Earste Keamer akkoart mei Wet gebrûk Fryske taal
(tekst: provincie Friesland)
Earste Keamer akkoart mei Wet gebrûk Fryske taal
Juster, 1 oktober 2013, gie de Earste Keamer akkoart mei de Wet gebrûk Fryske taal. De Twadde Keamer wie earder al akkoart. Mei it oannimmen fan de wet wurdt fan rykswegen yn ‘e provinsje Fryslân it rjocht fan elkenien garandearre om yn de rjochtseal en yn it kontakt mei bestjoersorganen syn of har eigen taal, Nederlânsk of Frysk, te brûken.
De wet is in fuortsterking fan de mooglikheden foar it brûken fan de Fryske taal yn it rjochtsferkear en it bestjoerlik ferkear. Deputearre Jannewietske de Vries: “Dizze wet is in boarch foar de gelikense posysje fan de Fryske en de Nederlânske taal yn Fryslân.”
Frysk by de rjochtbank
De wet regelet ûnder mear it brûken fan it Frysk yn it rjochtsferkear. Der steane bygelyks oanfoljende bepalingen yn foar de eed en it ûnthjit yn it Frysk by de rjochtbank. Fierder seit de Wet gebrûk Fryske taal ek dat in telastelegging ek yn it Frysk wêze mei. Dêryn, yn dagingen foar strafsaken of yn oproppen en yn útnoegings foar oare saken moat hiel dúdlik oanjûn wurde dat in ynwenner fan Fryslân de Fryske taal brûke kin yn ’e rjochtseal. It giet net om allinne sittings yn de provinsje Fryslân, mar om de rjochtbank dy’t Fryslân as har wurkgebiet hat (rjochtbank Noard-Nederlân of it gerjochtshôf Ljouwert-Arnhem).
Orgaan foar de Fryske taal
De ynstelling fan in Orgaan foar de Fryske taal is ûnderdiel fan dizze wet. Dit nije Orgaan hat aanst in wetlik foech en sjocht ta op de tapassing fan de Wet gebrûk Fryske taal en rapportearret dêroer oan de minister fan Ynlânske Saken en it Kolleezje fan DS.
It Orgaan hat ek in soarte fan Ombudsfunksje. It bringt it ferlet en de winsken fan de ynwenners fan Fryslân op it mêd fan it Frysk yn kaart. It Orgaan sjocht aanst ek ta op de krekte ynfolling fan it Kaderferdrach foar Nasjonale Minderheden dat foar de Friezen ûndertekene is en op it Europeesk Hânfêst foar regionale talen en talen fan minderheden dat foar it Frysk ûnder diel III ûndertekene is.
Gemeenten yn Fryslân moatte tenei taalbelied meitsje neffens de wet. It nije Orgaan foar de Fryske taal sjocht dêr op ta. In soad gemeenten hawwe al taalbelied of binne dêr mei dwaande. De gemeenten Amelân, Skiermuontseach, Skylge, Flylân en Weststellingwerf binne frijsteld fan dy ferplichting.
Ferwachte wurd dat it Orgaan foar de Fryske taal begjin 2014 ynsteld wurde kin.
Ynhâld
Dit binne de twa wichtichste algemiene kêsten fan de wet (letterlike tekst):
Artikel 2
De officiële talen in de provincie Fryslân zijn het Nederlands en het Fries.
Artikel 2a
Gelet op de gezamenlijke verantwoordelijkheid en zorgplicht voor de Friese taal en cultuur maken het Rijk en de provincie Fryslân periodiek bestuursafspraken ter uitwerking van de verantwoordelijkheid inzake de Friese taal en cultuur. Vanwege de internationale verdragsafspraken op dit terrein kunnen de bestuursafspraken ook voor de Friese taal en cultuur relevante beleidsterreinen omvatten die liggen buiten het gebruik van de Friese taal in het bestuurlijk verkeer en in het rechtsverkeer.
Kêst 2a makket dat de Bestjoersôfspraak Fryske Taal en Kultuer (BFTK) tusken Ryk en Provinsje wetlik ferankere is. Dy bestjoersôfspraak moatte provinsje en it Ryk altyd mei elkoar slute. Dêrmei jout kêst 2a tagelyk oan dat it belied op it mêd fan it Frysk breder is as allinne bestjoerlik ferkear en rjochtsferkear.
