Dan liever de lucht in! 160 jaar uitbreidingsplan Romein
(tekst: ingezonden)
Dan liever de lucht in!
160 jaar uitbreidingsplan Romein
De Open Monumentendag (OMD) Leeuwarden op zaterdag 12 september richt zich op de Willemskades en omgeving. Een compacte route leidt bezoekers langs dertien panden, de machinekamer van een brug en twee schepen die, op een enkele uitzondering na, normaal voor publiek gesloten zijn. Zoals ieder jaar zijn bezoekers welkom tussen 10.00 en 17.00 uur, tenzij anders aangegeven.
Centraal staan de ontwerpen van stadsarchitect Thomas Romein (1811-1881) met een aanvulling van ontwerpen van ir. Abe Bonnema (1926-2001). Hierdoor is een mooie mix ontstaan van oud en nieuw: een (onlangs gerestaureerd) stationsgebouw, voorname stadsvilla’s aan de Sophialaan, kantoor- en grachtenpanden. Ook de hoogste verdieping van de Achmeatoren is te bezoeken.
Omdat de Willemskades in 2005 als museumhaven zijn ingericht en veel oude schepen hier een vaste plek hebben, is ook gedacht aan openstelling van varend erfgoed. De eigenaren van twee schepen zijn bereid om bezoekers op hun boot te verwelkomen.
Brochure en informatie
Ter gelegenheid van de OMD is een gratis brochure verkrijgbaar, af te halen bij het Historisch Centrum Leeuwarden, Groeneweg 1 en op zaterdag 12 september bij het centraal informatiepunt OMD in theater De Bres in de Schoolstraat 4 en bij alle opengestelde panden. De brochure is ook te downloaden op www.openmonumentendag.nl/leeuwarden op www.historischcentrumleeuwarden.nl en op www.aedlevwerd.nl
Kijk voor het complete programma op www.openmonumentendag.nl/leeuwarden
Lezing woensdag 9 september
In het Historisch Centrum Leeuwarden, Groeneweg 1, is op woensdag 9 september om 20.00 een lezing door voormalig architect Jan van der Leij. Hij was werkzaam bij architectenbureau Bonnema en werkte mee aan het ontwerp van de Achmeatoren. Deze bijeenkomst is vrij toegankelijk.
Route Open Monumentendag 2026
1. Theater De Bres, Schoolstraat 4
2. Planbureau Fryslân, Prins Hendrikstraat 8
3. Paleis van Justitie, Wilhelminaplein 1
4. Binnentuin wooncomplex De Arendshof, hoek Arendsstraat/Zaailand
5. Woonhuis, Westerkade 7
6. Woonhuis, Willemskade 24
7. Achmeatoren, Sophialaan 4
8. De Adelaar (Museumhaven), hoek Snekerkade/Willemskade
9. Kantoorpand, Sophialaan 1
10. De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen, Sophialaan 3
11 Proeflokaal Wouters, Sophialaan 5
12. Station, Stationsplein 1
13. Woonhuis, Willemskade 19
14. Woonhuis, Willemskade 5
15. Wirdumerpoortsbrug (machinekamer)
16. De Stânfries (Museumhaven), Wirdumerpoortsdwinger
Extra info
Paleis van Justitie. Hier laat men tot 16.00 uur bezoekers toe. Er worden meerdere activiteiten georganiseerd. Houd in verband met veiligheidsvoorschriften rekening met controle bij detectiepoortjes. Om 10.30, 12.00, 13.30 en 15.00 uur wordt een zitting nagespeeld. Voor het bijwonen hiervan is een gratis toegangsbewijs noodzakelijk, te verkrijgen vanaf een half uur voor de zitting. Kijk voor actuele informatie op www.rechtspraak.nl (‘Week van de Rechtsstaat’).
Stationsgebouw. Om 10.30, 11.00, 11.30, 13.30, 14.00 en 14.30 uur wordt een rondleiding door het stationsgebouw verzorgd. Verzamelen bij de OMD beachflag.
Achmeatoren. Voor een bezoek aan de Panoramazaal van de Achmeatoren kunnen op de dag zelf kaartjes worden afgehaald. Vol=vol. Bezoek gaat in groepjes naar boven. Hierdoor kan er een wachttijd ontstaan.
Fries Museum. In verband met het honderdste geboortejaar van Abe Bonnema is in de hal van het Fries Museum een expositie ingericht over het werk van Abe Bonnema en winnaars van de Abe Bonnema Prijs. Gratis entree.
