Crone: Leeuwarders hebben genoeg humor voor groeispurt

(tekst: Vergadering College van Burgemeesters en Wethouders 7-4-2009)

Onderwerp: Burgerjaarverslag 2008

Besluit B&W

De burgemeester besluit:
1. de tekst van het burgerjaarverslag 2008 is vastgesteld;
2. het burgerjaarverslag 2008 aanbieden aan de gemeenteraad en de brief aan de raad is vastgesteld;
3. de tekst van het burgerjaarverslag 2008 tot 6 april 2009 vertrouwelijk behandelen en het vormgegeven

Burgerjaarverslag daarna actief openbaar maken door:
a. aanbieding aan de gemeenteraad met aanbiedingsbrief op 6 april 2009;
b. publicatie in het Nederlands en Fries op www.leeuwarden.nl (in downloadable formaat) op 6 april 2009;
c. opname in de gemeentegids en verspreiding huis aan huis in de gemeente Leeuwarden vanaf 25 mei 2009.
(Besluit dateert van 24 maart 2009)

Toelichting

Er gebeurt van alles in onze gemeente. Veel gaat goed, maar er zijn ook dingen die beter kunnen. Dat blijkt uit het burgerjaarverslag 2008, dat dit jaar in de Gemeentegids wordt opgenomen. Met dat verslag legt de burgemeester verantwoording af over de kwaliteit van de gemeentelijke dienstverlening in 2008 en over de mate waarin burgers in dat jaar betrokken waren bij beleidsontwikkeling en beslissingen.
De tekst van het verslag over het jaar 2008 is op 24 maart vastgesteld. Het met foto’s vormgegeven burgerjaarverslag 2008 is vanaf 6 april te lezen op www.leeuwarden.nl en wordt vanaf 25 mei in de gemeentegids van Leeuwarden huis aan huis in Leeuwarden verspreid.

————————————-

[Voorin gemeentegids: voorwoord Crone]

Samen

In Leeuwarden is het prettig wonen, werken en ondernemen. We doen het als gemeente prima vergeleken met steden die ongeveer even groot zijn. Leeuwarden heeft een stevig cultureel aanbod, een prachtige historische binnenstad, een uitstekend ziekenhuis en vele voorzieningen in de wijken en dorpen, dus dichtbij mensen thuis. We hebben in Leeuwarden veel zorg en aandacht voor de mensen die dat nodig hebben.
Ik ben trots op de bedrijvigheid in onze stad, de financi�le dienstverleningssector en het midden- en kleinbedrijf dat in allerlei branches actief is. En ik ben er ook trots op dat Leeuwarden op veel gebieden vooruitstrevend is. We investeren in duurzame energie, energiebesparing en (water)technologie, omdat we zorg willen dragen voor de toekomst. Wij willen de wereld zo goed mogelijk overdragen aan onze kinderen en kleinkinderen.
Leeuwarden is de Kennisstad van Frysl�n. We hebben hier belangrijke kennisinstituten op het gebied van watertechnologie en duurzaamheid. Er wordt hard gewerkt aan een Kenniscampus voor drie hogescholen, en er is een uitgebreid aanbod aan mbo-opleidingen. Het valt mijzelf heel vaak op: de meer dan 28.000 studenten (HBO en MBO) geven onze stad fleur.
Deze gemeentegids geeft een beeld van wat er allemaal gebeurt in Leeuwarden. U treft nuttige informatie aan over de gemeente, de wijken en dorpen en over organisaties, verenigingen en instellingen die hier actief zijn. De gids bevat adressen en telefoonnummers op het gebied van wonen, werken, onderwijs, zorg, milieu, vervoer, vrije tijd en sport. Veel actuele informatie is te vinden op www.leeuwarden.nl

Er gebeurt van alles in onze gemeente. Veel gaat goed, maar er zijn ook dingen die beter kunnen. Dat blijkt uit het burgerjaarverslag, dat dit jaar in de Gemeentegids is opgenomen. Met dat verslag leg ik als burgemeester verantwoording af aan de gemeenteraad en inwoners van Leeuwarden over de kwaliteit van de dienstverlening van de gemeente in 2008 en over de mate waarin burgers in dat jaar betrokken waren bij beleidsontwikkeling en beslissingen.

Samenwerking en communicatie tussen de gemeente, inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners blijken steeds weer belangrijke succesfactoren te zijn. Zeker in economisch moeilijke tijden moeten we samen nieuwe plannen blijven maken en daarover helder communiceren. Want wij maken samen deze stad.

Ferd Crone, burgemeester van Leeuwarden

[Katern burgerjaarverslag]
Burgerjaarverslag 2008

Leeuwarden in cijfers
Inwoners per 1-1-2009 93.511
Geboorten 1080
Sterfgevallen 792
Huwelijken 384
Geregistreerd partnerschap 92
Arbeidsplaatsen per april 2007 53831
Woningen per 1-1-2009 46049
Vestiging 6642
Vertrek 6298
Bedrijfsvestigingen per april 2007 5004
Koninklijke onderscheidingen 22
Bron: Gemeente Leeuwarden

Tien dingen die goed gingen in 2008
� Het aantal brede scholen is uitgebreid tot zeven: Vrijheidswijk, Heechterp-Schieringen, Bilgaard, Achter de Hoven/Schepenbuurt/ Wielenp�lle, Oud Oost, Camminghaburen en Aldl�n-Oost. De scholen werken onder meer aan de sociale competenties van kinderen en stimuleren activiteiten op het gebied van sport, kunst en cultuur.
� Er is meer kennisintensieve bedrijvigheid. De bouw van de Kenniscampus is gestart. Waterinstituut Wetsus is uitgebreid, geprofessionaliseerd en heeft zijn internationale netwerk kunnen vergroten.
� Dankzij de betrokkenheid van burgers en goede communicatie gaat het goed met het vinden van locaties voor maatschappelijke opvang. Voor twee voorzieningen is het al gelukt, voor twee voorzieningen moeten nog locaties worden gevonden.
� Jongeren vallen minder vaak tussen wal en schip, mede dankzij de start van een Jongerenloket in combinatie met het Leerwerkloket.
� Door de intensieve samenwerking in het Veiligheidshuis krijgt elke overlastpleger een aanpak op maat.
� Leeuwarden is goed op stoom met zijn woningbouw. In 2008 zijn 587 woningen gerealiseerd. De woningvoorraad is in 2008 toegenomen tot 46.049 woningen.
� Een aantal sportvoorzieningen is in gebruik genomen, zoals het Cruijff Court en Krajicek Playground.
� Mensen zijn tevreden over de voorzieningen die de gemeente biedt om zo lang mogelijk thuis te kunnen blijven wonen, zoals rolstoelen en scootermobielen.
� We stimuleren energiebesparing en gebruik van alternatieve brandstoffen, onder meer door de bouw van energiezuinige appartementen in het Tramkwartier, taxivervoer op aardgas, de LED-verlichtingscampagne en initiatieven in Nieuw Stroomland.
� We besparen papierwerk en versnellen procedures rond diverse vergunningen. Leeuwarden loopt vooruit op de Omgevingsvergunning die per 1 januari 2010 ingaat.

