputeerde De Vries toonde zich in de discussie in ps, net als de stichting, al even enthousiast. Het ging nu echt allemaal gebeuren.

Eind 2010 was het realistische scenario al bekend

Stichting en provincie als �partners in crime�

We kennen nu het resultaat. De bijdrage van derden – naast de provinciale bijdrage – is tot praktisch nul beperkt gebleven. Vermakelijk daarbij is, dat ergens in de verslagen trots een bijdrage van KPMG (� 7.500) in nota bene de accountantskosten wordt genoemd. Accountantskosten, die een �verklaring van oordeelsonthouding� opleverden. De brief die gs nu (vorige week) bij de vaststelling van het subsidie hebben geschreven, maakt wijselijk nergens melding van deze totale mislukking bij het genereren van andere inkomsten dan die van de provincie. Een bewijs te meer, dat de provincie zelf als �partner in crime� moet worden beschouwd.

Documentaire

In de eind januari van dit jaar uitgezonden documentaire van Omrop Frysl�n over de KH, uitte de voorzitter Jansen zich kritisch in de richting van de provincie. Het was volgens hem al lang bekend, dat een stad effectief de kandidatuur diende te dragen. De provincie had te lang volgehouden, dat ook een regio (Frysl�n) die rol zou kunnen vervullen. Hierdoor was veel kostbare tijd verloren gegaan. Jansen zal hierin gelijk hebben. Tegelijk lijkt het er op, dat deze aanval in de richting van de provincie (gedeputeerde De Vries) voor hem een goede afleiding biedt, waar het gaat om het mislukte optreden van de stichting zelf. Het wordt tijd, dat beide partijen opening van zaken geven over de gebeurtenissen in de afgelopen twee jaar. De inschakeling van een advocaat door de stichting � als strijdmiddel tegenover de provincie � blijft saillant, maar nog onopgehelderd.

Provinciale staten op verkeerde been gezet

De voorzitter en penningmeester van de stichting schreven bij het uiteindelijke financieel verslag:

�Eind 2010 werd al duidelijk dat er minder geld beschikbaar zou komen dan begroot. Daardoor zijn een aantal projecten en festivals niet verder uitgewerkt.� Opmerkelijk, dat dit dus eind 2010 al bekend was. De bovengenoemde toelichting op de begroting van de stichting sprak andere taal (�de inkomsten zijn zeer conservatie begroot�). Dat betekent dat provinciale staten eind 2010 op dit punt door de stichting en de gedeputeerde op het verkeerde been zijn gezet.

Gedeputeerde accepteerde grootspraak van stichting. Wist zij niet beter?

De voorzitter en penningmeester schrijven nu: �Door de financi�le onduidelijkheid zijn zoals reeds gemeld, meerdere projecten niet verder uitgewerkt. We konden niet het risico nemen dat de stichting en de subsidi�nten in de problemen zouden komen. Hierdoor is ook de bijdrage vanuit de gemeenten, gekoppeld aan een aantal projecten, veel lager uitgevallen.� Zie in dit verband het hierboven aangehaalde, eind 2010 op schrift gestelde vertrouwen van de stichting in een euro per inwoner van de gemeenten. En dat is dus iets anders dan een gemeentelijke bijdrage in enkele projecten. Ook hier geldt dat sprake is van een voorstelling van zaken eind 2010 in de richting van provinciale staten, waarover toen al binnen de stichting anders werd gedacht. In september 2010 schreef de stichting nog in de �Uitgangspunten voor het Plan van uitvoering 2011� over het belang van het draagvlak bij gemeenten. De stichting � voert van september tot en met november 2010 gesprekken met de Friese gemeenten over participatie in het traject �. Immers, alle gemeenten dienen te participeren om de doelstelling �namens alle Friezen� te kunnen halen. De gesprekken resulteren in het sluiten van convenanten tussen de verschillende gemeenten en Frysl�n 2018. In de convenanten wordt ook opgenomen hoe en in welke mate de gemeente bijdraagt aan het programma en investeert in infrastructuur. Frysl�n 2018 streeft naar het matchen van bedragen en vergaande samenwerking met de gemeenten bij het organiseren van de Culturele Reis 2011/2012.� Ook de gedeputeerde hield in latere fasen steeds vol, dat convenanten met gemeenten, zo niet al gerealiseerd, dan toch onderweg waren. Het is allemaal niet bewaarheid.

De voorzitter en penningmeester schrijven nu: ��. de cultuurfondsen kunnen we opmerken dat bovenstaande ook hier van toepassing is, echter zullen een aantal projecten in 2012 uitgevoerd worden �..�.

Het beeld overheerst nu, dat het bestuur – volgens eigen zeggen – al fors op de rem is gaan staan, terwijl tegelijkertijd provinciale staten nog steeds mooie vooruitzichten kregen voorgeschoteld. Tussen stichting en provincie manifesteerden zich � achter de schermen gehouden � onenigheden. Provinciale staten zijn niet dusdanig ge�nformeerd, dat van hun kant een helder ingrijpen mogelijk kon zijn.

Crone wil niet van ervaringen leren

Het geheel biedt een ontluisteren beeld van zelfoverschatting, grootspraak en wegvluchten voor verantwoordelijkheid voor de gang van zaken. Tegelijk blijft de stichting, de provincie, en nu ook de gemeente Leeuwarden, althans de ambassadeur burgemeester Crone, volhouden dat straks het geld toe gaat stromen.

Vol verwachting kijken we er naar uit, of statenleden en raadsleden voldoende na�ef zullen blijven � of om andere redenen meegaandheid blijven tonen � om de volgende fase in dit vreemde avontuur blijmoedig tegemoet te gaan.