Johan Bakker (PEL) wil aangifte bij politie en strafvervolging

(tekst: ingezonden)

GEMEENTERAAD GEMEENTE LEEUWARDEN
POSTBUS 21000
8900 JA LEEUWARDEN

Onderwerp:
– Wijziging
Maatregelenverordening
Leeuwarden, 20/10/2011

Geachte Raadsleden,

Het College van B&W wil de Maatregelenverordening met betrekking tot de Wet Werk en Bijstand weer eens aanscherpen.
Op 29/9/2011 is het voorstel voorgelegd aan de Cli�ntenraad Werk en Inkomen omdat de Cli�ntenraad inzake dit soort onderwerpen een adviesfunctie heeft naar het College van B&W.
Volgens de planning van de behandelprocedure komt het voorstel op 25/10 in het College, op 16/11 in de Commissie Welzijn en op 28/11 in de Raad. De ingangsdatum is gepland op 1/12/2011.

Omdat het vastgestelde verslag u meestal pas na maanden bereikt als de Raad allang een besluit heeft genomen over dit soort onderwerpen, hierbij een samenvatting van het advies van de Cli�ntenraad (bron: concept-verslag CR van 29/9/2011):

�Dhr. Van der Gali�n laat namens de Cli�ntenraad weten dat de Cli�ntenraad de aanscherping van de maatregelenverordening integraal afwijst. Voor deze afwijzing worden een aantal redenen genoemd:

Het gebrek aan vertrouwen in de door de gemeente gepresenteerde cijfers.
(Opmerking: er zijn geen concrete cijfers gepresenteerd, wel zijn deze op verzoek van de CR toegezegd, maar tot op heden niet geleverd)
Het blijven momentopnames en niet meer dan dat.
(Opmerking: er werden enige opmerkingen genoemd door de sectormanager die cli�nten van Sociale Zaken tegen casemanagers zouden hebben gezegd. Opmerkingen in de zin van: �ik wil niet werken�, �als ik gekort wordt begin ik wel een weedplantage� en dergelijke domme uitspraken. Op ondergetekende als tribune-bezoeker van de CR-vergadering kwam e.e.a. over als niveau borrelpraat en het uitvergroten van mogelijke incidenten.)

De Cli�ntenraad vindt dat dit op basis van degelijk onderzoek dient plaats te vinden en niet op enkele geplaatste opmerkingen van casemanagers. Het is nog steeds niet hard, de Cli�ntenraad kan daarmee niet overtuigd worden. De Cli�ntenraad ziet graag dat voor de volgende Cli�ntenraadvergadering het college op papier zet met hoeveel mensen men contact heeft opgenomen in die belrondes en hoeveel mensen daarbij een afwijzende reactie hebben gegeven.
(Opmerking: Sociale Zaken heeft belrondes gehouden onder met name wat heet �het granieten bestand� of laten houden door � vermoedelijk � De Werkmeester. Diverse van deze mensen hebben echter tijdelijke ontheffing van SZ van de arbeidsplicht en de re-integratieplicht)

Wanverhouding tussen de overtreding en de opgelegde sanctie.
De Cli�ntenraad vraagt de sancties te heroverwegen De Cli�ntenraad ziet geen verband tussen datgene wat de burger misdaan heeft en de opgelegde sanctie.

Het is de Cli�ntenraad niet duidelijk waar het voordeel voor de gemeente zou zitten.
De kans is heel groot dat mensen waarbij de uitkering wordt afgenomen in de schulden raken omdat men niet in staat is om de huur, zorgkosten etc. te betalen. Deze mensen gaan zich melden bij de schuldhulpverlening en op die manier krijgt de gemeente alsnog de rekening gepresenteerd.

Tevens is de Cli�ntenraad van mening dat in de toelichting van het college de indruk wordt gewekt dat het hier gaar om een verkapte bezuiniging.
Bij deze methode wordt gesteld dat mensen die niet echt een uitkering nodig hebben op den duur uit de WWB zullen verdwijnen. Dan wordt daarmee gezegd dat deze maatregelen niet genomen worden uit principi�le overwegingen maar om daarmee een aantal mensen uit de WWB te houden, wat als een verkapte bezuiniging wordt gezien. Ook meent de Clientenraad dat de gemeente wel mogelijkheden heeft tot handhaving. Dat de gemeente deze niet gebruikt is een tweede.�

Tot zover een citaat uit de concept-notulen van de CR van 29/9/2011.

De voltallige Cli�ntenraad, inclusief vereniging P.E.L. onderschreef het negatieve advies.
Tot zover is deze brief vooral informatief bedoeld. Echter:

bij deze willen wij specifiek nog uw aandacht vragen voor bepaalde overtredingen die in het voorstel zijn ingedeeld bij resp. �Overtreding middelzware verplichting� en �Overtreding zware verplichting�
Genoemd worden: Verbaal geweld, discriminatie, zaakgericht fysiek geweld, intimidatie en mensgericht fysiek geweld.

