Earste Keamer akkoart mei Wet gebrûk Fryske taal
(tekst: provincie Friesland)
Earste Keamer akkoart mei Wet gebrûk Fryske taal
Juster, 1 oktober 2013, gie de Earste Keamer akkoart mei de Wet gebrûk Fryske taal. De Twadde Keamer wie earder al akkoart. Mei it oannimmen fan de wet wurdt fan rykswegen yn ‘e provinsje Fryslân it rjocht fan elkenien garandearre om yn de rjochtseal en yn it kontakt mei bestjoersorganen syn of har eigen taal, Nederlânsk of Frysk, te brûken.
De wet is in fuortsterking fan de mooglikheden foar it brûken fan de Fryske taal yn it rjochtsferkear en it bestjoerlik ferkear. Deputearre Jannewietske de Vries: “Dizze wet is in boarch foar de gelikense posysje fan de Fryske en de Nederlânske taal yn Fryslân.”
Frysk by de rjochtbank
De wet regelet ûnder mear it brûken fan it Frysk yn it rjochtsferkear. Der steane bygelyks oanfoljende bepalingen yn foar de eed en it ûnthjit yn it Frysk by de rjochtbank. Fierder seit de Wet gebrûk Fryske taal ek dat in telastelegging ek yn it Frysk wêze mei. Dêryn, yn dagingen foar strafsaken of yn oproppen en yn útnoegings foar oare saken moat hiel dúdlik oanjûn wurde dat in ynwenner fan Fryslân de Fryske taal brûke kin yn ’e rjochtseal. It giet net om allinne sittings yn de provinsje Fryslân, mar om de rjochtbank dy’t Fryslân as har wurkgebiet hat (rjochtbank Noard-Nederlân of it gerjochtshôf Ljouwert-Arnhem).
Orgaan foar de Fryske taal
De ynstelling fan in Orgaan foar de Fryske taal is ûnderdiel fan dizze wet. Dit nije Orgaan hat aanst in wetlik foech en sjocht ta op de tapassing fan de Wet gebrûk Fryske taal en rapportearret dêroer oan de minister fan Ynlânske Saken en it Kolleezje fan DS.
It Orgaan hat ek in soarte fan Ombudsfunksje. It bringt it ferlet en de winsken fan de ynwenners fan Fryslân op it mêd fan it Frysk yn kaart. It Orgaan sjocht aanst ek ta op de krekte ynfolling fan it Kaderferdrach foar Nasjonale Minderheden dat foar de Friezen ûndertekene is en op it Europeesk Hânfêst foar regionale talen en talen fan minderheden dat foar it Frysk ûnder diel III ûndertekene is.
Gemeenten yn Fryslân moatte tenei taalbelied meitsje neffens de wet. It nije Orgaan foar de Fryske taal sjocht dêr op ta. In soad gemeenten hawwe al taalbelied of binne dêr mei dwaande. De gemeenten Amelân, Skiermuontseach, Skylge, Flylân en Weststellingwerf binne frijsteld fan dy ferplichting.
Ferwachte wurd dat it Orgaan foar de Fryske taal begjin 2014 ynsteld wurde kin.
Ynhâld
Dit binne de twa wichtichste algemiene kêsten fan de wet (letterlike tekst):
Artikel 2
De officiële talen in de provincie Fryslân zijn het Nederlands en het Fries.
Artikel 2a
Gelet op de gezamenlijke verantwoordelijkheid en zorgplicht voor de Friese taal en cultuur maken het Rijk en de provincie Fryslân periodiek bestuursafspraken ter uitwerking van de verantwoordelijkheid inzake de Friese taal en cultuur. Vanwege de internationale verdragsafspraken op dit terrein kunnen de bestuursafspraken ook voor de Friese taal en cultuur relevante beleidsterreinen omvatten die liggen buiten het gebruik van de Friese taal in het bestuurlijk verkeer en in het rechtsverkeer.
