‘Je strijdt tegen iets dat zich onzichtbaar heeft gemaakt’

‘Kijk eens wat hier in Nederland anno 2014 gebeurt. Er zijn krachten en machten achter de schermen die je niet kent maar die je het leven erg zwaar maken.’ Zeven maanden lang hing Sieds Bierma (62) uit Leeuwarden een claim van 39.000 euro van de gemeente Leeuwarden boven het hoofd. ‘Ik kreeg paniekaanvallen en zag mij al op straat gezet.’ In december vorig jaar keerde alles ten goede. Na een behandeling van zijn geschil bij de beroeps- en bezwarencommissie ging de claim van tafel. ‘Op zes december kreeg ik positief bericht. Toch haalden ze nog een klein bedragje van mijn rekening. Het was treiteren.’

Ze, dat is het gemeentelijke project Klant in Zicht, een verlengstuk van de dienst Sociale Zaken. Klant in Zicht riep vorig jaar alle Leeuwarder uitkeringsgerechtigden op om te bekijken of er op enigerlei wijze nog sprake van zou kunnen zijn om actief deel te nemen aan de samenleving. Bierma was op 17 mei aan de beurt. Bij Bierma rees al snel het vermoeden dat hij actief deelnam aan de samenleving en een vergoeding ontving, of zou kunnen vragen, voor zijn diensten. Zijn uitkering werd direct stopgezet. ‘Ik had drie mensen in een uitkering geholpen. Ze noemden dat loon op werk. Ik had er geld voor moeten vragen. Gelukkig kon ik aantonen dat ik geen inkomsten had genoten, want daar ging het ze om. Mij steekt de manier van doen. Ik had bovendien mijn voet geblesseerd en kwam met een wandelstok het gemeentekantoor binnen. Ik verlang geen overdreven aandacht, maar niemand van de twee ambtenaren maakte er een opmerking over.’ De toon was gezet.

Bierma had zich in 2007 laten inschrijven bij de Kamer van Koophandel onder de naam Steunpunt Instap Meldpunt met de bedoeling om zelf in zijn onderhoud te voorzien. ‘Als studiebegeleider werd ik met een hele groep destijds ontslagen. Ik hoopte door met het oprichten van een onderneming weer aan het werk te komen. Ook het UWV schreef mij na de oprichting snel uit het bestand. Ik kreeg vijf maanden geen uitkering. Ook hierdoor raakte ik in moeilijkheden terwijl dit verzuim later werd hersteld.’ Ook de gemeente Leeuwarden dacht met de verscherpte aandacht voor uitkeringsgerechtigden een grote buit te hebben gevangen. ‘Ze concludeerden dat ik vanaf juli 2010 inkomsten had gehad en confronteerden mij met een claim van 36.000 euro. Later verhoogd met een boete tot 39.000 euro.’

Bierma zette zich in als vrijwilliger. Hij gaf advies aan mensen met problematische schulden en hielp particulieren met bijles. Alles zonder hiervoor een vergoeding te vragen. ‘Ik zag laatst in de straat iemand met een bank slepen. Dan loop ik daar naar toe en help hem met sjouwen. Niks bijzonders. Ook mijn verhaal is niks bijzonders, ik merk dat veel meer mensen met de hardheid van Klant in Zicht worden geconfronteerd. Daar mag wel eens aandacht aan worden besteed.’

‘Het lijkt alsof men er genoegen in schept om mensen te pakken. Ik ben zonder schuld werkloos geworden, en velen met mij. Door zo’n claim en de gevolgen van het stopzetten van mijn uitkering raakte ik in paniek. Ik dacht: straks sta ik op straat. Je strijdt tegen iets dat zich onzichtbaar heeft gemaakt. Eerst krijg je ambtenaar A en daarna ambtenaar B, vervolgens het callcenter dat zich verschuilt achter het nummer 14058. Het is net alsof er een oorlog tegen je wordt gevoerd. Mensen worden gepest en getreiterd. Zelf ben geconfronteerd met agressie, intimidatie en een grove verdraaiing van feiten. Men handelde naar vooroordelen. Ik vroeg me af: Wie doet mij dit aan. Ik voel mij een vertegenwoordiger van mensen die gepakt worden. Het gaat niet om mijn specifieke situatie.’