Verzuim bij gemeenten op hoogste punt in ruim 20 jaar – Jongeren aantrekken lukt, vasthouden nog niet

(tekst: A&O fonds Gemeenten)

Verzuim bij gemeenten op hoogste punt in ruim 20 jaar

Den Haag, 26 mei 2026 – Het verzuim bij Nederlandse gemeenten is gestegen naar 7,1 procent, het hoogste niveau in ruim 20 jaar tijd. Dat blijkt uit de nieuwste Personeelsmonitor Gemeenten van A&O fonds Gemeenten, de jaarlijkse HR-benchmark waaraan ruim 80 procent van alle gemeenten deelnam.

Werkdruk en privé slaan harder toe

De stijging zit vooral in langdurig verzuim, dat toenam van 5,2 naar 5,6 procent. Werkdruk en

-stress zijn de op één na belangrijkste oorzaak van langdurig verzuim, na fysieke omstandigheden. Privéomstandigheden spelen een steeds grotere rol bij langdurig verzuim. 55% van de gemeenten noemt dit nu als één van de drie belangrijkste oorzaken; dat is een stijging van 8 procentpunt. Gemeenten reageren met meer aandacht voor preventie: 72 procent nam maatregelen om werkdruk te verlagen en 63 procent heeft een beleidsplan vitaliteit.

Krapte zet gemeentelijke dienstverlening onder druk

73 procent van de gemeenten had het afgelopen jaar te maken met personeelstekorten. Dat raakt direct aan maatschappelijke opgaven: vooral in ruimtelijke ordening, wonen en ICT zijn vacatures moeilijk te vervullen, precies de domeinen die cruciaal zijn voor woningbouw en de energietransitie.

Gemeenten wachten niet af. Ze organiseren het werk anders, zetten in op vaardigheden in plaats van diploma’s en begeleiden nieuwe medewerkers intensiever. Maar liefst 100 procent van de gemeenten richt zich actief op het behouden en ontwikkelen van eigen personeel.

Vrouwelijk leiderschap: gemeenten lopen voorop

Met 48 procent vrouwelijke leidinggevenden doet de gemeentelijke sector het opvallend goed vergeleken met het landelijk gemiddelde van 30 procent.

Jongeren aantrekken lukt, vasthouden nog niet

Gemeenten slagen er beter in om jongeren te werven: 45 procent van de instroom is jonger dan 35 jaar. Tegelijkertijd is ook een kwart van de vertrekkende medewerkers jonger dan 35 jaar. Onvoldoende doorgroeiperspectief is de voornaamste reden. Verder is opvallend dat 46 procent van alle vertrekkers korter dan drie jaar in dienst is.

Kantelpunt

Bijna 208.000 mensen werken bij gemeenten, maar de sector groeit minder hard: 3,6 procent in 2025, tegen 4,6 procent in 2024 en 5,6 procent in 2023. De focus verschuift van uitbreiden naar bewust kiezen. 37 procent van de gemeenten verwacht volgend jaar een stabiele bezetting.

Over de Personeelsmonitor Gemeenten

De Personeelsmonitor Gemeenten is de jaarlijkse HR-benchmark van A&O fonds Gemeenten. Aan de nieuwste editie – over het jaar 2025 – namen ruim 80 procent van alle Nederlandse gemeenten deel. Meer informatie kunt u lezen op aeno.nl/personeelsmonitor. Vanaf 15.15 uur op 26 mei is het online dashboard beschikbaar via personeelsmonitorgemeenten.incijfers.nl.

Over A&O fonds Gemeenten

A&O fonds Gemeenten helpt gemeenten bij de ontwikkeling en professionalisering als werkgever en bij de groei van medewerkers. Het fonds financiert en initieert onderzoek, ontwikkelt instrumenten en deelt kennis met de sector. Meer informatie: www.aeno.nl.