Fries vlas in het Fries Landbouwmuseum
(tekst: persbericht)
FRIES VLAS
LEEUWARDEN – Vlas staat dit seizoen centraal in het Fries Landbouwmuseum met een expositie en een publicatie. Op 26 april a.s. neemt Gedeputeerde Femke Wiersma het door Gerrit Herrema en Henk Dijkstra geschreven boek, ‘Fries Vlas’ in ontvangst en opent ze daarna de expositie ‘Flaaks’. De expositie is te zien tot aan de herfstvakantie.
Friesland was rond 1880 de grootste producent van vlas in Nederland. De teelt ging in die jaren niet zozeer om het gewas zelf, maar was voornamelijk bedoeld als werkverschaffing. Het eindproduct linnen werd veelal thuis en in spinhuizen gesponnen en door regionale wevers verwerkt. Voor veel burgerlijke en kerkelijke gemeenten in de provincie was het dé manier om arbeiders en hun gezinnen de winter door te helpen. De arbeidsomstandigheden in de zogenoemde braakhokken waren echter vaak ten hemel schreiend.
Vanaf het begin van de twintigste eeuw verschenen er in Friesland zo’n twintig fabrieken waarin vlas gemechaniseerd werd verwerkt en waarmee een einde kwam aan handmatige vlasverwerking.
Een van de vele vlasproducten – het lijnzaad – zou een grote rol spelen bij de opkomst van de veevoerindustrie en de intensivering van de landbouw.
De Latijnse naam ‘Linum usitatissimum’ betekent ‘meest nuttige linnen’. Dat is een treffende naam, want van de vlasplant kan nagenoeg alles worden gebruikt. Van zowel de stengel, de zaden, als het afval worden al sinds mensenheugenis allerlei nuttige producten gemaakt.. Ook de teelt is bijzonder, want de plant heeft tijdens de groei relatief weinig bewerkingen nodig; bij de verbouw zijn nagenoeg geen bestrijdingsmiddelen vereist en het gewas kan zonder veel meststoffen.
Tegenwoordig doet vlas opgang als alternatief duurzaam isolatiemiddel in de huizenbouw. Een aantal jaren geleden kreeg Leeuwarden zelfs een brug waarin vlas werd verwerkt.
Vlas lijkt daarmee weer nieuwe kansen te krijgen.
Expositie
In de expositie wordt getoond hoe vlas in vroeger tijden geteeld werd, hoe de verwerking was en welke plaats vlas in het bouwareaal innam. Maar ook de vaak zware arbeid en omgeving waarin de verwerking plaatsvond is allemaal te zien in deze expositie. Kunstenares Nynke Runia laat zien hoe vlas verwerkt tot linnen, tot prachtig textiel leidt. Ze toont duurzame sjaals, ecologisch verantwoord, en streekgebonden. Schilderijen met vlasafbeeldingen van kunstenaar Dirk Beintema vormen een prachtige aanvulling.
De expositie is te zien tot de herfstvakantie
Meer berichten
- Boerenland- en kerkenpaden krijgen weer toekomst
- Experiment uit 1916 zet ruim een eeuw later ons denken over straatverlichting opnieuw op scherp
- Museum Dr8888 sterkste stijger Friese cultuurmerken – Bolwerk sterke daler
- Niko Hazelhoff: Ik spaar zelf geen postzegels. Ik spaar belastingzegels
- Wethouder Stellingwerf: Meer geveltuinen in Leeuwarden
- Meer gasten, minder nachten: vakantiegedrag verandert
- Ruim 3 procent meer omzet in de detailhandel – Aantal faillissementen is het laagst in drie jaar
- Jaap Stalenburg onder de pannen – Nu aan de slag in Zaanstad
- 1,5 miljoen Nederlanders hebben het gevoel dat een bekende een onveilige relatie heeft
- Geen uitsupporters FC Twente bij komende thuiswedstrijd Cambuur
- Uit de steigers: een bijzonder kantoorpand in de Huygensstraat
- Wat gebeurt er als mensen zich vervelen in hun werk?
- Dalende voedingswaarde van eten bedreigt onze gezondheid
- Nieuwe mbo-studenten maken op een laagdrempelige en actieve manier kennis met kunst, cultuur én de stad
- Vijf handige tips om samen afspraken te maken over smartphonegebruik
- Opinie: De begintijd van het digitale erfgoed was een zooitje en daarvan maakt ANP Foto een verdienmodel
- 1,7 miljoen auto’s verkocht in 2025, 259 duizend met stekker
- Doe mee aan de landelijke paaltjescheckdag
- Klein coronanieuws en andere zaken – 20 jaar na grote brand winkelcentrum Bilgaard – Vis van Jis neemt kraam Margareth over – Spannend: krijgen we een complete krant?
- FNP: Wij ontvangen wekelijks klachten over klapperende tegels, kan dit ook anders?
- Tientallen kilo’s cannabis aangetroffen tijdens coffeeshopcontroles Leeuwarden
- Zef Hemel: Heerenveen zou het bestaande moeten koesteren en niet moeten willen groeien maar eerder ontspannen
- De grootste klimaatrisico’s voor vastgoed staan niet op de balans
- Prijsstijging jaar op jaar bestaande koopwoningen vlakt verder af
- Visserijdagen met herinnering aan vergaan HA-10
- IJzerhandel Postma aan de Voorsteek stopt na negentig jaar
- De gevaarlijkste kruispunten en rotondes van de provincie
- Jelmer Staal nieuwe fractievoorzitter van PRO Leeuwarden
- Investeren in technisch talent hard nodig om klimaatdoelen in Friesland te realiseren
- Er staan wel leukere kookboeken in de kast. Als je hier uit gaat koken kun je de spruitjes al bijna weer ruiken.
- Hoe archeologie welzijn kan bevorderen
- Spooronderhoud heeft de neiging het slechtste in de mens naar boven te halen
- Nieuw cursusseizoen Seewyn Kunsteducatie
- Ouderen voelen zich niet gehoord bij woonprobleem
- Laten we het vooral van de positieve kant bekijken (expositieruimte brugwachtershuisje)
- Steeds meer mensen zijn single of hebben een latrelatie – Single vrouw is gelukkiger dan single man
- Eric Hoekstra ruikt sensatie in Franeker kerk vol lekkere hapjes
- Bij de aankoop van een woonboot komt net even iets meer kijken
- Deade Dichters Deklamatoarium yn Lippenhuzen
- De afgelopen weken kwam ik er niet onderuit: het gesprek over boetes
