Jongeren negatiever over criminaliteit, bevolkingsdichtheid en mentaliteit

(tekst: CBS)

Jongeren negatiever over criminaliteit, bevolkingsdichtheid en mentaliteit

Jongvolwassenen dachten in 2024 vaker dan in 2018 negatief over met name criminaliteit, de hoeveelheid mensen in Nederland en de mentaliteit van de bevolking. Hbo’ers en wo’ers vinden milieuvervuiling het vaakst een groot probleem, terwijl jongvolwassenen die een opleiding in het voortgezet onderwijs of mbo volgen criminaliteit het vaakst een probleem vinden. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van het Jaarrapport Landelijke Jeugdmonitor 2025.

In 2024 vond 49 procent van de 18- tot 25-jarigen criminaliteit en milieuvervuiling (heel) grote problemen. 43 procent ziet de hoeveelheid mensen in Nederland en de mentaliteit van de bevolking als grote problemen. Jongvolwassenen zijn negatiever over deze maatschappelijke kwesties dan in 2018; de hoeveelheid mensen in Nederland wordt bijvoorbeeld ruim twee keer zo vaak als een probleem gezien. De mening over milieuvervuiling is nauwelijks veranderd.

Niet alleen jongvolwassenen, maar ook 25-plussers zijn negatiever over deze kwesties. In 2018 waren 18- tot 25-jarigen nog positiever over alle genoemde kwesties dan 25-plussers. Alleen bij de hoeveelheid mensen in Nederland verdween dat verschil: jongvolwassenen zijn daar nu even negatief over als 25-plussers.

Hbo’ers en wo’ers vinden milieuvervuiling vaakst een groot probleem

Jongvolwassenen die een hbo- of wo-opleiding volg(d)en vinden milieuvervuiling en de mentaliteit van de bevolking vaker een groot probleem dan jongvolwassenen die een andere opleiding volg(d)en. Jongvolwassenen in het voortgezet onderwijs of mbo vinden criminaliteit het vaakst een groot probleem.

6 op de 10 jongvolwassenen hebben hoog persoonlijk welzijn

Volgens het Jaarrapport Landelijke Jeugdmonitor heeft 61 procent van de jongvolwassenen in 2024 een hoog persoonlijk welzijn. Dat is bijna hetzelfde als een jaar eerder, maar nog altijd lager dan in het pre-coronajaar 2019 (69 procent). Jongeren zijn minder positief over hun sociale leven, veiligheid, financiële toekomst en hebben minder vertrouwen in instituties. Op het gebied van opleiding/beroep en woonbuurt verandert weinig.

Jongvolwassenen in het voortgezet onderwijs of mbo, hebben gemiddeld minder vaak een hoog persoonlijk welzijn dan hbo’ers of wo’ers. Ze hebben minder vaak vertrouwen in instituties, lagere verwachtingen over hun financiële toekomst en zijn minder tevreden over hun werk of opleidingskansen en hun woonbuurt.

In 2019 hadden jongvolwassenen vaker een hoog persoonlijk welzijn dan 25-plussers, maar dat is inmiddels omgekeerd. In 2024 hadden 25-plussers bovendien vaker een hoog persoonlijk welzijn dan voor het begin van de coronacrisis.

Ook ander onderzoek toont negatiever beeld

De verschuiving in het persoonlijk welzijn en opvattingen over maatschappelijke kwesties komen overeen met de resultaten uit de Monitor Brede Welvaart 2025, een onderzoek waarbij het CBS kijkt naar hoe mensen hun leven en de kwaliteit van hun leefomgeving ervaren. Hieruit blijkt dat mensen jonger dan 25 jaar op meerdere indicatoren een minder rooskleurig plaatje laten zien dan in 2019. Zij rapporteren vaker dat ze slachtoffer zijn van criminaliteit, zijn minder vaak tevreden met hun leven en hun vrije tijd, hebben vaker last van milieuproblemen in hun woonomgeving en hebben minder vaak vertrouwen in instituties.