PvdA verbaasd over CDA: drugsbeleid is aan herziening toe

(tekst: persbericht PvdA Leeuwarden)

Leeuwarden, 20 november 2008

PvdA verbaasd over vragen CDA inzake cannabisbeleid

De PvdA-fractie in Leeuwarden heeft in 2004 een initiatiefvoorstel ingediend met betrekking tot het landelijke cannabisbeleid. Het voorstel sprak zich uit voor de ‘legalisering van de achterdeur’. Wij constateerden destijds dat het bestaande gedoogbeleid onduidelijk en dus onwenselijk is. Veelal wordt er cannabis gekweekt in achterafkamertjes, loodsen en zolders.

Hierop was en is totaal geen controle. Dergelijke kwekerijen zijn meestal ook nog amateuristisch van opzet en vormen zo een gevaar voor de directe omgeving. De politie ontdekt regelmatig plantages met een brandgevaarlijke opstelling. Bijkomend probleem is dat de stroom vaak illegaal afgetapt wordt om de ‘eigen’ stroomrekening niet op te laten lopen en de kans op ontdekking te verkleinen.

De PvdA is verbaasd over de vragen van de Leeuwarder CDA-fractie aan het College. Het CDA verwijst naar uitspraken van burgemeester Crone in het blad Binnenlands Bestuur, waarin de burgemeester aangeeft wel iets te voelen voor legalisering van de achterdeur en hierop in Den Haag te zullen aandringen. Samen met andere gemeenten, waaronder Amsterdam en Groningen. Het CDA stelt dat dit geen uitspraken zijn die door de raad en College worden gedeeld. Een verkeerde conclusie, de uitspraken worden niet door het CDA gedeeld: wel door de raad. Het initiatiefvoorstel werd destijds gesteund door een meerderheid in de raad, maar inderdaad niet door het CDA. De burgemeester voert gewoon een bestaande agenda uit, zoals zijn voorganger Geert Dales dat in 2004 deed. Het is jammer dat het CDA destijds dit voorstel niet steunde, maar dat kan geen reden zijn om nu te doen alsof het niet bestaat.

De PvdA Leeuwarden is van mening dat het Nederlandse cannabisbeleid aan herziening toe is. De achterdeur moet open: niet alleen de beperkte verkoop van cannabis maar ook het telen moet legaal worden, voor zover dit mogelijk is binnen bestaande wetgeving en jurisprudentie. Een nul-optie is wat ons betreft geen optie. Cannabis moet gewoon verkrijgbaar zijn, zodat mensen hiervan – met mate – gebruik kunnen maken. Toegankelijke coffeeshops zorgen volgens ons voor acceptatie van gebruik, maar vooral ook voor een duidelijke scheiding met harddrugs. Op deze manier worden de verschillende vormen van drugs duidelijk uit elkaar gehouden, waardoor voor iedereen duidelijk is wat wel en niet acceptabel is in onze samenleving. Cijfers wijzen uit dat het harddruggebruik in Nederland lager ligt dan in landen waar softdrugs streng verboden is, en deze scheiding dus niet is aangebracht.

Wij steunen de oproep van burgemeester Crone aan Den Haag om uit te zoeken in hoeverre het mogelijk is om op korte termijn het landelijk cannabisbeleid te herzien en aan te passen naar de door ons gewenste situatie van legalisering.

Namens de PvdA-fractie,

Sjoerd Feitsma

+++

EXPEDITIE: �OPEN DE ACHTERDEUR IN LEEUWARDEN�

Aanleiding

In april 2004 hebben alle partijen in de gemeenteraad van Amsterdam (met uitzondering van het CDA), op initiatief van de PvdA, het Manifest voor de normalisering van de softdrugsmarkt �Open de Achterdeur� ondertekend. De PvdA Leeuwarden heeft naar aanleiding hiervan de partijen in de gemeenteraad van Leeuwarden over dit onderwerp benaderd, met als gevolg deze notitie.