Tien dingen die in 2009 moeten gebeuren
� Met een inburgeringscampagne aandacht geven aan leven m�t elkaar in plaats van naast elkaar.
� Duurzame bedrijvigheid stimuleren, onder andere door de ontwikkeling van een Energiepark en de inzet op een �Full Sustainable City� (FSC): een duurzame stad die gebruikt maakt van alternatieve energie.
� De Werkacademie aanpassen en verbeteren om werkzoekenden te blijven ondersteunen bij het vinden van een baan.
� Jongerenparticipatie op wijk- en gemeenteniveau evalueren.
� De aanpak van jeugdige criminelen in het Veiligheidshuis verder verbeteren.
� Het openbaar vervoer blijven stimuleren en de bereikbaarheid van de stad verder verbeteren, onder meer door verdere voorbereiding van de aanleg van de Haak, de Westelijke Invalsweg, het Drachtstercomplex en Stadsring/Oostergoplein.
� Heldere taal in de communicatie met burgers, zodat informatie nog beter toegankelijk en beschikbaar wordt.
� Blijven streven naar een schone woonomgeving. Het basiskwaliteitsniveau is in 2008 overal gehaald, maar de verzorging van de openbare ruimte kan op sommige plekken beter. Vooral zwerfaval moet verminderen.
� Verder versterken van de wijkpanels en dorpsbelangen in hun zelfstandigheid.
� Een voortvarende aanpak van het project Nieuw Zaailand.

Wisseling van de wacht
In 2008 heeft raadslid Farshad Bashir (SP) de raad verlaten om Tweede-Kamerlid te worden. Bashir is opgevolgd door Atze Boomstra. Addy Stoker verruilde het fractievoorzitterschap van de ChristenUnie voor een gewone raadszetel. Zijn collega-fractielid Arco van Daalen nam de voorzittershamer over. PvdA-raadslid Nienke de Waard ging in het najaar met zwangerschapsverlof en werd vervangen door Ziad Zibari.
De wethouders Marga Waanders (PvdA) en Yvonne Bleize (PAL/GroenLinks) vonden elders een bestuurlijke uitdaging. Zij zijn in 2009 opgevolgd door Henk Deinum (PvdA) en Isabelle Diks (PAL/GroenLinks). Lilian Dijkhof werd op de �dag van de Kinderraad� de nieuwe kinderburgemeester. Samen met de echte burgemeester is zij langs gegaan bij verschillende basisscholen om te vertellen over politiek en de Kinderraad.

Participatie en communicatie

Meepraten
De gemeente vindt het belangrijk dat burgers meepraten over wat er gebeurt in hun omgeving. Hun meningen, kennis, ervaring en medewerking helpen de gemeente bij het maken en uitvoeren van goede plannen. Het is belangrijk dat zoveel mogelijk mensen zich kunnen vinden in een besluit en daar iets aan hebben. Daarom hebben we er als gemeente veel voor over burgers bij de ontwikkeling van plannen te betrekken.
Burgers kunnen op veel verschillende manieren meepraten en meedenken. Wat er uiteindelijk met de inbreng van burgers gebeurt, hangt onder meer af van eerdere afspraken, de capaciteit om plannen uit te voeren, de politieke wil en de financi�n.
Leeuwarden heeft een speerpunt gemaakt van gebiedsgericht werken. Burgers krijgen via wijkpanels en dorpsbelangen zoveel mogelijk zeggenschap over hun eigen buurt. De wijkpanels en dorpsbelangen stellen hiervoor een wijk- of dorpsprogramma op.
Burgers kunnen ook meepraten via adviesraden, inspraakprocedures of op informatieavonden. Wie wil, kan zelf een burgerinitiatief op de agenda van de gemeenteraad zetten. In 2008 heeft de gemeente een �Invloedwijzer� opgesteld. Daarin staat of en hoe inwoners invloed kunnen hebben op keuzes die de gemeente maakt, bijvoorbeeld op het gebied van sport of onderhoud van de openbare ruimte.
Kijk op www.leeuwarden.nl voor alle mogelijkheden om met de gemeente mee te praten, mee te beslissen en mee te doen.

Wat kwam er van de voornemens voor 2008 terecht?
� De gemeente heeft zich meer ingespannen om burgers meer en in een vroeger stadium te betrekken bij zaken als wijkbeheer en �onderhoud en beleid op het gebied van wonen, cultuur en werk en inkomen.
� Burgers hebben via wijk- en dorpspanels meer zeggenschap gekregen over hun eigen buurt.
� Burgers kunnen nog beter worden ge�nformeerd over het werk van de gemeenteraad.
� Burgers zijn niet geheel tevreden over de manier waarop de gemeente met hun inbreng omgaat; dat moet dus beter.

DOEN! succesvol afgerond
Het project DOEN! heeft in Leeuwarden veel succes gehad. Burgers kregen niet alleen de kans om mee te praten, maar beschikten ook over een budget en konden zelf beslissingen nemen over wat er in hun buurt gebeurde. Het project begon in 2006 met subsidie van het Rijk en is in 2008 succesvol afgerond.
In de wijken Tjerk Hiddes/Cambuursterhoek, Heechterp/Schieringen, Vlietzone, Schepenbuurt en Wielenp�lle vonden in totaal zeventig DOEN!-projecten plaats, waaronder het opknappen van speelplekken en buurthuizen, subsidie voor buurtmusicals en een computercursus voor senioren.
Zowel de gemeente als de bewoners van de wijken zijn enthousiast over de resultaten van DOEN!. Een van de doelen was om het vertrouwen van de wijkbewoners in de gemeente te herstellen. Dat lijkt gelukt. Een puntje van kritiek vanuit de wijkbewoners betrof de communicatie met de gemeente: die had wat beter gekund, met name over de voortgang van projecten.