Kêst 2a makket dat de Bestjoersôfspraak Fryske Taal en Kultuer (BFTK) tusken Ryk en Provinsje wetlik ferankere is. Dy bestjoersôfspraak moatte provinsje en it Ryk altyd mei elkoar slute. Dêrmei jout kêst 2a tagelyk oan dat it belied op it mêd fan it Frysk breder is as allinne bestjoerlik ferkear en rjochtsferkear.
Meer berichten
- Rapport: Rendement hoger onderwijs in Nederland onder de maat
- Het mysterie van de verspeelde onderwijsmiljarden
- Samenwerking bewoners-gemeenten: Wat is dit voor democratie?
- ‘Wetgever moet boetestelsel herzien voordat rechtspraak overbelast raakt’
- Explosieve groei datacenters in Nederland zet stroom, CO₂ en water onder druk
- Opnieuw investeren minder bedrijven in verduurzaming
- Een politieagent die ziet hoe tegen een politieauto wordt geschopt, hoeft niet eerst een sociologische analyse te maken
- Helft Nederlanders verlangt naar eenvoud op vakantie: luxe minder belangrijk
- Weer minder nieuwbouwwoningen verkocht
- Drie decennia eilandleven Schiermonnikoog door Dick Kool
- Volksvertegenwoordigers leggen verantwoording af en mogen stevig worden bevraagd. Maar ergens zijn we de grens gaan overschrijden
- Ik zie het al voor me, iemand die een moestuin om zeep helpt met Round-up
- George Pars Graanhandel Hofleverancier
- Op naar wonen zonder winstoogmerk – SP-wet aangenomen
- Na het vonnis over het Fotomuseum begint de echte bestuursvraag
- Goed nieuws: we zijn Europees kampioen zitten!
- Bijna 22 miljoen zomervakanties in 2025, Frankrijk populairste bestemming
- ‘Consumenten moeten risico’s van goedkope buitenlandse aankopen kennen’
- Online supermarkt Crisp neemt bedrijfslunch-aanbieder De Buurtboer over
- En wat helemaal geweldig zou zijn dat ook de (school)jeugd van pakweg 10 tot 18 jaar van zich doet spreken (Wij zoeken dichters)
- Onderzoek Humanitas: Kwart Nederlanders ontdekt eenzaamheid vaak pas als het te laat is
- Onderzoek: Mannen geven vaker toe om discussies te voorkomen
- Economisch beeld minder negatief in juni – Meer export en consumptie huishoudens, minder investeringen
- Nije skriuwersbeurs foar talintfolle Fryske skriuwers
- Gemeente kiest voor de platte kabel van Flatpower. Waarom?
- Ongekende aanval op de onafhankelijke journalistiek van De Orkaan
- Klein coronanieuws en andere zaken – Raad borrelt bij Jonker Sikke – Liander zet bedrijven Ruiterskwarier van het stroom – Gluren bij de Buren valt bij The Saint in het water – Besluit over ROL had niet genomen mogen worden – Plantenwand legt het loodje – Rapen gaar nu Fries op site dreigt te verdwijnen
- Foort van Oosten gaat genieten en hard zijn best doen na krijgen van groot cadeau
- Proef met afhaalpunten voor kranten op eilanden gestart
- Docent Griekse en Latijnse taal Ninah Tiemersma Alumnus van het Jaar 2026
- Zorgverzekeraars willen dat de opslag op de premie verdwijnt voor mensen die langdurig hun premie niet kunnen betalen
- Gerben Dijkstra lijsttrekker Volt voor grensoverstijgende oplossingen
- Goedkoop trouwen? Dan naar Harlingen
- Inwoners gemeente Leeuwarden positief over Wmo-ondersteuning
- Open brief Landbouwnatuur over stikstof
- Gemeente Leeuwarden staat stoepladen toe onder voorwaarden
- Oppervlakte aardappelen gedaald naar laagste niveau sinds 2012
- Hein Jaap Hilarides en de Biltske Wassenaars
- Verkeerspsycholoog: Wie denkt dat hij kan appen en rijden overschat zijn brein
- Eva Pennings nieuwe kinderburgemeester – Dalène Ndikumana loco-kinderburgemeester