Onlangs heeft het Kabinet de zogenaamde Cannabisbrief gepresenteerd. In deze brief staan maatregelen om het softdrugsbeleid aan te scherpen, waarbij de ministers verzoeken om medewerking van de gemeenten. Het kabinet zegt dat voorop staat dat het coffeeshopbeleid een taak van het lokaal bestuur is. Het kabinet vindt echter ook dat het huidige terugdringen van het verschijnsel coffeeshop moet worden voortgezet.

En de Leeuwarder Courant kopte op 1 juli 2004 �Nederlands drugsbeleid strenger�. Volgens premier Balkenende eist de EU maatregelen. Een discussie over de aanpak en hoogte van de straffen noemt de premier onvermijdelijk. �We moeten niet de pretentie hebben dat alles wel goed komt wanneer we coffeeshops vrijgeven, want dat is niet waar. Er zijn wel degelijk problemen met verslaving, met criminaliteit, met drugstoerisme en de gezondheidszorg.�

De Leeuwarder situatie

Het coffeeshopbeleid van Leeuwarden is vastgesteld in november 2000. De hoofdlijnen van dit gemeentelijk beleid zijn weergegeven in bijlage 1. Daaruit blijkt dat veel van de zaken die het kabinet wil gaan regelen, in Leeuwarden allang geregeld zijn, bijvoorbeeld geen vestiging van coffeeshops in straten waar scholen voor voortgezet onderwijs en jongerencentra gevestigd zijn, geen vestiging van coffeeshops in specifieke woonstraten, etc.. Ter ori�ntatie op de Leeuwarder situatie van dit moment hebben wij verder gesprekken gevoerd met een vertegenwoordiger van de Politie Midden Frysl�n en een cannabis-ondernemer in Leeuwarden.

Ten aanzien van coffeeshops hanteert de politie het zogenaamde AHJOG-beleid, ofwel gericht op Affichering, Handel, Jeugd, Overlast en Grote hoeveelheden. Dat wil zeggen dat wordt opgetreden tegen reclame-uitingen met betrekking coffeeshops (A), dat wordt gecontroleerd dat er geen handel in harddrugs plaats vindt in de coffeeshops (H), dat nadrukkelijk wordt gecontroleerd op de leeftijd (> 18 jaar) van bezoekers van coffeeshops (J), dat opgetreden wordt zodra er overlast in of rond een coffeeshop is (O) en dat door de politie wordt gecheckt of de toegestane maximale handelsvoorraad van 500 gram wordt overschreden (G). De coffeeshops worden minimaal 4x per jaar gecontroleerd. Het algemene beeld van de coffeeshops in Leeuwarden is dat het nette ondernemers zijn, en dat er eigenlijk weinig tot geen problemen zijn. Daar waar overlast is, onderneemt de politie actie. Men patrouilleert niet specifiek op de zogenaamde �achterdeur�.
Bij de wietplantages gaat het in de stad vaak om kleine wietplantages (zie bijvoorbeeld de actie in de wijk Wielenp�lle). Ook wordt er soms gebruik gemaakt van een netwerk van kleine thuistelers (met b.v. ��n lamp). De grotere plantages zitten vooral op het platteland van Friesland, hetgeen uit de berichten in de media ook is op te maken (zie bijlage 2). Achter de grotere wietplantages zitten meestal criminele organisaties.

Als het gaat om oprollen van wietplantages wordt door de politie primair gereageerd op klachten en op signalen van bijvoorbeeld nutsbedrijven. In de stad is de politie-inzet relatief beperkt, op het platteland is de inzet groter, omdat hier de meeste grote wietplantages zitten. Verder is de politie natuurlijk ook gebonden aan de afspraken in het prestatiecontract met het Rijk, het oprollen van wietplantages is hiervan een onderdeel.

