Rekenkamer: Bestuurlijke spaghetti grootste bedreiging voor Waddenzee

(tekst: Algemene Rekenkamer)

Werelderfgoed Waddenzee verdient beter en eenduidig natuurbeheer

Het UNESCO Werelderfgoed Waddenzee staat onder grote druk. Dat blijkt ook uit het vanochtend verschenen rapport van de Algemene Rekenkamer ‘Waddengebied: natuurbescherming, natuurbeheer en ruimtelijke inrichting’. De situatie is wat de samenwerkende natuurorganisaties betreft zorgwekkend. De achteruitgang van de biodiversiteit is niet gestopt; zie de recente berichten over  mosselbanken en broedvogels. Goed en eenduidig natuurbeheer is noodzakelijk om verder herstel van de Waddenzee mogelijk te maken.

De Waddenzee is een groot, samenhangend gebied, dat nu in stukjes beheerd wordt. De natuurorganisaties Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, It Fryske Gea, Landschap Noord-Holland en Groninger Landschap delen de conclusie dat er gewerkt moet gaan worden met één beheerplan om het doel van een rijke Waddenzee te halen. Er is veel aandacht voor investeren in de Waddenregio bijvoorbeeld via het Waddenfonds, maar de aandacht voor goed beheer van het Werelderfgoed blijft helaas nog te veel achter.

De natuurorganisaties hebben waardering voor de heldere analyse van de Algemene Rekenkamer dat beleid en beheer van het Waddengebied uit elkaar moeten worden gehaald en dat het beheer veel beter georganiseerd moet worden. Ieder van de varianten die de Rekenkamer schetst om dit beter te doen heeft voor- en nadelen. In ieder geval is intensieve betrokkenheid van de natuurbeheerders en andere maatschappelijke organisaties onmisbaar. Loslaten door de overheid past ook in de huidige tijdgeest.

Beheerorganisatie Werelderfgoed De natuurorganisaties hebben ruime kennis en ervaring in gezamenlijk natuurbeheer en natuurgerichte recreatie, in grootschalige natuurgebieden en nationale parken op het vaste land. De noodzakelijke krachtige samenwerking op beheer langs thema’s en programma’s kan morgen al beginnen. Goede voorbeelden daarvan zijn het programma Rust voor Vogels, Ruimte voor Mensen (met financiering uit het Waddenfonds) en het Actieplan Vaarrecreatie dat in 2014 van start gaat.

Een bundel van goed georganiseerde beheerprogramma’s voor de Wadden vormt wat de natuurorganisaties betreft de basis voor een nieuwe beheervorm; één beheerorganisatie Werelderfgoed Waddenzee. Feitelijk optie 2 van de Rekenkamer. We kunnen per 1 januari 2015 hiermee van start. Voor een transparante financiering van het beheer moeten nog wel stappen gezet worden, bijvoorbeeld het ontvlechten van de rijksbudgetten.