In twintig jaar: prestatiedruk onder jongeren bijna verdrievoudigd
(tekst: ToetsMij)
Van 16% naar 47% in twintig jaar: prestatiedruk onder jongeren bijna verdrievoudigd
Nieuwe Prestatiedrukmonitor Nederland 2026 laat zien: schoolstress is geen fase meer, maar een structurele trend
Prestatiedruk onder jongeren is in twintig jaar tijd bijna verdrievoudigd. Waar in 2001 nog 16 procent van de scholieren aangaf veel druk door schoolwerk te ervaren, ligt dat aandeel in 2025 op 47 procent. Bovendien blijkt uit het State of Youth NL – Prestatiedrukrapport 2025 dat inmiddels 61 procent van alle jongeren regelmatig of vaak prestatiedruk ervaart.
Dat blijkt uit de nieuwe Prestatiedrukmonitor Nederland 2026 van Toets-Mij.nl. Voor het eerst worden cijfers van het NJi, CBS, RIVM, GGD en State of Youth samengebracht in één overzicht dat laat zien hoe de druk zich in de tijd heeft ontwikkeld – en waar die vandaag het hoogst is.
“Dit is geen tijdelijke piek, maar een lijn die al twintig jaar omhooggaat,” zegt Toets-Mij.nl. “Prestatiedruk is een vast onderdeel geworden van opgroeien. Dat vraagt om structurele aandacht, niet om incidentenbeleid.”
Twintig jaar stijgende lijn
De monitor laat een duidelijke trend zien:
2001: 16% van de scholieren ervaart veel druk door schoolwerk
2013: 28%
2017: 35%
2021: 45%
2025: 47%
Na corona is de druk niet gedaald. Integendeel. De Jeugdmonitor 2024 toont dat ook jongvolwassenen nog steeds rond de 55 procent prestatiedruk rapporteren. De Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 laat zien dat de druk in alle regio’s hoog blijft, zonder tekenen van herstel.
Grote verschillen per regio
De Prestatiedrukmonitor maakt zichtbaar dat de ervaring van druk sterk verschilt per regio. Tussen GGD-regio’s varieert het aandeel jongeren met hoge prestatiedruk van 50 tot ruim 61 procent.
Hoogste prestatiedruk (GGD-regio’s):
Amsterdam – 61,3%
Groningen – 60,6%
Haaglanden – 59,6%
Laagste prestatiedruk:
Zeeland – 50,0%
IJsselland – 50,7%
Twente – 51,3%
In sommige regio’s ervaart dus bijna twee derde van de jongeren structureel druk.
Meisjes en bovenbouwers het meest geraakt
Ook tussen groepen zijn de verschillen groot. 52,2 procent van de meisjes ervaart regelmatig prestatiedruk, tegenover 37,4 procent van de jongens. De druk piekt vooral bij jongeren van 15 tot 17 jaar – de fase waarin toetsweken, profielkeuzes en overgangsjaren samenkomen.
Niet alleen school
Hoewel school de grootste externe bron blijft, blijkt dat jongeren de druk vooral vanuit zichzelf ervaren. Driekwart geeft aan dat zij de prestatiedruk grotendeels zelf opleggen. Daarbovenop komen verwachtingen van school (40%) en ouders (32%). De combinatie van toetsen, toekomstkeuzes, sociale vergelijking en een cultuur waarin “iedereen extra bijles lijkt te hebben”, zorgt ervoor dat jongeren het gevoel krijgen voortdurend tekort te schieten.
Wat jongeren nodig hebben
Uit de onderliggende onderzoeken blijkt opvallende eensgezindheid over wat helpt:
oefenen zonder cijferdruk
minder onvoorspelbare toetsen
duidelijke verwachtingen
ruimte om fouten te maken
meer rust en balans
gesprekken zonder oordeel
“Jongeren vragen niet om lagere eisen, maar om een veiligere manier van leren,” aldus Toets-Mij.nl. “Ze willen weten waar ze staan, zonder dat elk moment voelt als een examen.”
Structureel probleem, structurele aanpak
De Prestatiedrukmonitor Nederland 2026 maakt duidelijk dat prestatiedruk geen fase is waar jongeren ‘doorheen moeten’, maar een structureel maatschappelijk vraagstuk.
“Als we niets veranderen, wordt dit de norm voor een hele generatie,” zegt Toets-Mij.nl. “Deze cijfers laten zien dat het tijd is om leren anders te organiseren: voorspelbaarder, veiliger en menselijker.”