Vanuit de ondernemers wordt aangegeven dat de maximaal toegestane handelsvoorraad cannabis van 500 gram een probleem is (qua veiligheid en aanvoer, aangezien men steeds meer verschillende soorten moet kunnen aanbieden), evenals de situatie met de belastingdienst (want hoe kun je illegale inkoop legaal verantwoorden?). Als de wietteelt wordt gelegaliseerd zal dat zeker niet leiden tot lagere prijzen, de prijs zal eerder hoger zijn omdat er dan belastingen over verschuldigd zijn. Verder zou het sowieso goed zijn dat voor thuistelers ��n lamp gedoogd gaat worden en/of dat wiettelers die hun inkomsten correct opgeven bij de belastingdienst met rust gelaten worden. Oftewel het decriminaliseren van de teelt.

Duidelijk is dat in de situatie in Leeuwarden geen enkele aanleiding is om te komen tot een aanscherping van het beleid, zoals door het kabinet wordt voorgestaan. Integendeel een aantal problemen, zoals criminaliteit (een open achterdeur decriminaliseert), onlogisch c.q. tegenstrijdig beleid (het is niet uit te leggen), kwaliteitscontrole en de handelsvoorraad, kan (beter) opgelost worden door de achterdeur te legaliseren.

Normalisering sofdrugsmarkt

Het Nederlandse drugsbeleid steunt op drie pijlers: het beschermen van de (volks-) gezondheid, het tegengaan van overlast en het bestrijden van de (drugs)criminaliteit. Het primaat ligt bij de gezondheidsbescherming.

Dertig jaar geleden zette Nederland de deuren open voor het decriminaliseren van drugsgebruik. Verkoop van cannabis wordt sindsdien officieel getolereerd via coffeeshops (de aanvoer is nog steeds illegaal). Dit heeft geleid tot de situatie dat het drugsgebruik niet toeneemt en het Nederlandse cannabisgebruik relatief laag is (zie bijlage 3 � Nederlandse Drugs Monitor 2003).

Coffeeshops verkopen aan volwassenen; jeugd wordt geweerd, vanuit de coffeeshops wordt voorlichting verzorgd en de softdrugsmarkt is afgeschermd van illegale harddrugs. De overheid treedt op om eventuele criminaliteit in de kiem te smoren. Kortom, de consumptie en verkoop van softdrugs zijn succesvol gedoogd. Echter met de huidige kabinetsplannen dreigt het liberale softdrugsbeleid uitgehold te worden.

Het gedogen van een genotmiddel waarvan de productie verboden blijft zorgt voor criminalisering. De organiseerde misdaad houdt greep op deze omvangrijke markt, want veel coffeeshophouders doen noodgedwongen zaken met criminelen om aan hun verkoopwaar te komen. De overheid weet dat deze achterdeur bestaat, maar sluit hiervoor de ogen.

Daardoor hebben gemeenten te maken met wietplantages in dorpen en volkswijken (zie de Wielenp�lle), met alle gevolgen voor de veiligheid (ook door het illegaal aftappen van stroom) en leefbaarheid. De inzet van de politie die nodig is voor het oprollen van deze wietplantages kan ook beter en anders ingezet worden.
Bovendien loopt de volksgezondheid risico�s doordat er geen goede kwaliteitscontrole mogelijk is. Door de achterdeur te openen kan de kwaliteit van cannabis beter worden gewaarborgd en ook het THC-gehalte worden gecontroleerd.

Open de achterdeur!

Als bij dit initiatief betrokken partijen in Leeuwarden roepen wij de Tweede Kamer op om ruimte te scheppen voor lokale experimenten met legale aanvoer van cannabis en daarmee te komen tot een voltooiing van het Nederlandse softdrugsbeleid.

Wij ondersteunen dan ook niet het beleid van het Kabinet om te komen tot een intensivering van de aanpak van de teelt, zoals dat is neergelegd in de Cannabisbrief. Dit zal volgens ons leiden tot een verdere criminalisering en meer problemen in de steden. Dit is geen realistische oplossing. Na dertig jaar moet wat ons betreft de achterdeur open!

