De Oldehove, een scheve klomp stenen, is een prima armoedig symbool voor de Friese hoofdstad

Foto: Simon van der Woude

(tekst: ingezonden)

LEEUWARDEN: Kampioen in megalomane projecten. Nummer één in overbodige kunstprojecten. Eerste in het verknoeien van gigantisch veel geld. Bovenaan in de top-10 van wijken met de grootste armoede. Kortom, men weet prioriteiten te stellen in de Friese hoofdstad.

We zijn in 2008 al eens verrast met enorme spiegeleieren op het Wilhelminaplein. Och, het kostte slechts een ton. Niemand zat er op te wachten, iedereen vond het belachelijk lelijk en arme kindertjes konden er niet van eten.

In 2006 lanceerde de op één na slechtste burgemeester die Leeuwarden ooit heeft gehad, de geëxalteerde schreeuwer Geert Dales (toen nog VVD), het project Nieuw Zaailand. Je vraagt wie de slechtste burgemeester van de gemeente Leeuwarden is? Wel, die positie is vacant.

Nieuw Zaailand, het megalomane project, waarmee in 2008 werd begonnen, heeft de Leeuwarder binnenstad danig veranderd. Eerst door de gemeenteraad met nipte meerderheid aanvaard. Vervolgens voorgelegd aan de bevolking in een referendum met een onmogelijke vraagstelling. Een referendum dat, omdat dat beter uitkwam, ongeldig werd verklaard. Een nieuwe raad die in meerderheid de uitkomst van het referendum derhalve volledig negeerde. Een gemeenteraad die in vliegende vaart de bestemming van de oude museumpanden wijzigde en tot slot een provincie die met uiterst krappe meerderheid dan toch ook maar het groene licht gaf.

Het 120 miljoen euro kostende project veranderde het centrum van de stad aanvankelijk een aantal jaren in een bouwput. Het plan liep forse vertraging op en dreigde te mislukken, onder meer door technische problemen bij de parkeergarage. Later bleek dat uitbreiding daarvan mogelijk was, maar dat dit 8,5 miljoen euro extra kostte. En uiteraard was het hele project dus een jaar later klaar dan gepland. Dales vertrok naar InHolland, de Leeuwarder bevolking in opperste verwarring achterlatend en zijn opvolger Ferd Crone (PvdA) had de verregaande impertinentie, zeg maar gerust onbeschaamdheid, om het project nog steeds een koopje te noemen. En de armoede tierde welig voort. Ja, men weet prioriteiten te stellen in de Friese hoofdstad. En de wethouder van financiën zei: ‘We houden geld over als we de tekorten niet meetellen.’

Over Crone gesproken. Hij stelde de stad kandidaat voor Culturele Hoofdstad 2018. Europese Culturele hoofdsteden zijn het best bewaarde geheim van Europa. Vrijwel niemand weet nog welke (de vorige) culturele hoofdsteden waren en hoe hun programma’s eruit zagen ondanks de individuele en lokale successen die werden geboekt. Daarom moet en kan van een cultureel hoofdstadjaar niet meer worden verwacht dan het is: een uit de hand gelopen feest en een prestigeobject van megalomane bestuurders, dat in alle gevallen veel meer heeft gekost dan het heeft opgeleverd en voor de desbetreffende steden ooit op zal leveren.

Er valt niet in te zien waarom Leeuwarden, of all places, daar een uitzondering op zou en had kunnen vormen. In de media werd, niet onderbouwd, gemeld dat CH2018 Leeuwarden zo’n € 80 miljoen zou opleveren. Dat is ongeveer gelijk aan het bedrag dat het festijn heeft gekost. De relatieve winst gaat vooral naar hotels, (eet)café’s, musea, uitgaansgelegenheden e.d. De Gemeente alsook de Leeuwarder bevolking zijn er niets mee opgeschoten.

Hoe men op het bedrag van de geschatte baten komt, is trouwens volstrekt onduidelijk. Wellicht op een graag door (voormalig) burgemeester Crone gehanteerde manier, namelijk middels ‘een enquêtetje’ (onder een selectief groepje ondernemers). Let wel: Leeuwarden hoort in Nederland bij de steden met de armste buurten, de meeste werklozen, de meeste tienerzwangerschappen en het hoogste aantal jongeren dat een beroep doet op jeugdzorg. De stad staat al decennia bovenaan in de armoedelijstjes. Ja, men weet prioriteiten te stellen in de Friese hoofdstad.

In 2018 werden De Reuzen naar Leeuwarden gehaald. Vooraf dacht Leeuwarden dat zes ton genoeg was om de stad klaar te maken voor De Reuzen. Uiteindelijk kostte het de gemeente 1,1 miljoen euro. En de armoede tierde welig voort.

En dit jaar krijgt Leeuwarden een ‘wandelend bos’. Ik vraag me maar niet eens meer af hoeveel dit nu weer gaat kosten. Aan geld en aan water. En ik wil ook niet weten met hoeveel (verkeers)overlast deze ongein gepaard zal gaan. Bedenk daarbij dat de stad een prachtig en groot Leeuwarder Bos heeft met belangrijke natuurwaarden, het uitgestrekte recreatiegebied Groene Ster, de bij toeristen geliefde Prinsentuin en diverse andere mooie parken. Tussen haakjes, de armoede tiert met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid weliger voort dan de 1.500 lopende bomen. Maar ach, het is nu eenmaal een onthutsend gegeven dat armoedebestrijding niet tot de prioriteiten behoort van de Gemeente Leeuwarden. Wat dat betreft is de Oldehove, een scheve klomp stenen, een prima armoedig symbool voor de Friese hoofdstad.

Arend A. Schalekamp 9 mei 2022