Op zich is het maatregelwaardig zijn van bovengenoemde zaken niet nieuw. Van de zijde van het ambtelijk apparaat is gesteld dat men wel verplicht is, dit in de Maatregelenverordening te zetten.
Dit lijkt op zich juist te zijn, gezien het volgende:

T.a.v. de verlaging van de bijstand bij ernstige misdragingen het volgende: dat verwijst naar art. 18 lid 2 WWB:

‘Het college verlaagt de bijstand overeenkomstig de verordening, bedoeld in artikel 8, eerste lid, onderdeel b, ter zake van het niet of onvoldoende nakomen door de belanghebbende van de verplichtingen voortvloeiende uit deze wet dan wel artikel 30c, tweede en derde lid, van de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen, waaronder begrepen het zich jegens het college zeer ernstig misdragen, dan wel indien de belanghebbende naar het oordeel van het college tekortschietend besef van verantwoordelijkheid betoont voor de voorziening in het bestaan. Van een verlaging wordt afgezien, indien elke vorm van verwijtbaarheid ontbreekt.’

Van de kant van het ambtelijk apparaat is tevens gesteld (bron: concept-notulen CR 29/9/2011):
�Als er een sanctie wordt opgelegd bij een zeer ernstige misdraging dan is dat een punitatieve sanctie. Dan kan er niet meer tot strafvervolging worden overgegaan.� Einde citaat.
[N.B.: de meeste maatregelen in de Maatregelenverordening zijn GEEN punitatieve sancties. Dat is in deze kwestie een belangrijk onderscheid.]

Wij denken dat deze opmerking correct is: een algemeen beginsel is bij straf immers dat iemand niet twee maal voor hetzelfde kan worden veroordeeld.

Het probleem wat naar onze mening hiermee is ontstaan en wat o.i. door de WWB-wetgever onvoldoende is onderkend is:

Iemand die geen bijstandsuitkering heeft �verbouwt� het Stadskantoor. Het is een volkomen normale zaak dat hiervan aangifte wordt gedaan: de politie komt, proces-verbaal wordt opgemaakt en de zaak wordt via het normale strafrecht afgewikkeld, waarbij het de gemeente vrij staat om van de dader ook schadevergoeding te eisen.
Hetzelfde gebeurt door iemand die een bijstandsuitkering heeft: op grond van de Maatregelenverordening wordt zijn uitkering ��n maand gekort (maatregel overtreding zware verplichting) maar tot strafvervolging kan niet worden overgegaan�

Conclusie:
1. er is sprake van ongelijke behandeling bij gelijke situaties. Wij zijn van mening dat de enige juiste weg in beide gevallen politieaangifte en strafvervolging moet zijn.
2. het riekt ons teveel naar een werkgever/werknemer situatie: bijvoorbeeld: een werknemer misdraagt zich op het werk.
De werkgever heeft het recht werknemer op staande voet te ontslaan. In dit geval kan ontslaan niet, maar wel het tijdelijk intrekken van �de loonbetaling� (lees: de bijstand)
De verhouding �klant�en Sociale Zaken is en behoort echter geen werkgever/werknemer verhouding te zijn.

Het probleem is nu dat u gehouden zou zijn op grond van de Wet Werk en Bijstand bovenbedoelde punitatieve sancties in uw Maatregelenverordening te zetten.

Ons VOORSTEL is:

Als u het met onze conclusies eens bent, om na te denken over een creatieve oplossing, zodat bij bovenbedoelde ernstige overtredingen toch in alle gevallen politieaangifte kan worden gedaan en het incident via het reguliere strafrecht kan worden afgedaan.
In dit verband hebben wij bijvoorbeeld gedacht aan het volgende:

De Maatregelenverordening sluit �maatwerk� niet uit. Men zou de bedoelde bepalingen in de Verordening in de praktijk niet kunnen uitvoeren en bijvoorbeeld in de Werkinstructie voor het ambtelijke apparaat kunnen zeggen dat de �maatregel� in dergelijke gevallen bestaat uit het doen van politieaangifte.
Maar wellicht hebt u creatievere idee�n.

In afwachting van (allereerst) de behandeling van de Maatregelenverordening in de Commissie Welzijn, teken ik, mede namens de overige leden van het Dagelijks Bestuur

Met vriendelijke groet,

J. Bakker

(secretaris)

C.c.:
– Dagelijks Bestuur PEL
– College van B&W
– Cli�ntenraad W&I
– Lokale pers