Meepraten over een nieuwe opvanglocatie
De inwoners van de gemeente Leeuwarden zijn in 2008 flink betrokken bij de keuze voor nieuwe locaties voor maatschappelijke opvang. Vanwege de sluiting van gebouw de Terp worden vier nieuwe opvangplekken gezocht. De gemeente is met wijkpanels, omwonenden en belangstellenden in gesprek over mogelijke opvangplaatsen. Er zijn inmiddels locaties gevonden voor de algemene opvang (Nieuweweg 3) en een verpleeghuis (de Buitenschool aan de J.H. Knoopstraat). De zoektocht naar geschikte locaties voor een sociaal pension en een gecombineerde opvang of nachtopvang is nog in volle gang. Suggesties voor geschikte panden zijn welkom.
Zie www.leeuwarden.nl/locatiekeuze

Burgemeester Ferd Crone: �Praat mee over nieuwe locaties voor maatschappelijke opvang! Op de website van de gemeente leest u er alles over. U kunt nieuwe locaties doorgeven, reageren op suggesties of u opgeven voor de nieuwsbrief.�

Vernieuwde bestemmingsplannen
De gemeente is begonnen met het actualiseren van bestemmingsplannen. In 2013 moeten er zo�n vijftig bestemmingsplannen zijn vernieuwd. Inwoners kunnen op vooraf bepaalde inspraakmomenten op de plannen reageren. De hoorzittingen over de bestemmingsplannen werden over het algemeen goed bezocht door de bewoners.
De gemeente verwerkt de uitkomsten van de hoorzittingen zo goed mogelijk in de uiteindelijke bestemmingsplannen en probeert daarbij rekening te houden met alle belangen. In 2008 zijn de bestemmingsplannen Snakkerburen, Jabikswoude, Newtonpark VI en het ontwerp-bestemmingsplan Kenniscampus/Rengerspark vastgesteld door de raad.

Nieuw Stroomland: duurzaamheid in ontwikkeling
Samen met de provincie Frysl�n en de gemeenten Littenseradiel en Menaldumadiel werkt Leeuwarden aan de ontwikkeling van het gebied ten zuidwesten van de stad. Woningbouw, bedrijvigheid, infrastructuur en recreatie geven het gebied, dat de naam �Nieuw Stroomland� heeft gekregen, de komende jaren een nieuw gezicht.
De samenwerkende partijen zetten sterk in op duurzaamheid. Ze zoeken innovatieve bedrijven met schone technologie�n om zich in Nieuw Stroomland te vestigen. Die bedrijven krijgen de ruimte om te experimenteren, bijvoorbeeld met energie uit afval of zonne-energie.
De woningen in Nieuw Stroomland krijgen duurzame energievoorzieningen. De recreatiemogelijkheden in de wijk moeten een positieve bijdrage leveren aan de beleving van landschap en natuur.

Tunnel in plaats van een brug
Het zou eerst een fiets- en voetgangersbrug worden, maar het wordt toch een tunnel. Omwonenden van het Oostergoplein hadden in 2008 grote bezwaren tegen de plannen om een brug over het plein te bouwen. De gemeente kon die bezwaren, ook met aanpassingen van het plan, niet wegnemen. Na overleg met de Fietsersbond, verschillende wijkpanels en bewoners van de Verlengde Schrans is nu een ontwerp voor een tunnel gemaakt. Het ontwerp houdt ook rekening met de sociale veiligheid van weggebruikers. Er worden maatregelen genomen om de sociale veiligheid te waarborgen.

Betrokkenen raadplegen over nieuw beleid
Als de gemeente beleid maakt voor een bepaalde doelgroep, moeten de mensen die het aangaat daarover mee kunnen praten. In 2008 vonden verschillende keren zulke bijeenkomsten plaats. Een voorbeeld is de werkconferentie �Niemand aan de kant!, waar welzijnsorganisaties en individuele burgers meepraatten over participatie en integratie in Leeuwarden.
Ter voorbereiding op de Beleidsnotitie jongerenwerk 2008-2010 sprak de gemeente onder meer met welzijnsorganisaties, jongerenwerkers en de Jongerenadviesraad. Een van de uitkomsten is dat jongeren de ruimte krijgen om zelf activiteiten in hun wijk op te zetten.
Aan de nota Cultuurvuur, die in 2008 is vastgesteld, gingen vijf �Cultuurvuur-debatten� vooraf. Daaraan deden in totaal zo�n driehonderd makers en gebruikers van cultuur mee. Een van de conclusies was dat gemeenschapskunst een goede vorm is om de sociale samenhang in wijken te versterken. Die vorm van kunst is in de Cultuurnota opgenomen.

�Eltsenien syn h�s�
Leeuwarden stelde in 2008 het woonbeleid voor de komende jaren vast in het Woonplan Eltsenien syn h�s 2008-2013. Met het Woonplan wil de gemeente de komende jaren een evenwichtig woningaanbod cre�ren voor verschillende doelgroepen, zodat Leeuwarden goed kan concurreren met andere gemeenten.
De gemeente heeft hierover overleg gevoerd met woningcorporaties, het Platform Wonen (ontwikkelaars en makelaars) en verschillende huurdersorganisaties. Die partijen kunnen zich allemaal vinden in het Woonplan, maar vinden het belangrijk dat de gemeente erop let dat de scheiding tussen arme en rijke wijken niet groter wordt en dat er genoeg woningen beschikbaar blijven voor huishoudens met een smalle beurs.