Over de Prestatiedrukmonitor Nederland 2026
De Prestatiedrukmonitor Nederland 2026 is ontwikkeld door Toets-Mij.nl en combineert data uit onder meer:
State of Youth NL – Prestatiedrukrapport 2025
Nederlands Jeugdinstituut (NJi)
CBS Jeugdmonitor
RIVM & GGD Gezondheidsmonitor Jeugd
Trimbos / HBSC Scholierenmonitor
De monitor biedt uitsplitsingen naar leeftijd, geslacht, schoolniveau en regio, en vertaalt deze naar inzichten en handvatten voor ouders en scholen.
Meer berichten
- De Moanne 25 jier – Hokker stikken en items binne jim de ôfrûne 25 jier it meast by bleaun?
- Anne Hettinga (Arriva) draagt het stokje over aan Milfred Hart
- Kinderen nog steeds onnodig uit huis geplaatst door niet gebruiken van kennis
- FNP-standpunt Hounspolder is ononderhandelbaar – Wy bûge net. No net, nea net!
- Veiligheid is speerpunt voor GB058 – De politie heeft nauwelijks nog gezag. Agenten worden in hun gezicht uitgelachen
- In buitenland geboren uitzendkrachten doen ruim helft uitzendwerk – Meesten geboren in Polen
- De bodem van de schatkist: Waarom Leeuwarden (niet) in paniek raakt
- Station Leeuwarden krijgt veilige wifi voor medewerkers en bezoekers via publicroam
- Wethouder Reitsma (CDA) haalt bakzeil – terrasboot Efeze mag blijven liggen
- Ziekenhuis Nij Smellinghe maakt verboden onderscheid op grond van handicap en/of chronische ziekte
- GroenLinks/PvdA presenteert prachtige plannen voor Leeuwarden – Vaag verkiezingsprogramma staat bol van wensdenken
- Internetuitval kost organisaties gemiddeld € 5600 per minuut
- Waarom meer geld naar zorg geen oplossing is
- Internationaal zakendoen: helft uitstaande facturen kent zeer hoog risico
- Dit is het moment om te kiezen voor een voedselsysteem dat werkt als het tegenzit, niet alleen als alles meezit
- Peter de Haan (PvdA) maakt van Dorpskerk PvdA/GroenLinks-podium
- Bedrijven moeten stoppen met het onnodig opslaan van klantgegevens
- LIJST058 wil opheldering 20 autobranden Leeuwarden
- Waarom gebeurt er niks met het verpauperde winkelcentrum Marowijneplein?
- Dag meneer Pennewaard, waarom komen mensen die verstand hebben van natuurkunde en kunnen rekenen bijna nooit in de krant aan het woord? (nu met opnieuw reactie)
- FNP ontevreden over antwoorden Mercuriusfontein en stelt opnieuw vragen
- Richard de Mos over zetelrovers, schrikbewind en de toekomst van rechts | Formatieperikelen
- SP: Wij willen een ander Nederland en een ander Leeuwarden
- VVD verbaasd over excuusbrief college over 7 ton te veel geïnde belasting – VVD: college legt schuld bij raad
- Hoge Raad: Geen parkeergeld betalen? Dan draai je op voor kosten parkeersysteem
- Zouden die nog bestaan, vraag ik een man die het boek ‘Het verhaal van de dienstmaagd’ van de Canadese schrijfster Margaret Atwood koopt
- Dat vrouwen uit de architectuur verdwijnen is niet de kern van het probleem, maar een symptoom van een verziekte branche
- Het was weer een dolle boel tijdens de nieuwjaarsreceptie van de provincie Fryslân
- Burgemeester Buma, hoe zit het met ondermijning vanuit gemeentelijke organisatie? (update)
- ABNAmro: Voor 452.000 woningeigenaren moet het mogelijk zijn denken wij – samen met TNO – om met gesloten beurs te verduurzamen
- Koopwoningen in december bijna 6 procent duurder dan jaar eerder – gemiddelde transactieprijs 480.051 euro
- Werkgevers kunnen online uitingen personeel niet zomaar begrenzen – Efteling mag niet zomaar verbod instellen
- Journalist Ignace Schretlen: Je wordt als senior minder serieus genomen
- Meer arme werkenden in 2024 – Zzp’ers vaker arm
- Politici missen kennis en interesse in de bedreigingen van big tech
- Femke Molenaar moet met de billen bloot – nieuwe partij SLIM is reactie op werkwijze GroenLinks/PvdA
- Je kunt roddelen inzetten voor samenwerking en wedijver
- Raad voor Cultuur roept op tot actieve bescherming van artistieke vrijheid
- VVD wil langere openingstijden horeca tijdens WK voetbal (nu met tip)
- Is het college bekend met de inhoud en problematiek zoals geschetst in de brief van Mixed Hockeyclub Leeuwarden
