Benmhammed (PvdA): Wsw’ers moeten klachten in kunnen dienen

(tekst: PvdA Leeuwarden)
Onderwerp: rapport van de Ombudsman “oog voor mensen met arbeidsbeperking”

Leeuwarden, vrijdag 3 oktober 2014
Geacht college,

Mensen in de sociale werkvoorziening (Wsw’ers) kunnen in praktijk nergens met hun klachten terecht, constateert waarnemend Nationale Ombudsman Frank van Dooren. Als gevolg van de overdracht van taken en bevoegdheden van gemeenten aan gemeenschappelijke regelingen en vervolgens SW-bedrijven, raken Wsw’ers steeds verder buiten beeld bij gemeenten. De Ombudsman deed onderzoek nadat hij klachten ontving van Wsw’ers. Zij kregen nergens gehoor voor hun problemen op de werkvloer. Hij roept gemeenten op hun verantwoordelijkheid te nemen.

De PvdA-fractie heeft naar aanleiding van deze uitspraken kennis genomen van het onderliggende onderzoek “oog voor mensen met arbeidsbeperking” en stelt naar aanleiding daarvan schriftelijke vragen. Voor de PvdA is goed werk immers een kernwaarde. De antwoorden willen we meenemen bij de behandeling van de participatiewet, in de komende weken. Wij verzoeken u dan ook binnen de maximale termijn de vragen te beantwoorden.

In Nederland hebben ongeveer 120.000 mensen een indicatie voor de Wet sociale werkvoorziening (Wsw’ers) vanwege een arbeidsbeperking. De overheid vindt het belangrijk hen kansen te bieden op de arbeidsmarkt. Daarom zijn de Wet sociale werkvoorziening en de Participatiewet (vanaf 1 januari 2015) in het leven geroepen. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van deze wetten. In praktijk is de uitvoering vaak ondergebracht bij een gemeenschappelijke regeling. Die besteedt het op haar beurt weer uit aan een van de 90 SW-bedrijven.

De Nationale Ombudsman roept gemeenten op hun verantwoordelijkheid te nemen. Zij sturen nu te veel op financiën en staan te ver af van de Wsw’ers en hun belangen. Daarnaast moeten gemeenten een laagdrempelige ingang bieden waar Wsw’ers terecht kunnen met klachten. Frank van Dooren: “Wsw’ers mogen niet met hun klachten van het kastje naar de muur gestuurd worden”.

De Nationale Ombudsman vindt dit een zorgelijke ontwikkeling. Steeds meer overheidstaken worden in het kader van decentralisatie ondergebracht bij gemeenten, dichter bij de mensen. In praktijk kan het steeds verder uitbesteden van taken leiden tot het tegenovergestelde: de afstand tussen burger en overheid wordt groter. Bij problemen dreigt de burger tussen wal en schip te raken, omdat alle betrokken instanties naar elkaar wijzen. Dit rapport laat zien hoe dat bij de Wsw gebeurt. De ombudsman gaat in oktober en november in gesprek met gemeentelijke klachtbehandelaars over toegankelijke klachtbehandeling na de decentralisatie.

Met betrekking tot het bovenstaande vragen wij u het volgende:

1. Hebt u kennis genomen van dit onderzoek en de uitkomsten van dit onderzoek, door de Nationale Ombudsman, rond de positie van WSW’ers en hun klachten?

2. Wat vindt u van dit onderzoek, en de uitkomsten hiervan? Wat heeft u van het onderzoek geleerd?

3. Hoe wenst u de situatie in Leeuwarden te beschrijven, betreffende de zorg voor WSW’ers en hun klachten, hun belangen? Waar voldoet voor het college goed werk aan voor mensen binnen deze doelgroep? Hoe wordt hierop gestuurd binnen de gemeenschappelijke regeling, hoe wordt de situatie in beeld gebracht en in beeld gehouden? Hoe kan het college dit staven, aan de hand van bijvoorbeeld verslagen?

4. Gezien de decentralisaties en de veranderende en toenemende bevoegdheden van de gemeente Leeuwarden vraagt de PvdA Leeuwarden wat de voornemens van het college zijn in het beleid van de gemeente Leeuwarden in het aanpakken en monitoren van WSW’ers?

5. Door de drie decentralisaties krijgt de gemeente meer mogelijkheden om tot maatwerk te komen voor mensen met een arbeidsbeperking, bijvoorbeeld door combinaties te maken tussen de Wwb en de Wmo (een bijstandsuitkering en dagbesteding) in plaats van alleen binnen de Wsw. Hoe wil het college deze combinaties benutten ten behoeve van goed werk?

Namens de PvdA-fractie

Mohammed Benmhammed