Wie de stad letterlijk besmeurt om te vertellen hoe schoon het moet, verliest elke geloofwaardigheid

door Ben Stegeman

De ‘Groene’ voetafdruk van Leeuwarden: Een gotspe op de stoep

Wie deze week door de straten van Leeuwarden wandelt, hoeft niet omhoog te kijken om te weten dat het verkiezingsdag is. De politieke strijd wordt dit jaar niet alleen op radio, televisie of via posters langs de weg uitgevochten. Nee, de strijd is letterlijk neergedaald op het Friese trottoir. Wie de hond uitlaat of naar de supermarkt loopt, struikelt over de lichtgroene letters: “Kies voor het klimaat”. Het is een dwingende boodschap van een partij die beweert de wereld te willen redden, maar blijkbaar begint met het besmeuren van onze eigen achtertuin.

Laten we het beestje direct bij de naam noemen: dit is omgevingsvervuiling in zijn meest hypocriete vorm. Het is werkelijk een gotspe dat juist een partij die duurzaamheid, een schone leefomgeving en respect voor de publieke ruimte predikt, meent dat de wetten van het fatsoen en het algemeen beheer niet voor hen gelden. Het resultaat van deze zogenaamde ‘guerrillamarketing’ is een stad die er slordig, bijna vandalisme-achtig uitziet. Het is visuele ruis die de kwaliteit van onze openbare ruimte aantast.

Het standaard excuus ligt natuurlijk al klaar op de lippen van de campagneleider: “Maar het is maar krijtverf, meneer. Na een paar flinke Friese buien is het weer verdwenen.” Laten we die vlieger direct uit de lucht schieten. Zelfs als het om biologisch afbreekbare krijtverf gaat, blijft het vervuiling. Punt. Het is de arrogantie van het morele gelijk die hier de kop opsteekt: het idee dat jouw boodschap zó belangrijk is, dat je het recht hebt om de publieke ruimte te claimen als je persoonlijke reclamebord.

Stelt u zich eens voor dat elke Leeuwarder met een mening een sjabloon en een spuitbus zou pakken. Als de lokale snackbarhouder zijn aanbiedingen op de stoep spuit, noemen we het illegale reclame. Als een puber met een spuitbus zijn ’tag’ op de tegels zet, noemen we het vandalisme en rukt de gemeentelijke reinigingsdienst direct uit. Maar zodra een politieke partij met een ‘goed doel’ de boel besmeurt, wordt er instemmend geknikt en heet het ineens ‘maatschappelijke betrokkenheid’. Dat is meten met twee maten en het ondermijnt het gezag van elke regel die we in deze stad hebben over het netjes houden van de straat.

Bovendien geeft deze actie het slechtst denkbare signaal af aan de inwoners van Leeuwarden, en in het bijzonder aan de jeugd. Wat leren we de volgende generatie hiermee? Dat regels optioneel zijn zolang je doel maar ‘heilig’ is? Dat we de stad als een kladblok mogen gebruiken als we maar vinden dat we iets belangrijks te melden hebben? Het is een vorm van morele superioriteit die averechts werkt. Een partij die strijdt voor een schonere wereld zou moeten begrijpen dat een betere wereld begint bij een schone, gerespecteerde leefomgeving. Wie de stad letterlijk besmeurt om te vertellen hoe schoon het moet, verliest elke geloofwaardigheid nog voordat de eerste stembus überhaupt geopend is.

Het is ironisch: in een tijd waarin we praten over het verminderen van onze voetafdruk, laat deze partij letterlijk een groene, chemische voetafdruk achter op elke straathoek van Leeuwarden. Het is een verkeerd signaal op het verkeerde moment. In Leeuwarden hebben we geen behoefte aan vlekken op de weg die ons vertellen wat we moeten doen; we hebben behoefte aan politici die het goede voorbeeld geven door de publieke ruimte met rust te laten.

De les voor de volgende verkiezingen? Ruim die troep op, neem je sjablonen mee naar huis en laat je argumenten het werk doen in plaats van je spuitbus. Want een partij die de straat niet eens schoon kan houden, hoe kunnen we die vertrouwen met de zorg voor de hele planeet?