Provincie aan zet om bouwvergunning Cambuur op uitstoot stikstof op de natuur te toetsen

Impressie Cambuurstadion door bouwgroep Dijkstra Draisma (zo wordt het niet)

Het stikstof-rapport gebiedsontwikkeling WTC-Cambuur is verstrekt aan de gemeente Leeuwarden tijdens het begin van de stikstof-crisis, maar lijkt geen rekening te houden met de onzekerheden, maar ook onmogelijkheden van toen. De provincie is aan zet bij de komende bouwvergunningen om de uitstoot van stikstof op de natuur te toetsten.

Door Gina Kamsma (10 juli 2020)

Liwwadders vraagt zich af waarom de stikstof-crisis geen invloed lijkt te hebben op de ontwikkeling van het gebied WTC-Cambuurgebied. Het bestemmingsplan is op 8 juli 2019 zonder slag of stoot door de raad van Leeuwarden vastgesteld. Op 29 mei 2019 heeft de Raad van State echter een halt toegeroepen aan de wijze van de berekening van de uitstoot van stikstof op daarvoor gevoelige natuurgebieden, waarvan er vele zijn in Nederland. De uitstoot van stikstof moest van de Raad van State op basis van de regelgeving anders benaderd en berekend worden. Er mag niet meer worden gerekend met een vermindering van de uitstoot van stikstof, die onzeker is. De zogenaamde Aerius-berekening is afgeschoten.

Bouwend Nederland op slot

Als resultaat van deze uitspraak lag bouwend Nederland stil en worden inmiddels bij vele bouwprojecten omvangrijke stikstof-rapportages verlangd van de provincies die de Wet natuurbescherming uitvoeren. Bij het bouwen en bij het gebruik van nieuwe gebouwen, waar publiek op afkomt, komt in beginsel extra stikstof vrij. Om de uitstoot van het verkeer te verminderen is de maximum snelheid overdag beperkt tot 100 km. De discussie loopt nog steeds, waarbij het niet eenvoudig is regels voor een vermindering van de uitstoot van stikstof door de agrarische sector te bedenken en in te voeren. Dat belemmert een goede algehele landelijke aanpak.

Onzekerheid van het Rijk na 29 mei 2019 over de aanpak van de stikstof-crisis, maar de Aerius-berekening is van de baan

Na de uitspraak van de Raad van State laat minister Carola Schouten van Landbouw Natuur en Voedselkwaliteit aan de Tweede Kamer weten dat een team van specialisten zal proberen de consequenties van de uitspraak van de Raad van State helder te krijgen. Er wordt gewerkt aan een nieuwe versie van de door de Raad van State bekritiseerde Aerius-calculator, op basis waarvan de berekeningen van de stikstof-uitstoot werden gemaakt. Totdat er duidelijkheid is van de experts en er een nieuwe wijze van berekening is, wordt er geen toestemming gegeven door de overheid voor activiteiten die stikstof doen neerslaan (kunnen doen neerslaan) in stikstof-gevoelige natuurgebieden. Die toestemming zal in de toekomst toch mogelijk zijn wanneer de initiatiefnemer naast de nieuwe vervuilende activiteit een bestaande stopt (saldering) of wanneer wordt aangetoond dat voor de activiteit geen alternatief is, het initiatief om dwingende redenen van groot openbaar belang moet plaatsvinden én de vervuiling wordt gecompenseerd (de ADC-toets). Dat moet nader worden uitgezocht. De Aerius-berekening is achterhaald.

Stikstof-rapport in opdracht van de gemeente van juni 2019 is gebaseerd op de Aerius-berekening

Aan het besluit tot vaststelling van het bestemmingsplan voor de gebiedsontwikkeling WTC-Cambuur ligt een stikstof-rapport ten grondslag waarop de datum 13 september 2017 en ook de datum 13 juni 2019 staat. Op 13 juni 2019 is er onzekerheid en geldt het standpunt van het Rijk dat de Aerius-calculator moet worden aan gepast en de huidige niet meer kan worden gebruikt. In het rapport van een extern adviesbureau staat dat de stikstof-uitstoot van de ontwikkelingen (sloop, bouw en gebruik) en het bijbehorende verkeer zijn berekend met programmapakket Aerius. Er wordt stikstof uitgestoten, maar op grond van de Aerius-berekening zou de uitstoot 0 zijn op het beschermde natuurgebied de Groote Wielen aan de oostkant van Leeuwarden. Een dergelijke uitkomst van de berekening lijkt een reden dat de Raad van State deze op 29 mei 2019 niet meer accepteert. Vreemd is ook dat de Groote Wielen niet zijn aangewezen als stikstof-gevoelig natuurgebied. Het gebied de Alde Feanen is dat wel. Dat is het gebied dat in stikstof-rapportages wordt vermeld bij bijvoorbeeld bouwprojecten in de regio waarvoor een onderzoek naar stikstof-uitstoot nodig is. Op 12 juli 2019 kondigen Rijk en provincies aan dat ze in het najaar 2019 verwachten aanvragen voor overheidstoestemming, zoals een vergunningsaanvraag voor bouwen, weer in behandeling te kunnen nemen met als beoordelingskader: saldering of de ADC-toets.

De provincie en natuurbescherming

De gemeente hoort van de Raad van State dat niemand beroep heeft aangetekend tegen het nieuwe bestemmingsplan, dat daarmee op 20 september 2019 geldend is geworden. Dit betekent niet dat het stikstof-rapport van 13 juni 2019 een onaantastbare status heeft gekregen. Bij iedere aanvraag voor een vergunning om te bouwen moet een natuur-toets plaatsvinden. Het college van gedeputeerde staten van (in dit geval) Fryslân is het bevoegd gezag en beslist. Niet de gemeente. Op 10 juli 2020 is een dergelijke besluit van GS genomen voor het gehele ontwikkelingsgebied WTC-Cambuur. Kennelijk zullen tot en met 2022 twee soorten vleermuizen kunnen worden verstoord bij de (bouw)activiteiten. Daarvoor heeft GS toestemming gegeven in de vorm van een ontheffing. Stikstof-uitstoot heeft op de eerste plaats een negatieve invloed op natuurgebieden, die daarvoor gevoelig zijn. Bij iedere vergunning tot bijvoorbeeld bouwen zal GS moeten kunnen beoordelen of de eventuele sloop, de bouw en het gebruik van het gebouw de stikstof-neerslag in een dergelijk natuurgebied zal doen toenemen. Daarbij is de provincie niet gebonden aan een stikstof-rapport bij een onherroepelijk bestemmingsplan van een gemeente.

De eerste vergunningen zijn in procedure

17 juni 2020 is de eerste grote bouwvergunning voor dit gebied verleend. Op Stadionsplein 4 mag een McDonalds worden gebouwd. De vergunning voor de bouw van twee supermarkten is aangevraagd. Daar heeft de gemeente kennelijk meer moeite want het besluit is verdaagd tot 13 augustus 2020. Liwwadders vraagt zich af hoe GS hier tegenaan kijkt. Met name de stikstof-uitstoot van het autoverkeer van en naar deze locaties zal niet mals zijn. Op 30 juni 2020 schrijf het college van burgemeester en wethouders van Leeuwarden aan de raad een brief, waarin wordt vermeld dat rond de zomer door de aannemer moet worden begonnen met de werkzaamheden voor een nieuwe Cambuurstadion wil de planning van ingebruikname (september 2022), ook voor ROC Friese Poort, gehaald kunnen worden.

Gina Kamsma stikstof