Vitushof. Aansluitend op het thema zijn op begraafplaats Vitushof (aan de Harlingerstraatweg) graven uitgelicht van bewoners van de Willemskades e.o.
Meer berichten
- Eerste openbare expositie Gerrit Benner. De Oersoep
- Verviervoudiging diefstal uit auto in Leeuwarden
- Dit is een tweedehands boekenwinkel en dat boek is net uit. Niemand heeft het nog zo waardeloos gevonden, dat die het meteen na aankoop bij ons gebracht heeft.
- Minimalistische éénakter Drama mei deade dichters
- Overheid wijst werknemers in Friesland op pensioen bij baanwissel of minder werken
- Woninghuur stijgt gemiddeld met 4,4 procent
- Aanpak criminele families moet op de schop
- Bied jongeren tegengewicht aan online geldwereld
- Nederlands gas behoort tot duurste van Europa – 48 cent van elke euro naar de staat
- Expositie kunst van 24 wijkbewoners uit de Hollanderwijk
- Hond kost in hele leven ongeveer 20.000 euro: ruim driekwart Nederlanders schat dat lager in
- Levensmiddelenclub: suikerbelasting duur en complex, gezondheidswinst onduidelijk
- Jongeren kunnen ideeën indienen voor activiteiten, evenementen of ontmoetingsplekken die zij graag in hun omgeving zien
- Andries Gaastra van Batavus naar Koga Miyata – In Japan had ik de werkwijze en de mentaliteit van de bevolking en de ondernemers bestudeerd
- Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verleent 255.000 euro aan restauratie Bonifatiustoren
- 1 op de 4 Nederlanders verstopt spullen voor bezoek uit schaamte voor de eigen woning
- Omzet horeca groeit door hogere prijzen – In de horeca is het vertrouwen het op een na laagst van alle onderscheiden bedrijfstakken
- 5 nieuwe locaties voor versnelde bouw 30.000 huizen – Leeuwarden Middelsee-Spoordok (circa 6.000)
- Detailhandel zet bijna 3 procent meer om in juli
- Plichtsgetrouwe medewerker valt vaker uit als leidinggevende niet doorvraagt
- Economisch beeld minder negatief – Meer export, consumptie huishoudens en investeringen
- Freek van Tuinen: Ik heb altijd redelijk integer gehandeld en de waarheid nooit geweld aangedaan
- Naar wetenschappelijke bureaus wordt overduidelijk niet geluisterd – Afscheid van de 80-jarige Wiardi Beckman Stichting
- FNP stelt vragen over Vijverzathe Jelsum – We delen de zorgen die dorpsbelang Jelsum-Koarnjum heeft uitgesproken. Het rijksmonument Vijverzathe heeft onze aandacht
- SLIM zit wethouder achter de broek met Starterslening
- Toiletgebouw De Groene Ster vaker toegankelijk
- Bijna niemand weet dit: Brussel zoekt 100 jongeren met een mbo-diploma voor een traineeship bij de Europese Commissie
- We gaan slecht om met kwetsbare mensen
- Kopers en verkopers onvoldoende beschermd door vrijwillige makelaarsregels
- Aantal mensen met bijstand stijgt 3 jaar op rij, vooral onder jongeren
- Wij gaan er van uit dat u – als hoeder van de integriteit – in Tytsjerksteradiel orde op zaken stelt
- Opnieuw minder moorden, laagste aantal mannen vermoord in 30 jaar – Meeste in Rotterdam, minste in Friesland
- ‘Er is geen vrouw die deugt’ van Arthur Schopenhauer. Met dit boek en een glaasje wijn kom ik een eenzame zaterdagavond wel door, denk ik als ik naar huis loop.
- Boerenland- en kerkenpaden krijgen weer toekomst
- Experiment uit 1916 zet ruim een eeuw later ons denken over straatverlichting opnieuw op scherp
- Museum Dr8888 sterkste stijger Friese cultuurmerken – Bolwerk sterke daler
- Niko Hazelhoff: Ik spaar zelf geen postzegels. Ik spaar belastingzegels
- Wethouder Stellingwerf: Meer geveltuinen in Leeuwarden
- Meer gasten, minder nachten: vakantiegedrag verandert
- Ruim 3 procent meer omzet in de detailhandel – Aantal faillissementen is het laagst in drie jaar