Wij zijn van mening dat transparante teelt onder kwaliteitstoezicht en met goede voorlichting de beste kansen biedt om de volksgezondheid te beschermen en te decriminaliseren. Wij ondersteunen dan ook niet het uitgangspunt van het kabinet dat het huidige terugdringen van het verschijnsel coffeeshop moet worden voortgezet. Coffeeshopbeleid is lokaal beleid en dus lokaal maatwerk, gemeenten zouden juist meer bevoegdheden moeten krijgen. Het Kabinet zwaait voortdurend met de internationale kritiek op het Nederlandse coffeeshop, maar deze kritiek is absoluut niet op feiten en resultaten van het beleid gestoeld (zie ook bijlage 3). De internationale kritiek richt zich vooral op het coffeeshoptoerisme. Deze vorm van toerisme kan waarschijnlijk prima tegengegaan worden door de verkoop aan niet-ingezetenen van Nederland tot een minimum te beperken. Legale wietplantages in Nederland kunnen bovendien veel beter gecontroleerd worden als het gaat om export, hetgeen een ander probleem is. Export kan dan verboden worden, bedrijven die zich daaraan niet aan houden, kunnen vervolgens hard aangepakt worden.

Wij stellen (aan de gemeenteraad) voor de volgende acties te ondernemen:

1. Ondertekenen van het Manifest voor de normalisering van de softdrugsmarkt �Open de Achterdeur�.
2. Alle fracties in de Tweede Kamer benaderen en infomeren over dit standpunt; hetzelfde geldt voor de betrokken bewindspersonen, de ministers Hoogervorst, Donner en Remkes.
3. Het college verzoeken in �Den Haag� te lobbyen om in Leeuwarden een experiment uit te voeren met een �open achterdeur�.
4. De burgemeester verzoeken deze notitie te bespreken in de driehoek (burgemeester � politie � openbaar ministerie) om te bekijken welke mogelijkheden er zijn dit initiatief te ondersteunen.
5. De burgemeester als lid van het hoofdbestuur van de VNG verzoeken om via dit kanaal te lobbyen voor het feit dat coffeeshopbeleid lokaal beleid is, en dat de bevoegdheden primair bij de gemeente zouden moeten liggen en tevens dat er experimenten moeten komen met een �open achterdeur�.

D66 � Annemieke Crijns
FNP – Sybren Posthumus
PvdA � Amerins Dikken
PAL/GL � Gerben Hoogterp
SP – Ina Veenstra
VVD � Aukje de Vries

BIJLAGE 1: HOOFDLIJNEN SOFTDRUGSBELEID LEEUWARDEN

Het coffeeshopbeleid van Leeuwarden is vastgesteld in november 2000. De hoofdlijnen van dit beleid zijn als volgt:
� vestiging van nieuwe coffeeshops uitsluitend binnen de stadsgrachten toe te staan;
� verkoop van softdrugs is alleen toegestaan vanuit alcoholvrije drankhorecabedrijven;
� een maximumstelsel voor het aantal coffeeshops vooralsnog vast te stellen op 12;
� in principe geen nieuwe vestiging van coffeeshops in specifieke woonstraten en het winkelgebied van de binnenstad toe te staan;
� vestiging van coffeeshops niet in het deconcentratiegebied van de binnenstad toe te staan;
� vestiging van coffeeshops in dezelfde straten waar scholen voor voortgezet onderwijs en jongerencentra zijn gevestigd te verbieden;
� vestiging van coffeeshops op locaties waardoor vermenging met andere activiteiten ontstaan, die invloed hebben op het woon� en leefklimaat, zoals bijvoorbeeld bij opvanglocaties voor dak- en thuislozen, verslaafdenzorg enz. te voorkomen;
� geen vestigingslocaties voor coffeeshops aan te wijzen maar deze meer over de binnenstad te spreiden met een maximum van twee coffeeshops per straat;
� in verband met een scheiding der markten � tussen horeca-vestigingen waar alcoholhoudende drank worden verstrekt en de coffeeshops – wordt een sluitingstijd voor alle coffeeshops vanaf 23.00 uur voorgesteld;
� geen toegang van en verkoop aan jongeren beneden de 18 jaar.