Fietsersbond heeft kritiek op provincie over veiligheid en fietsnetwerk

(tekst: reactie Fietsersbond afdeling Frysl�n op de evaluatie van het Provinciale Verkeer en Vervoersplan)

Mogelijke komt de Fietsersbond afdeling Fryslan nog met een reactie op de evaluatie van het hele PVVP.

In deze korte notitie beperken we ons tot Hoofdstuk 4

Fietsers en Voetgangers.

Kwaliteit Fietsnetwerk

Zoals in de evaluatie reeds wordt aangegeven voldoet een groot gedeelte van het fietsnetwerk nog niet aan de inrichtingseisen voor een fietssnelweg of hoofdfietsroute. Conclusies over het effect van kwaliteit op het fietsgebruik zijn in dat licht prematuur, immers een groot gedeelte van het netwerk voldoet (nog) niet aan de in het PVVP gestelde kwaliteitseisen.

Uit het landelijk door de FB uitgevoerde Fietsbalans onderzoek blijkt dat ook de reistijd van sterke invloed is op het fietsgebruik. Echter vooral in verhouding tot de reistijd die met het alternatieve vervoersmiddel (veelal de auto) moet worden afgelegd. Uit de fietsbalans bleek dat gelijkblijvende fietsreistijd in verhouding tot toegenomen autoreistijd heeft geleid tot meer fietsgebruik. Het Fietsbalans onderzoek betrof wel uitsluitend stedelijk gebied.

Investeren in de kwaliteit van het fietsnetwerk is sowieso van groot belang om de bestaande fietsers ook op de fiets te houden. De Fietsersbond pleit ervoor dat de voortgang van inrichting van hoofdfietsroutes volgens de norm wordt bewaakt met een monitorprogramma.

Verkeersslachtoffers

De suggestie dat de verkeersveiligheid onder fietsers is verbeterd is in onze ogen niet juist. Reeds eerder dit jaar hebben we op basis van de gepubliceerde cijfers van het SWOV landelijk het volgende persbericht verstuurd:

PERSBERICHT

Utrecht, 22 april 2010

Aantal fietsslachtoffers stijgt

Totaal aantal verkeersslachtoffers daalt wel

De zojuist gepresenteerde ongevallencijfers 2009 laten een algemeen dalende trend in het aantal ongevallen zien. Het aantal dodelijk verongelukte fietsers is daarentegen gestegen ten opzichte van 2008. Het aantal fietsslachtoffers gaat niet mee in de dalende meerjarentrend van het aantal ongevallen. Het percentage fietsslachtoffers stijgt.

Verkeersslachtoffers 2005 2006 2007 2008 2009
Totaal aantal dodelijke ongevallen 817 811 791 750 720
Dodelijke fietsongevallen 182 216 189 181 185
Aandeel fietsslachtoffers 22% 27% 24% 24% 26%

Extra maatregelen noodzakelijk
Om deze ongewenste ontwikkeling te keren bepleit de Fietsersbond een aantal maatregelen op het gebied van infrastructuur en educatie, botsvriendelijke auto�s en vrachtverkeer.

Infrastructuur en educatie

De Fietsersbond pleit voor voortzetting en intensivering van maatregelen die de verkeersveiligheid voor fietsers kunnen bevorderen. De Fietsersbond zet vooral in op het meer scheiden van fietsers en gemotoriseerd verkeer en aanleg van veilige fietspaden en oversteken. Daarnaast is de Fietsersbond voor handhaving maximumsnelheden van het gemotoriseerd verkeer, beperking van autoverkeer in schoolomgevingen en langs schoolroutes,
educatie en voorlichting voor kinderen en ouderen en ontwikkeling van veilige en comfortabele fietsen voor ouderen.

Botsvriendelijke auto�s

De Fietsersbond zet zich al twee jaar in voor realisering van botsvriendelijke auto�s. TNO heeft hier in opdracht van de Fietsersbond onderzoek naar gedaan. In samenwerking met het ministerie van Verkeer en Waterstaat en andere partners doet TNO nu onderzoek naar verdere ontwikkeling van de voorruit-airbag. Dit najaar zal een test op straat met de sensortechniek starten in Amsterdam. Als alle auto�s uitgerust worden met deze extra airbag, zal dat jaarlijks tientallen dodelijke fietsslachtoffers schelen. De huidige ongevallencijfers onderstrepen de noodzaak tot een snelle invoering van de voorruit-airbag.

Rechtsafslaande vrachtwagens

Daarnaast blijft rechtsafslaand vrachtverkeer een groot en levensgevaarlijk risico voor fietsers. Dit jaar vielen er tien dodelijke slachtoffers. De Fietsersbond pleit voor het weren van vrachtwagens in drukke stedelijke gebieden. Noodzakelijk vrachtverkeer, zoals vervoerders voor grote bouwprojecten, zouden verplicht moeten worden een bijrijder mee te laten rijden en te laten kijken.

Groot verschil tussen werkelijk en geregistreerd

Het verschil tussen het werkelijke aantal en geregistreerde aantal is aanzienlijk. Zeker voor de ziekenhuisopnamen is de registratiegraad van fietsslachtoffers slechts 30 %, zoals uit onderstaande tabel blijkt. Dit betreft fietsslachtoffers in Nederland. De verklaring zit hem in het hoge aantal eenzijdige ongelukken waar fietsers slachtoffers van worden. Veelal veroorzaakt door infrastructuur, zoals gaten, kuilen, op- en afrit, takken op de weg etc.

Fietsverkeerslachtoffers in Fryslan

Er is geen reden om aan te nemen dat de registratiegraad van Frysl�n significant afwijkt van de landelijke. Voor Frysl�n zijn alleen fietsslachtoffers beschikbaar gebaseerd op de registraties en niet gebaseerd op de werkelijke aantallen.

Het beeld wijkt niet af van het landelijke beeld. Vergelijk je 2005 met 2009 dan kan je zeggen dat het aantal dodelijke fietsslachtoffers gehalveerd is. Vergeleken met 2006 is het gelijk gebleven. Statistisch gezien mag hier geen enkele conclusie aan worden verbonden. Bij de ziekenhuisopnamen onder fietsers is ook in Frysl�n de laatste jaren sprake van een stijgende lijn. Deze kan worden verklaard uit een toename van eenzijdige ongelukken. Een toename kan duiden op een verslechtering van de infrastructuur, mogelijk veroorzaakt door minder onderhoudswerkzaamheden.

Het aantal autoslachtoffers lijkt ook in lijn met het landelijke beeld wel structureel afgenomen.

Weersinvloeden
Het Fietsberaad heeft in een onderzoek aangetoond, dat het aantal fietsslachtoffers vooral ook fluctueert met de weersomstandigheden.

Elektrische fiets

De invloed van de elektrische fiets op de verkeersongevallen is nog niet bekend. Naast de genoemde mogelijk negatieve effecten op de verkeersveiligheid, kan ook worden aangetekend dat de toegenomen snelheid van ouderen de valkans a.g.v. te lage snelheid en brede vetergang zou kunnen beperken. Er zijn echter nog geen gegevens beschikbaar om dit te kunnen onderbouwen.
De elektrische fiets heeft ook naar onze mening veel potentie om de woon � werkafstand met de fiets op te rekken.

Kees Mourits
Provinciaal vertegenwoordiger van de Fietsersbond afdeling Frysl�n