Elzinga: Kamer van Koophandel slaat plank mis met regiovisie

(tekst: oud-raadslid D66 Wietse Elzinga op zijn weblog)

Regiovisie ‘Noorderlicht’ onderbelicht?

Wat nieuws betreft is het komkommertijd en dus mocht een medewerker van de Kamer van Koophandel Noord-Nederland (KvK NN) in een regionale krant vertellen dat hun regiovisie te weinig aandacht kreeg. Gelukkig dat vanwege vakanties weinig mensen dit artikel hebben gelezen, het stuk van de kamer getiteld ‘Noorderlicht’ is namelijk niet te lezen. Het gebrek aan belangstelling is hiermee afdoende verklaard.

Als trouw lezer van het wereldwijd toonaangevende blad voor management en organisties Harvard Business Review (HBR) en gezegend met (wer)ervaring in het hoger onderwijs, bedrijfsleven en politiek kon ik van de regiovisie geen chocolade maken. De regiovisie van KvK NN gaat uit van de gedachte dat je met het ordenen van de ruimte de regionale economie kunt be�nvloeden. Wijs hier en daar wat plekken aan voor bedrijvigheid en de economie floreert.

Ontwikkel langs snelwegen bedrijventerreinen en de ondernemers komen vanzelf. Nu hebben ondernemers inderdaad de neiging elkaar op te zoeken onder het motto ‘zie ons eens hier mooi zitten zijn’ in hun doorgaans fraaie bedrijfspanden, en heeft dit fenomeen zelfs een naam: agglomeratie-effect. Dit fenomeen doet zich voor in de A7-zone in Friesland en de Zuid-as in Amsterdam. De ervaring leert dat er zelden onderling zaken worden gedaan.

Vergelijk dat eens met de watercampus in oprichting in Leeuwarden. Startende bedrijven in die sector zitten bij elkaar in de stad en niet langs de snelweg simpelweg omdat de vereiste kennis in de hoofden van de mensen zit en fysieke nabijheid een absolute must is. In een recente uitgave van HBR viel te lezen dat overheden niet moeten proberen clusters te initi�ren maar wanneer er een (water)cluster ontstaat die wel te faciliteren. En dat laatste doet de gemeente Leeuwarden.

De grote vraag is:’Met welk type bedrijvigheid willen we in Noord-Nederland een boterham verdienen?’ Meer van hetzelfde met relatief weinig toegevoegde waarde en overeenkomstige welvaart, of meer kennisintensieve bedrijvigheid die zich niet laat sturen door maatregelen op het gebied van ruimtelijke ordening.

In de regiovisie ‘Noorderlicht’ valt op een aantal plaatsen iets te lezen over de noodzaak van lerende netwerken. In Noord-Nederland wordt het bekendste netwerk gevormd door de convenantpartners NOM, KvK NN, TCNN en Syntens en dat netwerk leert maar moeizaam. Wie anno 2010 nog steeds met stukken komt over ruimtelijke ordening in relatie tot regionale economie heeft weinig geleerd en moet over een gebrek aan belangstelling niet zeuren. Maar goed, in Leeuwarden zijn we de beroersten niet en ik heb van debatcentrum de Bres begrepen dat zij maar wat graag een debat over dit onderwerp (willen) organiseren.