Gemeentebestuurders op bezoek
In het voorjaar van 2008, ongeveer een halfjaar na zijn aantreden, bracht burgemeester Ferd Crone werkbezoeken aan alle wijken en dorpen van de gemeente. In de maanden daarvoor was hij natuurlijk al bij veel activiteiten betrokken, maar de programma�s die de wijk- en dorpspanels voor hem hadden opgesteld, gaven hem een completer beeld van wat er op verschillende plekken gebeurt.
Crone nam, evenals andere gemeentebestuurders, ook een kijkje in de keuken van bedrijven, verenigingen en instanties in de gemeente. Hij liet zich bijvoorbeeld uitgebreid informeren over voorzieningen voor kwetsbare inwoners. Zo bezocht hij de dagopvang, gebruiksruimten en het straathoekwerk op de Zuidergrachtswal, vindplekken van zwervende Leeuwarders, de unit medische hero�nebehandeling en de vrouwenopvang van Fier Frysl�n.
Gemeentebestuurders bezochten verder onder andere Vluchtelingenwerk, de Kenniscampus, de uitreiking van de Friese Ondernemersprijs (FOP), de hoogste divisie basketbal Aris, Indoor Friesland, een kookclinic en het sk�tsjesilen. De gemeenteraad bracht in september 2008 in zijn geheel een bezoek aan de wijk Heechterp-Schieringen, een van de 40 aangewezen krachtwijken.

Burgemeester Ferd Crone: �Ik heb in al mijn bezoeken gemerkt dat er veel humor in de Leeuwarders zit, genoeg om een volgende groeispurt te maken. We moeten er samen de schouders onder zetten.�

Word lid van het digitale burgerpanel!Het digitale burgerpanel is een groep burgers die zo nu en dan een digitale vragenlijst van de gemeente beantwoordt. Een handig klankbord voor de gemeente dus. In 2008 kreeg het burgerpanel vragen over de website van de gemeenteraad. Daarop reageerden 233 mensen. Word ook lid van het burgerpanel! Dat kan als u 18 jaar of ouder bent en in de gemeente Leeuwarden woont. Meld u aan via het formulier op www.leeuwarden.nl.

Er op tijd bij zijn
Burgers vinden het heel vervelend als ze pas op het laatste moment worden ge�nformeerd over ingrijpende plannen. De gemeente heeft daarom in 2008 over belangrijke onderwerpen vroegtijdig een informatiebijeenkomst gehouden. De bijeenkomsten werden in de huis-aan-huiskrant en via wijkpanels of dorpsbelangen aangekondigd.
Onderwerpen waren de verhoging van de spoorbrug bij Ouddeel, verkeersmaatregelen in Zuiderburen, de eventuele vestiging van maatschappelijke opvang in de Buitenschool aan de J.H. Knoopstraat, herziening van de bestemmingsplannen Vosseparkwijk en het project Drachtsterweg en omgeving. Voor de woningbouwplannen in het Sint Bonifatiuspark werd in het najaar een informatiecentrum aan de P.J. Troelstraweg geopend.

Project Nieuw Zaailand van start
De plannen rond de vernieuwing van het Zaailand waren in 2008 veel in het nieuws. De gemeente besloot om 8,5 miljoen extra krediet beschikbaar te stellen. Daar ging een stevig debat aan vooraf.
De binnenstad van Leeuwarden krijgt door het project Nieuw Zaailand een totaal andere aanblik. De vernieuwing is nodig om de stad aantrekkelijker te maken voor (nieuwe) winkeliers, winkelend publiek en toeristen, iets waar ook het Centrummanagement Leeuwarden (CML) zich hard voor maakt. CML is een platform waarin gemeente, de Leeuwarder Ondernemersvereniging (LEON),
Parkeergarages Leeuwarden en Expeditie Leeuwarden/VVV samenwerken.
Het Fries Museum trok zich vanwege financi�le perikelen tijdelijk terug uit de plannen, maar besloot in november weer mee te doen. Het nieuwe museum aan het Wilhelminaplein zal in 2011 zijn deuren openen.
In november hield de gemeente een informatiemarkt over het project Nieuw Zaailand. Daar konden inwoners de maquette en sfeerbeelden van de (ver)bouwplannen bekijken en alles te weten komen over zaken als (tijdelijke) parkeergelegenheden. Inmiddels zijn de bouwactiviteiten van start gegaan. Eind 2011 moet het nieuwe plein klaar zijn, inclusief museum, een grotere parkeergarage, winkels, appartementen en terrassen.

Burgemeester Ferd Crone: �Ik ben blij dat het project Nieuw Zaailand, weliswaar na een stevig debat, doorgaat. Dat het besluit op die manier met overtuiging is genomen, vind ik winst voor de stad. De stad heeft het project Nieuw Zaailand echt nodig.�

Op de politieke agenda
In 2008 zijn er jammer genoeg geen burgerinitiatieven ingediend. Elke inwoner van Leeuwarden kan met een burgerinitiatief een onderwerp op de politieke agenda zetten en daarmee feitelijk iets veranderen. In 2007 zette een initiatief van een burger haast achter de totstandkoming van een verordening waarin staat dat de gemeente een boete moet betalen als zij te laat is met een besluit over zaken die burgers direct aangaan. De verordening is op 1 januari 2009 ingegaan.
Alle inwoners van de gemeente die stemrecht hebben bij raadsverkiezingen of dat kiesrecht op grond van hun leeftijd binnen twee jaar krijgen, mogen een burgerinitiatief indienen. Dat moet schriftelijk gebeuren bij de burgemeester, als voorzitter van de gemeenteraad.

Neem initiatief!Maakt u zich druk over iets wat in uw buurt wel of juist niet gebeurt? Vindt u dat de gemeente te weinig doet voor een bepaalde doelgroep? Is er een ander onderwerp waarover de gemeenteraad volgens u moet praten? Dien een burgerinitiatief in! Meer informatie op www.leeuwarden.nl

Politiek initiatief
Politieke partijen kunnen een onderwerp op de politieke agenda zetten door een initiatiefvoorstel in te dienen bij het college van Burgemeester en Wethouders, met het verzoek dat uit te werken.
In 2008 werden bijna alle zeven initiatiefvoorstellen van verschillende partijen aangenomen: deelname aan de Gay Pride (PvdA, PAL/GroenLinks, VVD, SP, FNP), alcoholvrije feesten (PvdA), versterking van winkelaanbod en diversiteit (PvdA, VVD), kwaliteit Zuiderburen (VVD), aanleg �Groene daken� (ChristenUnie, VVD) en het instellen van een wijkprijs (PvdA). De VVD trok een initiatiefvoorstel over een Leeuwarder Meer in. De behandeling van initiatiefvoorstellen van de ChristenUnie over minder koopzondagen en van de VVD over winkelveiligheid schoven door naar 2009.

