Bedrijven zetten meer in op automatisering door personeelstekort – 64 procent van de bedrijven heeft last van personeelstekort

(tekst: CBS – beeld Roelof van der Schaaf)

Bedrijven zetten meer in op automatisering door personeelstekort

– 64 procent van de bedrijven heeft last van personeelstekort.
– De afgelopen jaren maakten bedrijven het daarom vooral aantrekkelijker om bij hen te werken.
– In april 2026 geven de meeste bedrijven aan meer in te zetten op automatisering.

Bijna twee derde van de bedrijven heeft last van een personeelstekort. De meeste bedrijven zetten meer in op automatisering om hiermee om te gaan. Grote bedrijven en bedrijven in de informatie en communicatie doen dit het vaakst. Dit meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van de Conjunctuurenquête Nederland, die wordt gehouden met de KVK, het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB), MKB-Nederland en VNO-NCW.

Voor bijna de helft van de bedrijven (30 procent van alle bedrijven) met een personeelstekort is meer inzetten op automatiseren, bijvoorbeeld robotisering of AI-ondersteuning, de belangrijkste maatregel. Een jaar geleden zeiden de meeste bedrijven nog dat ze het aantrekkelijker maakten om bij hen te werken om meer personeel aan te trekken. Vooral grote bedrijven automatiseren vaker. In het kleinbedrijf geven bedrijven vaker aan de productie te beperken vanwege een personeelstekort.

Toename automatisering in bijna alle bedrijfstakken

In bijna alle bedrijfstakken is het aandeel bedrijven dat meer inzet op automatisering vanwege het personeelstekort toegenomen. Alleen in de cultuur, sport en recreatie is dat gedaald. In de informatie en communicatie is de toename vergeleken met een jaar eerder het sterkst. Automatisering is ook in deze bedrijfstak de meest gekozen oplossing voor het personeelstekort.

In de meeste bedrijfstakken is het aandeel bedrijven dat het aantrekkelijker maakt om bij hen te werken juist afgenomen. In de bouwnijverheid geven bedrijven met 34 procent dit nog steeds het vaakst aan. In de informatie en communicatie doen bedrijven dit het minst vaak met 18 procent.

Productiviteitsverhoging als alternatief voor personeelsuitbreiding

Door de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt richten ondernemers zich vaker op het verbeteren van de arbeidsproductiviteit. Ruim drie kwart van de ondernemers zegt maatregelen te nemen om de productiviteit binnen hun bedrijf te verhogen. In het grootbedrijf (85 procent) doen ondernemers dit vaker dan in het mkb (71 procent) De maatregelen die zij het meest noemen zijn investeringen in technologie en automatisering, en efficiëntere processen invoeren. In het midden- en kleinbedrijf zetten bedrijven vaker in op de optimalisatie van de bestaande werkomgeving en faciliteiten.

Een gebrek aan personeel (30 procent) en externe factoren zoals economische onzekerheid (27 procent) zijn de belangrijkste belemmeringen voor bedrijven om de productiviteit te verhogen. Vergeleken met een jaar geleden zeggen bedrijven vaker dat economische onzekerheid belemmert om de productiviteit te verhogen. Andere belemmeringen zijn hoge kosten (14 procent) en gebrek aan innovatieve oplossingen (5 procent).