Extreem weer remt Europese groei: hittegolven kosten honderden miljarden

(tekst: Allianz Trade)

Extreem weer remt Europese groei: hittegolven kosten honderden miljarden
 
Europa stevent af op een hete én dure toekomst. Als de komende jaren net zo extreem warm worden als de heetste jaren sinds 2014, kunnen grote economieën als Frankrijk, Duitsland, Italië en Spanje tussen 2026 en 2030 tot 5 à 7 procent aan economische groei verliezen. Het gaat om verliezen die oplopen tot honderden miljarden. Ook de Nederlandse economie wordt in toenemende mate geraakt door hitte. Dat stelt kredietverzekeraar Allianz Trade.

“Waar we hittegolven vroeger als incident zagen, is het nu een structureel risico dat de Europese economie afremt,” zegt Johan Geeroms, Director Risk Underwriting Benelux bij Allianz Trade. “Het gaat niet om één hete zomer, maar om een blijvende groeiremmer die jaar op jaar miljarden kost.”

Volgens het onderzoek van Allianz Research valt de arbeidsproductiviteit bij extreme hitte fors terug. Per extra graad tussen 30 en 35 graden daalt de productie per gewerkt uur met circa 3 procent. Tegelijkertijd stijgen de energiekosten door de extra inzet van koel- en klimaatsystemen. Ook andere factoren spelen een rol zoals bijvoorbeeld lagere waterstanden in de rivieren. Geeroms: “De klap komt eerst bij de winstgevendheid van bedrijven en daarna bij de koopkracht van huishoudens.”

Miljardenverlies en investeringsrem

Allianz Trade heeft doorgerekend wat de economische gevolgen zijn als de vijf heetste jaren sinds 2014 in elk land opnieuw terugkomen tussen 2026 en 2030. De uitkomst is fors: Frankrijk kan in vijf jaar zo’n 240 miljard dollar aan productie verliezen, Japan 354 miljard, Italië 147 miljard, Duitsland 131 miljard en Spanje 120 miljard. In de meeste getroffen landen valt de investeringsvraag veel harder terug dan de consumptie, met dalingen tot bijna 15 procent onder het normale niveau.

“Hitte is geen weerbericht meer, maar een risicoparagraaf,” zegt Geeroms. “CFO’s en risk‑managers moeten hittegolven net zo serieus modelleren als rente, energieprijzen en vraaguitval. Doe je dat niet, dan word je jaar op jaar verrast door productiviteitsverlies, hogere kosten en druk op marges.”

Nederland: elke hittedag is kostentijd

Nederland komt in de studie minder extreem uit dan Zuid‑Europa, maar is volgens Allianz Trade bepaald niet veilig. “Ook voor Nederland is elke hittedag pure kostentijd,” zegt Geeroms. “Bij temperaturen boven de 32 graden zie je dat productiviteit in sectoren als bouw, logistiek en industrie hard terugvalt. Je kunt zo’n hete dag zien alsof het een halve stakingsdag is.”

“Nederland is extra kwetsbaar omdat we een open, logistiek gedreven economie zijn,” vervolgt hij. “Als spoor, weg en binnenvaart haperen door hitte, raakt dat meteen onze export, onze havens en uiteindelijk de orderportefeuilles van duizenden bedrijven.”

Geeroms wijst ook op elektriciteitscentrales die de vraag niet aan kunnen door het massaal gebruik van airco’s, ventilatie- en koelinstallaties in woningen, kantoren, datacenters en bedrijven. “Bij extreme hitte krijg je een bizarre spagaat. Juist op de dagen dat de vraag naar stroom explodeert, moeten sommige centrales terugschakelen vanwege gebrek aan koeling. Letterlijk kunnen de centrales oververhit raken. Het systeem piept en kraakt precies wanneer je het het hardst nodig hebt.”

Naast bedrijven en huishoudens raakt hitte ook de begrotingen van overheden. Minder groei en lagere productiviteit drukken belastinginkomsten, terwijl zorg, sociale uitgaven en noodreparaties aan infrastructuur juist duurder worden.