Weten wat er gebeurt
Hoe werkt het gemeentebestuur precies? Wie zijn de leden van de raad, hoe nemen ze hun besluiten en kunnen burgers daar invloed op hebben? Burgers die op zulke vragen antwoord willen, kunnen een kijkje nemen achter de schermen van de gemeenteraad. Bijvoorbeeld door als �Gast van de raad� een raadsvergadering te volgen. Maar er zijn ook andere manieren om meer van de gemeentepolitiek te weten te komen. De gemeente werkt op allerlei manieren aan meer betrokkenheid van burgers bij de politiek.
Zo vormden acht inwoners van Leeuwarden tot januari 2008 een burgervisitatiecommissie. Een vooruitstrevend Leeuwarder initiatief. De burgervisitatiecommissie volgde de gemeenteraad een jaar lang intensief en gaf uiteindelijk advies over hoe de raad zijn werk aantrekkelijker en begrijpelijker kan maken. In 2008 zijn al verschillende maatregelen genomen; het komende jaar zal blijken hoeveel effect die hebben.
In opdracht van de gemeente werkt lokale omroep Mercurius mee aan de verbetering van de zichtbaarheid van het gemeenteraadswerk. Het doel is om de kloof tussen burger en politiek te verkleinen. Mercurius verzorgt de uitzending van de tweewekelijkse tv-talkshow �De Aangename Gemeente� (DAG) en het programma �De raad deze maand�. Daarnaast zendt Mercurius met Kanaallokaal informatie over raads- en commissiewerk uit. Kanaallokaal is te volgen in het stadskantoor en andere openbare gebouwen als de Harmonie, het ziekenhuis en musea.
Een andere manier om inwoners actief bij het gemeentewerk te betrekken, is een �politieke markt�. In het voorjaar van 2008 organiseerde de gemeente een politieke markt over grootschalige detailhandel in de Zuidlanden. Aanleiding was de discussie over de eventuele vestiging van een hypermarch� (megasupermarkt) in het gebied. De gemeente neemt de inbreng van de 120 bezoekers mee in de verdere plannen.

Jongeren praten mee
Jongeren weten zelf het beste wat voor hen belangrijke onderwerpen zijn en kunnen het best zelf uitleggen hoe ze daarover denken. Daarom is de Jongerenadviesraad Leeuwarden (JAR) een belangrijke gesprekspartner voor de gemeente. De JAR kan de gemeente gevraagd en ongevraagd advies geven. Daarnaast is de gemeente in verschillende wijken van de stad bezig met het oprichten van jongerenplatforms. In Zuiderburen bestaat zo�n platform inmiddels (zie zuplafo.nl). In 2009 wil de gemeente beter zicht krijgen op jongerenparticipatie, door middel van een evaluatie van de jongerenplatforms en de JAR.

Kinderraad
Ook op de basisschool kunnen kinderen kennis maken met het gemeentebestuurswerk onder de noemer �Kinderraad�. De gemeente heeft hier in 2005 speciaal lesmateriaal voor ontwikkeld voor leerlingen uit groep 8. De Kinderen kunnen ter afsluiting van de lessen een eigen voorstel doen, dat op de �Dag van de Kinderraad� wordt gepresenteerd. Voor de uitvoering van het voorstel met de meeste steun stelt de gemeente � 5000,- beschikbaar. Het winnende voorstel van 2008 was een �kleurrijk verkeersplein� van de Prins Constantijnschool.

Voornemens
De gemeente is van plan om de participatie van burgers en de communicatie met burgers in 2009 verder te verbeteren door:
� te blijven zoeken naar vormen om de burger bij het bestuur te blijven betrekken;
� de participatie van jongeren te evalueren;
� nog beter te laten zien wat er met de inbreng van burgers gebeurt;
� de inhoud van de kennisgevingenpagina van de gemeente in de huis-aan-huis-krant toegankelijker te maken;
� aantrekkelijker en begrijpelijker te vergaderen;
� meer publiciteit te geven aan de televisieprogramma�s �DAG TV� en de �Raad deze maand�.

Dienstverlening

Dit mag u verwachten
De gemeente is er voor u, en niet andersom. U mag daarom goede dienstverlening verwachten. Of het nu gaat om de diensten en wachttijden bij de balie, ondersteuning bij het zoeken van werk, het beperken van overlast of het onderhoud in de openbare ruimte, in alle gevallen wil de gemeente kwaliteit leveren.
Een aantal afspraken, bijvoorbeeld over wachttijden aan de balie, is opgenomen in het Kwaliteitshandvest, dat sinds eind 2007 bestaat. Maar er wordt ook aan verdergaande verbetering gewerkt, zoals betere bereikbaarheid via internet en telefoon, minder papieren rompslomp en kortere afhandelprocedures voor burgers en ondernemers. Daarmee wordt de dienstverlening de komende jaren nog beter.
Ook op andere punten zet de gemeente in op betere dienstverlening: (langdurig) werklozen krijgen adequate hulp bij het zoeken van een baan. Ook werkt de gemeente aan een schonere en veiliger woonomgeving door aanpak van overlast en onderhoud van straten en groen.

Kwaliteitshandvest
Het Kwaliteitshandvest van de gemeente bevat onder andere de volgende afspraken:
� Medewerkers van de gemeente staan u deskundig, vriendelijk en correct te woord.
� Nadat u zich heeft gemeld bij de centrale balie, wordt u binnen 20 minuten geholpen.
� Als u een afspraak heeft met iemand van de gemeente hoeft u niet langer dan 5 minuten te wachten.
� U krijgt binnen 5 dagen antwoord op uw e-mail.

