Personeelstekorten zijn voor werkgevers nog lang niet voorbij

(tekst: UWV)

Overheid verwacht vaakst problemen door pensioen werknemers
 
Het aantal WW-uitkeringen in Friesland nam in maart af. Hoewel de krapte op de arbeidsmarkt het afgelopen jaar iets minder werd, zijn de personeelstekorten voor werkgevers nog lang niet voorbij. Werkgevers verwachten de komende vijf jaar veel knelpunten doordat medewerkers met pensioen gaan. Vooral in het openbaar bestuur zijn de ervaren problemen groot. Met de pensionering van medewerkers verdwijnt er veel kennis en ervaring uit deze sector. Tegelijk neemt het werk bij de overheid al jaren toe door extra taken en meer bezwaar- en beroepszaken. Een oplossing is om kennis actief over te dragen, bijvoorbeeld door ervaren medewerkers nieuwe collega’s te laten coachen.

Veel werkgevers verwachten problemen door pensionering werknemers

Eén van de uitdagingen voor de arbeidsmarkt is de toenemende uitstroom van werknemers door pensionering. Hierdoor houden de personeelstekorten langer aan. Daarom vroeg UWV 3.500 werkgevers naar hun verwachtingen over (de gevolgen van) pensionering. Bijna vier op de tien werkgevers verwacht dat personeel de komende vijf jaar met pensioen gaat. Het percentage valt lager uit doordat veel werkgevers die meededen aan het onderzoek weinig werknemers hebben en dus ook minder vaak werknemers die de komende jaren met pensioen gaan. Van de werkgevers die met uitstroom door pensionering te maken krijgen denkt 45% dat dit een probleem wordt voor de organisatie.

Openbaar bestuur nog meer last van pensionering

In het openbaar bestuur hebben werkgevers nog vaker te maken met pensionering: 89% verwacht uitstroom doordat medewerkers met pensioen gaan en 67% van hen denkt dat dit een probleem wordt. Die problemen komen volgens de werkgevers vooral door verlies van ervaring en verlies van kennis. In het openbaar bestuur is maar liefst één op de zeven werknemers in Friesland 60 jaar of ouder. Daarmee is het openbaar bestuur – op de transportsector en de industrie na – de meest vergrijsde sector.

Meer ambtenaren nodig door extra taken en toename bezwaar- en beroepszaken

Tussen 2021 en 2025 kwamen er 2.200 werknemersbanen bij in het openbaar bestuur in Friesland. Het openbaar bestuur groeide in 5 jaar met 11%. Daarmee behoort de overheid tot de snelst groeiende sectoren in de regio. In 2024 steeg het aantal overheidsbanen het sterkst, met 1.000 extra banen. Dit komt onder andere doordat ambtenaren er extra taken bijkregen voor de energietransitie en woningbouw. Van alle overheidsinstanties groeiden de Rijksoverheid en gemeenten het hardst. Ook de vraag naar ICT’ers bij de overheid nam het afgelopen jaar toe, terwijl dat in veel andere sectoren niet zo was. Dit komt doordat overheidsinstanties steeds meer data verzamelen en verwerken. Ook werkt de overheid soms nog met verouderde systemen die gemoderniseerd moeten worden. Daarnaast zijn er voor digitale veiligheid verschillende ICT-specialisten nodig.

Kennis en vaardigheden overdragen

Werkgevers kunnen problemen door pensionering van hun medewerkers verminderen door te zorgen voor overdracht van kennis en expertise binnen hun organisatie. Ze kunnen kennis vastleggen – bijvoorbeeld in kennisbanken – en ervaren medewerkers inzetten als begeleider of mentor van nieuwere collega’s. Niet elke medewerker kan deze rol direct makkelijk vervullen. Het is dan ook van belang dat werkgevers hun personeel hierop voorbereiden, bijvoorbeeld door trainingen of workshops te bieden over kennisoverdracht, begeleiding en feedback. Werkgevers kunnen ook extra nieuwe medewerkers aantrekken door sollicitanten die niet aan alle functie-eisen voldoen intern op te leiden.

Ruben de Gries, arbeidsmarktadviseur bij UWV: “Veel werkgevers binnen de overheid krijgen de komende vijf jaar te maken met pensionering van hun medewerkers. Hierdoor gaan veel kennis en ervaring verloren. Het vervangen van medewerkers die met pensioen gaan komt boven op de extra taken van de overheid. Om de goede dienstverlening te kunnen blijven bieden zijn nieuwe medewerkers nodig. Vooral voor jongeren is het belangrijk dat de overheid, als werkgever, voldoende ontwikkel- en doorgroeimogelijkheden biedt. Als werkgevers vragen hebben dan kunnen zij bij Werkcentrum Fryslân terecht. In het werkcentrum werkt UWV met diverse partners samen aan oplossingen.”

Meer inzichten over het werkgeversonderzoek vindt u in de UWV-publicatie Uitstroom door pensionering.

Meer inzichten over de werkgelegenheidsgroei bij de overheid vindt u in de UWV-publicatie Overheid in beeld.

Meer informatie over de arbeidsmarkt staat op Arbeidsmarktinformatie (uwv.nl).