Meer berichten
- Ik kijk nog even naar de onuitgepakte dozen in de hoek. Jullie staan er morgen vast ook nog wel, denk ik
- Noem het getal: 955 miljard euro. Dan is iedereen meteen bij de les
- Ard van der Steur over zijn benoeming lid raad van toezicht musea: Ik ben een fan van Friesland
- 1 op de 3 Nederlanders borrelt wekelijks: ‘overgang van verplichting naar ontspanning’
- Talkshows lijden aan journalisten-inflatie
- Fatal Flowers in 1987 ‘een ware happening’ in Zalen Schaaf
- Een dagje erop uit in Noord-Nederland: dit ben je kwijt
- Consumentenvertrouwen daalt verder in mei
- Bestaande koopwoningen ruim 5 procent duurder in eerste kwartaal
- Tweedehands campers verliezen populariteit: lasten wegen zwaarder dan vakantievrijheid
- Klein coronanieuws en andere zaken – Van der Tol in beeld bij Oranje Bierhuis – Oranje Bierhuis (nog niet) verkocht aan Eric Kooistra – 9 lege winkelpanden in winkelcentrum Bilgaard – Leeuwarden geeft toegankelijkheidsprijs aan café waar gehandicapten niet kunnen komen
- Politiek Café Leeuwarden – Van der Galiën: Sport is jarenlang sluitstuk van de begroting geweest, nu is een inhaalslag nodig
- Inflatie stijgt naar 2,8 procent in april
- Ondernemers zijn mensen die niet klagen, maar dragen. Maar de grens is bereikt
- Woning Archipelweg gesloten vanwege illegale prostitutie
- Voor gezondste generatie ooit is meer ambitie nodig
- Eigen Huis roept op: leg biedproces wettelijk vast
- 82% van de Nederlandse 50-plussers wil maar één ding op vakantie… rust
- NVM: Recordaantal verkopen monumentale woningen met uitdagingen energielabelplicht
- Bewoners slaan alarm over verkeersveiligheid in wijk Aldlân
- ‘Terwijl bedrijven schreeuwen om mensen, blijven statushouders werkloos’
- Sociale supermarkt MOES uit Leeuwarden maakt kans op Appeltje van Oranje 2026
- Een stad leeft niet van avocado-toast en havermoutlattes alleen
- Kim van Keken: De omroepen zijn allang vergeten waartoe ze op aarde zijn
- Waar vrijwel alle Joodse Nederlanders moeite mee hebben, is dat ze persoonlijk ter verantwoording worden geroepen voor wat de regering-Netanyahu doet
- Zes op de tien Nederlanders mijdt Amerika als vakantiebestemming: Europa profiteert
- Als ik zoiets lees word ik kwaad en denk ik: wees blij met een dochter idioot!
- De schijf van vijf en Joris Driepinter – Volgens wie zijn wij te dik?
- Het onthutsende zat in een publieke omroep die zichtbaar niet meer durft te corrigeren
- Boodschappen duurder door oorlog, kostenstijgingen en lastenstapeling
- Nederlands bruto binnenlands product per inwoner vierde van de EU
- Verward en onbegrepen gedrag nog steeds maatschappelijke uitdaging
- Waarom ik nee zeg tegen jouw gezellige teamdag om de neuzen weer dezelfde kant op te krijgen
- Exit Karin Spaink – ‘Er moet iets op het spel staan, anders moet je het niet doen’
- Hulpverleners missen signalen bij intieme terreur
- Friese grutto eieren uitgebroed in Vogelpark Avifauna
- Geboren in Zeeland of Noord-Nederland: grootste kans om honderd te worden
- Grootste daling ondernemersvertrouwen sinds begin 2022
- Het park is gebouwd in een Natura 2000-gebied, vlak bij de Waddenzee, UNESCO Werelderfgoed. Dat is wel héél bijzonder
- PvdA: Wij zijn verbijsterd over de eis van coalitiepartij BBB