Wat kwam er van de voornemens voor 2008 terecht?
� De samenwerking tussen diverse instanties, met als doel de criminaliteit en overlast te verminderen, is verbeterd.
� Door verbeterde samenwerking met scholen en hulpverleningsinstellingen vielen minder jongeren tussen wal en schip. Het aantal jongeren in Leeuwarden dat vroegtijdig van school gaat, is in 2008 kleiner geworden.
� Meer meldingen van overlast zijn binnen de normtijd verholpen en de gemeente heeft mensen daarover beter ge�nformeerd.
� De papierberg voor ondernemers en burgers is afgenomen, maar kan nog kleiner.
� De gebruiksmogelijkheden van de website en de telefonische bereikbaarheid van de gemeente kunnen nog beter.

Klanttevredenheid
2006 2007 2008
Oordeel bezoekers over openingstijden 6.5 7,5 7.1
Oordeel bezoekers over wachttijd aan de balie 7.3 8,1 8.1
Oordeel over de wijze waarop de beller geholpen is bij het telefonisch contact 7.4 7.1 7.3
Oordeel over de prijs van producten en diensten 6.4 6.4 6.3
Totaaloordeel klanttevredenheid 7.1 7.8 7.7
Bron: Benchmark Publiekszaken

De papierberg moet kleiner
Ondernemers en burgers willen niet onnodig vaak formulieren invullen met steeds dezelfde persoonsgegevens. Ze hebben dan ook baat bij de �Omgevingsvergunning�, waarin verschillende vergunningen, zoals bouw-, milieu-, natuur- en monumentenvergunning, samenvallen. Die zogeheten �Wabo� (wet algemene bepalingen omgevingsrecht) wordt op 1 januari 2010 ingevoerd, maar Leeuwarden heeft daarin een voorsprong genomen. De gemeente werkt sinds september 2008 alsof de Wabo al is ingevoerd. Dat scheelt veel tijd en papierwerk.
Het verkrijgen van een evenementenvergunning, een exploitatievergunning voor horeca en een parkeervergunning is voor ondernemers in Leeuwarden, vergeleken met andere gemeenten, relatief omslachtig. De gemeente heeft een model gemaakt om hierin beter inzicht te krijgen, zodat zij de komende jaren kan controleren of de papierberg minder wordt.
Ook op een andere manier maakt de gemeente Leeuwarden het de inwoners makkelijker. Huurders van Nieuw Wonen Friesland kunnen sinds september 2008 al hun verhuiszaken bij hun woningbouwvereniging regelen. Ze hoeven dan zelf geen uittreksel uit de basisadministratie meer te regelen of aangifte van verhuizing te doen. Het blijft natuurlijk wel mogelijk om eenvoudig via internet een uittreksel aan te vragen of een verhuizing door te geven.

Hulp bij hulpvragen
Veel ouderen, chronisch zieken en gehandicapten hebben ook last van de papieren rompslomp. Ze krijgen hulp of zorg van verschillende instanties die doorgaans allemaal iets van hen willen weten. Voor een deel stellen ze ook allemaal dezelfde vragen en dat zou niet nodig moeten zijn. Het project �Gezamenlijke beoordeling� wil hieraan een einde maken. Dat project is in het voorjaar van 2008 gestart.
Een cli�nt die een hulpvraag indient bij de gemeente, het UWV Werkbedrijf (voorheen UWV en CWI) of het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ), krijgt bezoek van een projectmedewerker die naar de totale situatie van de aanvrager kijkt. Dan kan het bijvoorbeeld gebeuren dat iemand die beugels aanvraagt voor in huis, in aanmerking blijkt te komen voor een hogere uitkering, schuldhulpverlening en huishoudelijke hulp.
In de gemeente Leeuwarden is de gezamenlijke beoordeling een tijdelijk samenwerkingsverband tussen het UWV Werkbedrijf, CIZ, de gemeente en de organisatie MEE. De beoordeling vindt plaats op basis van de regelingen WIW, WWB, Wajong, Ziektewet, WSW, AWBZ en de Wmo. De gezamenlijke beoordeling blijkt zo goed te werken, dat ook andere zorgaanbieders mee willen doen.

Hulp nodig?Meer informatie over alle voorzieningen die de overheid biedt? Kijk op de website: http://www.regelhulp.nl

De Formulierenbrigade rukt uit
De website van de gemeente Leeuwarden bevat een pagina �Bereken uw recht�. Op die pagina kunnen burgers eenvoudig nagaan of ze recht hebben op een gemeentelijke vergoeding. Veel mensen met een laag inkomen hebben recht op subsidies of andere regelingen. Dat kan zomaar een paar honderd euro aan inkomsten per jaar schelen.
Sommige mensen hebben hulp nodig bij het invullen van de formulieren. Voor hen is er de Formulierenbrigade. Deze brigade wil mensen helpen om van hun recht gebruik te maken. Een medewerker komt langs om uit te zoeken op welke inkomstenondersteuning iemand recht heeft en helpt bij het invullen van formulieren. In de laatste helft van 2008 hielp de Formulierenbrigade ruim 350 mensen, die daardoor gemiddeld 278 euro extra inkomsten kregen.

Hulp nodig bij formulieren?De Formulierenbrigade geeft gratis hulp. Maak een afspraak via 058-234 8443 of info@formulierenbrigadeleeuwarden.nl.

Geregeld vanachter de computer
Veel mensen vinden het prettig om zaken vanuit huis te regelen, op een moment dat het hen uitkomt. Het �digitaal loket� van de gemeente Leeuwarden probeert dat zo makkelijk mogelijk te maken.
Steeds meer inwoners van de gemeente zijn inmiddels bekend met de gemeentelijke website: 74 procent in 2008. Steeds meer mensen maken daar ook gebruik van. In 2008 werd een kwart van de verhuizingen via internet doorgegeven. Nieuwe internetmogelijkheden in 2008 waren onder meer:
� de informatie over kennisgevingen van vergunningaanvragen en -verleningen in uw naaste omgeving;
� informatie over bodemonderzoek en �kwaliteit;
� informatie over de voortgang van bouwaanvragen;
� het aanvragen van een kapvergunning door burgers;
� het subsidie informatieloket, dat verenigingen, instellingen en stichtingen een overzicht geeft van subsidiemogelijkheden en fondsen.
Leeuwarden doet het als digitale gemeente goed in vergelijking met andere gemeenten. In de jaarlijkse monitor van Overheid.nl staat Leeuwarden in de lijst van middelgrote gemeenten op de derde plaats. Toch heeft de gemeente haar doelstellingen voor 2008 niet volledig gehaald en laat de gebruikersvriendelijkheid van de website nog te wensen over. Burgers geven de gemeente daarom slechts een 5,9 voor de website. Belangrijkste voornemens voor 2009 zijn daarom: nog meer digitale diensten en een website die mensen snel en makkelijk brengt bij de informatie die ze zoeken.
Zie http://www.leeuwarden.nl/digitaalloket

Gratis uittreksel Vrij veel mensen maakten eind 2008 bezwaar tegen het Elektronisch Pati�ntendossier. Als ze dat ook voor hun kinderen wilden doen, moesten ze een uittreksel uit het bevolkingsregister aanvragen. Volgens de gemeente hoort bezwaar maken gratis te zijn. Daarom kregen burgers in zo�n geval het uittreksel gratis mee.

Meer tevreden bellers
Steeds meer mensen bellen met het callcenter van de gemeente Leeuwarden 058-233 8888. Via dat nummer worden bellers steeds beter meteen geholpen. De tevredenheid van bellers over de manier waarop ze geholpen zijn, is opnieuw toegenomen: van een 7,1 in 2007 naar een 7,3 in 2008. Bovendien zijn meer telefoontjes binnen twintig seconden opgenomen (van 63 procent naar 71 procent).

Klare taal
De gemeente handelt bouwvergunningaanvragen of bezwaarschriften bijna allemaal binnen de wettelijk termijnen af. Subsidieverzoeken en burgerbrieven worden helaas minder vaak op tijd beantwoord. Toch was er sprake van verbetering. De subsidieverzoeken werden in 2008 (73 procent binnen de termijn) wel sneller afgerond dan in 2007 (44 procent binnen de termijn). De gemeente beantwoordde brieven in 2008 ook sneller, maar ook dat moet nog beter.
De gemeente wil haar taalgebruik ook verder verbeteren. Daarom is in 2009 het project �Klare taal� gestart, dat medewerkers van de gemeente helpt om in duidelijke en begrijpelijke taal te schrijven.

Loketbezoekers geven een 7,8
Mensen die in 2008 aan de balie van het stadskantoor kwamen, gaven gemiddeld een 7,8 voor de manier waarop ze geholpen zijn. De wachttijd waarderen ze zelfs met een 8,1.
De gemeente wil de dienstverlening aan het loket verder verbeteren, bijvoorbeeld door ervoor te zorgen dat het gevraagde product al klaar ligt of door de vraag van een bezoeker in ��n keer afhandelen.
Burgers waren in 2008 iets minder tevreden over de openingstijden van de gemeente dan in 2007 (van rapportcijfer 7,4 naar 7,1). Leeuwarden ondertekende in 2008 samen met zeven andere gemeenten het �koploperconvenant tijdbeleid�. De gemeenten zetten daarmee hun ambities voor een flexibele dagindeling bij verschillende voorzieningen zwart op wit. In het najaar begon Leeuwarden met een onderzoek naar de openingstijden van het Stadskantoor. De uitkomsten daarvan zorgen wellicht voor andere openingstijden.

Werken aan een schone, veilige stad en buurt loont
Meldingen van burgers zijn belangrijk om overlast aan te kunnen pakken en de openbare ruimte netjes te houden. De gemeente heeft daarover afspraken gemaakt met de wijkpanels en dorpsbelangen.
In 2008 steeg opnieuw het aantal meldingen over onderhoud en overlast. Er waren 9.626 meldingen, ruim duizend meer dan in 2007. De meldingen over afval, dieren en geluid namen toe, terwijl er minder meldingen kwamen over verlichting, sociale overlast en weg- en straatmeubilair. Een groeiend probleem is zwerfafval. Daar besteedt de gemeente in 2009 dan ook extra aandacht aan.
De gemeente heeft het beheer van de openbare ruimte in de afgelopen drie jaar in beeld gebracht. Daaruit blijkt dat burgers ieder jaar meer tevreden zijn over het onderhoud in de wijken. Het lukt ook steeds beter om meldingen op tijd af te handelen: van 56 procent in 2007 naar 69 procent in 2008.
Ook aan sociale veiligheid heeft de gemeente in 2008 hard gewerkt, onder meer door samen met andere instanties, zoals het Openbaar ministerie, de politie en GGZ het Veiligheidshuis te openen in het Leeuwarder gerechtsgebouw. Diverse instanties werken daar samen en niet langer langs elkaar aan het terugdringen van de criminaliteit en overlast. Ook het Jongerenloket en de centra voor Jeugd en Gezin dragen bij aan minder overlast door jongeren.
Uit de Veiligheidsprestatie-index blijkt dat Leeuwarden het vergeleken met andere gemeenten niet slecht doet op het gebied van veiligheid. Maar het aantal straatroven, mishandelingen en bedreigingen blijft zorgelijk. Vandaar dat de gemeente veel aandacht houdt voor (camera)toezicht, met name in de binnenstad en stadwachten inzet voor toezicht op straat en in de parken.

Help mee via Burgernet Burgemeester Ferd Crone: �Leeuwarden begon in 2008 met Burgernet, een telefonisch netwerk van mensen die gemeente en politie willen helpen, bijvoorbeeld na een inbraak of bij de vermissing van een kind. Deelnemers van Burgernet worden via de meldkamer van de politie ingeschakeld. Hun bijdrage is geweldig belangrijk. Draag bij aan de veiligheid in uw dorp of wijk. Meld u aan via www.burgernet.nl.�

Gemiddeld rapportcijfer voor veiligheid per wijk
Veiligheidsprestatie-index scores 2004 2005 2006 2007 2008
Binnenstad 3,71 4,18 4,25 4,58 4,53
Transvaalwijk & Rengerspark 7,47 7,35 7,42 8,07 7,98
Bilgaard & Havankpark e.o. 6,43 6,29 6,40 6,90 6,58
Vrijheidswijk 4,43 6,50 6,79 5,31 5,49
Lekkum e.o. 7,98 7,99 8,16 8,61 8,44
Bloemenbuurt & Oldegalile�n 6,17 7,16 7,30 6,88 6,45
T.Hiddes & Cambuursterhoek 5,62 5,34 5,60 6,57 6,35
t Vliet 5,22 5,75 5,94 5,55 5,35
Oranjewijk & Tulpenburg 5,89 6,11 6,29 6,90 6,93
Heechterp 5,28 5,00 5,19 6,00 5,92
Schieringen & De Centrale 5,76 6,50 6,43 6,05 5,85
Camminghaburen 7,41 7,36 7,39 7,31 7,20
Achter de Hoven 6,36 6,44 6,58 7,52 7,33
Schepenbuurt 6,78 6,30 6,28 6,56 6,28
Wielenpolle 6,06 6,40 6,47 5,85 5,70
Huizum-Oost 5,83 6,00 6,28 7,12 7,08
Huizum-West 7,16 6,40 6,43 7,51 7,58
Aldlan 6,80 7,20 7,38 7,76 7,45
Nijlan 7,50 7,40 7,40 7,26 7,20
Hempens/Teerns & Zuiderburen 8,57 8,58 8,65 9,01 8,83
Wirdum & Swichum e.o. 7,83 8,39 8,52 8,78 8,60
Wytgaard e.o. 8,94 8,69 8,70 9,04 8,91
Goutum & De Zuidlanden 8,63 9,05 9,03 8,95 8,68
Vossepark & Helicon 7,92 7,97 7,98 8,59 8,44
Vogelwijk & Muziekwijk 7,13 7,63 7,76 8,60 8,39
Valeriuskwartier & Magere Weide 5,92 6,99 7,01 7,19 7,31
Westeinde 8,32 8,06 8,01 7,99 7,82
totaal 6,71 6,93 7,02 7,28 7,14
Bron: Veiligheidsprestatie-index gemeente Leeuwarden.

Alcohol moet leuk blijven
Burgemeester Ferd Crone deelde in april, samen met jongeren, raadsleden en politiemensen aan stappers een �ABC�tje voor de kroegtijger� uit. In de brochure staat hoe je uitgaan veilig en leuk kunt houden.
Naast deze �vriendelijke� actie deden opsporingsambtenaren hun werk. Bij 154 controles constateerden zij 87 maal een overtreding, bijvoorbeeld als een minderjarige alcohol kreeg.
In december stuurden burgemeester Crone en wethouder Krol een brief aan 4000 kinderen tussen de 12 en 16 jaar om hen te waarschuwen voor de gevaren van alcohol.
Een initiatiefvoorstel van het CDA leidde tot het beleidsplan Jongeren en alcohol, met als doel schadelijk alcoholgebruik te voorkomen en terug te dringen.

Werken aan werk
De gemeente spant zich in om (langdurig) werklozen te ondersteunen bij het vinden van een baan. In 2008 deed Leeuwarden mee aan een landelijk proefproject voor intensieve hulp aan werkzoekenden.
Daarnaast bleek dat de �leerwerkplekken� die de gemeente in 2006/2007 had ingesteld, goed hebben gewerkt. Van de 31 mensen die zo�n leerwerkplek hebben gehad, hadden in 2008 nog slechts vier mensen een uitkering. De gemeente zelf had ook enkele leerwerkplekken die overgingen in een betaalde baan binnen of buiten de gemeente.

Parkmanagement op De Hemrik
De gemeente Leeuwarden werkt samen met de provincie Frysl�n aan de verbetering van bedrijventerreinen. Zo wordt op bedrijventerrein De Hemrik sinds november 2008 bij wijze van proef parkmanagement ingezet, een vorm van bedrijventerreinbeheer waarbij gemeente en ondernemers nauw samenwerken.
Door parkmanagement worden ondernemers meer betrokken bij hun eigen omgeving en komen zij meer in contact met collega-ondernemers. In een plan van aanpak worden concrete projecten genoemd die in samenwerking met de ondernemers worden uitgevoerd.
De totale projectperiode loopt tot en met 2011. In die tijd moet het nut van parkmanagement zich bewijzen.

Klachten en bezwaren
Het aantal klachten over de gemeente is al enkel jaren ongeveer gelijk. De gemeente probeert klachten binnen zes weken af te handelen. Bij ingewikkelde klachten kan het vier weken extra duren. In 2008 lukte het in drie van de vier gevallen om een klacht binnen die tien weken af te handelen. De gemeente koos er in 2008 vaker voor om even te bellen met iemand die een klacht had ingediend. Dat hielp vaak om een klacht sneller af te handelen.
Het aantal bezwaarschriften tegen (voorgenomen) gemeentelijke beleid was in 2008 fors lager dan de voorgaande jaren. In 2006 en 2007 waren er veel bezwaarschriften omdat toen meer mensen tegen hetzelfde besluit bezwaar indienden. De gemeente streeft ernaar dat niet meer dan 15 procent van de ingediende bezwaarschriften gegrond is. In 2008 is dat percentage net gehaald.
Een speciale commissie adviseert de gemeente over de bezwaarschriften. Een van de lessen van het afgelopen jaar is dat heldere taal in de communicatie een bezwaarschrift soms kan voorkomen.

Klachten en bezwaarschriften
2006 2007 2008
Aantal ingediende klachten 147 157 149
% afgehandeld binnen 10 weken 74% 64% 73%
Aantal ingediende bezwaarschriften 327 331 197
Gemiddelde termijn van afhandeling bezwaarschriften(in weken) 13,5 12 11,6

% bezwaarschriften (deels) gegrond 17% 9% 15%
Bron: Gemeente Leeuwarden
Voornemens
De gemeente wil de dienstverlening aan burgers verder verbeteren. De voornemens voor 2009 zijn:
� de bureaucratische rompslomp voor burgers en ondernemers blijven verminderen;
� nog meer producten en diensten via internet aanbieden;
� een website die mensen snel en makkelijk brengt bij de informatie die ze zoeken;
� burgerbrieven sneller afhandelen, in eerste instantie door een proefproject;
� heldere taal in brieven;
� betere samenwerking met het UWV Werkbedrijf in dienstverlening aan werkzoekenden.

Boargerjierferslach 2008 yn it FryskIt boargerjierferslach yn it Frysk kinne jo fine op ‘e webside fan de gemeente Ljouwert.